Кіріспе

Норвегияға қарулы шабуыл жасалатын жағдайда әскери офицерлер мен әскери командирлерге арналған директивалар (Direktiver for militære befalingsmenn og militære sjefer ved væpnet angrep på Norge) әдетте " қабырғадағы плакат" (plakaten på veggen) деп аталады, өйткені ол суық соғыс аяқталғанға дейін әрбір әскери кеңсе қабырғасына орналастырылды. Қабырғадағы плакат - Норвегияға кез келген шабуыл кезінде барлық норвегиялық командалық офицерлер мен министрлік қызметкерлерінің міндеттерін белгілейтін нұсқаулық. Ол 1949 жылы 10 маусымда Норвегия корольдік қаулысы бойынша шығарылды. Жазбаға сәйкес бұл бұйрық Норвегияның әр әскери кеңсесіне ілінеді.

Өмірбаян

Германия 1940 жылы 9 сәуірде Норвегияға шабуыл жасаған кезде, Норвегияның армия мен флот командалық офицерлерінің көбісі ешқандай бұйрық алмағандықтан, не істеу керектігін білмей қалды. Бұл көптеген адамдарды қорғаныс жасамай, берілуге итермеледі. Үкіметтің ең жоғары деңгейлері жедел жұмылдыруды бұйырса да, Норвегия үкіметінің министрлері жұмылдырудың егжей-тегжейін білмеді, олар Қорғаныс министрлігіне толықтай қалдырылды. Қорғаныс министрі өз міндетіне жаңадан келгендіктен, ол бұл әрекетті өзінің Бас қолбасшысы генерал Кристиан Лейкке қалдырды. Керсауди содан кейін болған оқиғаларды былайша сипаттады: "9 сәуірдің таңертеңінде генерал ескертуді шын мәнінде қабылдамауға бас тартты және штабтағы қызметтегі офицер оны елден шығып, Ослоға оралуға ең үлкен қиындықпен ғана көндірді. Бірақ Ослода генерал Қорғаныс министрін шақырып, оған Норвегияның оңтүстігінде орналасқан төрт бригаданы жұмылдыруды ұсынды. Сол кездегі ішінара жұмылдырудың жұмылдыру жоспары пошта кеңсесіне осы бригадаларға жұмылдыруға бұйрық беруді қажет етті. Ахуалды бұдан әрі Видкун Квислингтің басып алу кезінде арнайы үкімет жариялаған төңкеріс туралы радио хабарлауы шатастырды. Ол қорғаныс жұмылдыруын тоқтатуды бұйырды. Бұл, басқа да Nasjonal Samling басшыларының қате бағыт беруімен бірігіп, бүкіл алауыздыққа әкелді, сондықтан жұмылдыру алғашқы неміс күштері Норвегия жеріне жеткеннен бірнеше сағат өткенге дейін жүзеге асырылмады. Бұл нашар ұйымдастырылған жұмылдыру неміс күштеріне Норвегияда мықты бекет құруға мүмкіндік берді. Неміс басқыншыларының күш-қуатына және бастапқыда басшылығының нашарлығына және бұрыс бағытталуына қарамастан, британдық, француз және поляк күштерінің көмегімен Норвегия қарулы күштері екі ай бойы ұйымдасқан әскери қарсылықты сақтады, бұл Германия басып алған кез-келген басқа елден, тек Кеңес Одағынан басқа. Қарсылық әсіресе Виньешвинген, Глопедалсура, Фоссум көпірі, Хегра және Нарвик майданында күшті болды. Бұл құжаттың маңызды әсері Дробак сағасындағы шайқаста болды, онда Ослоға кеме жолындағы Оскарсборг бекінісі өз шешімінде неміс әскери кемелерін аттап өтіп, алдыңғы қатардағыны батты. Бұл патша мен үкіметке жұмылдыруға, алтын қорын босатуға және Ослодан Лондонға кетуге бірнеше сағат берді. Салқын соғыс басталғаннан кейін және оккупация жылдарындағы жайттарды еске түсіріп, норвегиялықтар кез келген болашақ шабуылға жақсы дайындалуға тырысты. Сондықтан Норвегияға шабуыл жасалатын жағдайда жауап беру үшін директивалар берілді, ол "Сериялық әскери қызметшілерге және әскери басшыларға арналған директивалар" болды. Тіпті егер директива мәтіні қарулы күштердің қалған бөлігіне тікелей қолданылмаса да, Норвегияны қорғау міндеті Норвегия Конституциясының 85-бабына (Стортингке қарсы сатқындық немесе әрекеттерге қарсы қорғаныс) және 109-бабына (Стортингке қарсы әрекеттерге қарсы қорғаныс) негізделген "De Jure" болып табылады. Қысқасы, екі бап та Норвегияны кез-келген сыртқы немесе ішкі қауіп-қатерден қорғауға тиіс деп анық айтады. "Де-факто" директива барлық әскерге шақырылушыларға оқытылады және барлық қызметкерлерге бірдей қолданылады, олардың дәрежесіне қарамастан.