Кіріспе

Мәсіхтің қауымының тарихы, бұрын соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуі деп аталатын, шамамен 200 жылды қамтиды. Чиркөттің алғашқы тарихы 19-ғасырдың басында Нью-Йорк штатының Пальмира қаласындағы үйіне жақын орманда дұға айтқан Джозеф Смиттің "орман тәжірибесіне" байланысты. Осы оқиғаның бірнеше оқиғалары жылдар бойы белгілі болды. Көптеген жазбаларда ортақ оқиғалар бар, олар ол орманға барып дұға еткенде, зұлымдыққа немесе үмітсіздікке тап болған, бірақ содан кейін ол Құдайдың ізгілігін біліп, түсінген аян немесе аян көрген. Кейіннен, ересек болғаннан кейін, Смит 1830 жылы 6 сәуірде Мәсіх шіркеуін құрды.

Ерте тарих

Мәсіхтің қауымының ерте тарихы Джозеф Смит басшылығымен Нью-Йорк штатының солтүстігінде пайда болған соңғы күннің қасиеттілері қозғалысының басқа конфессияларымен бөлінеді. Оливер Каудери мен Джон Уитмердің көмегімен Смит пайғамбарлардың рухтандырылған деп сенетін жазбаларын жазып, жариялады және Мәсіх шіркеуін құрды. Бұл шіркеудің құрылғанын "Файетте, Нью-Йорк қаласында 1830 жылы 6 сәуірде заңды түрде ұйымдастырылды" деп атап көрсеткен. Ұйым тез өсті, әсіресе Сидни Ригдонның және Кертленд ауданындағы көптеген Кемпбеллиттердің дінін өзгерткеннен кейін. Смит ізбасарларының берік сенімдері, соның ішінде Құдайды ашу және олардың жақын қауымы, көбінесе сырттан келгендерге ерекше немесе тіпті қауіп төндіреді. Көршілерінің қарсылығына үнемі тап болып, ертедегі соңғы күндердің қасиеттілері бірнеше жиналыс орындарынан қуылды, соның ішінде Киртленд, Огайо; Тәуелсіздік, Миссури; Фар-Вест, Миссури; және Науво, Иллинойс. 1838 жылы шіркеу "Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуі" деп аталды. Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысындағы көптеген конфессиялардың тарихы Смиттің 1844 жылы 27 маусымда Карфаген түрмесінде өлтірілуімен байланысты.

Ұйымдастыру кезеңдері

Смит өлтірілгеннен кейін, соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің мүшелері мұрагерлік мәселесі бойынша шатасып, ұйымдаспады. Бірнеше адам шіркеудің басшылығына және президенттігіне дәулетімен шықты. Бұл бірнеше кішігірім топтардың пайда болуына әкелді. Кейінгі дебаттардан кейін шіркеу мүшелерінің көпшілігі Ұлы бассейн аймағына (қазіргі Юта штаты) Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) ретінде алып келген Бригам Янгтың ізімен жүрді. Басқа да көшбасшылар Сидни Ригдон, Джеймс Дж. Стрэнг, Лайман Уайт, Альфей Катлер, Уильям Смит және Дэвид Уитмер болды. Осылайша, шіркеудің осы ретсіздігіне байланысты, "мормон" термині бірте-бірте Янгтың ізбасарларына және ЛДС шіркеуінің мүшелеріне қатысты қолданыла бастады. Қалған адамдар - әлі де өздерін Смиттің бастапқы шіркеуінің бөлігі деп санайтын адамдар - қалды; Американың орта батысында шашыраңқы қауымдардағы көптеген адамдар басқа фракцияларға қосылды. Басқалары Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің "қайта ұйымдастырылған" мүшесі бола бастады.

Чиркөөнүн қайта ұйымдастыру

Смит қайтыс болғаннан кейін кейбір соңғы күндердің қасиеттілері Смит өзінің үлкен ұлы Жозеф Смит ІІІ-ді өзінің мұрагері ретінде тағайындады деп сенді; бұл адамдардың кейбіреулері жас Жозефтің әкесі мантиясын алуын күтті. Алайда, Смит III әкесі қайтыс болған кезде 11 жаста еді; оның анасы Эмма Хейл Смит және олардың отбасы кетіп бара жатқан топтардың біріне қосылудың орнына Наувоода қалды. 1850 жылдары басқа соңғы күнгі қасиеттілер фракцияларымен байланысы жоқ Орта батыс соңғы күнгі қасиеттілердің топтары бірігуге кірісті. Лидерлер, соның ішінде Джейсон В. Бриггс және Зенас Х. Гурли, аға, соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының "жаңа ұйымын" құруды талап ете бастады. Олар Смит III-ді жаңа ұйымға басшылық етуге шақырды; ол тек осы әрекет дұрыс деп жеке рухани растау алғаннан кейін ғана қабылдады. 1860 жылы 6 сәуірде Амбойда (Иллинойс штаты) өткен конференцияда Смит III сол кездегі соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің басшылығын ресми түрде қабылдады. Уильям Маркс, Наувудың бұрынғы діңгек президенті, қайта ұйымдастырылған Бірінші Президенттікте Смит III кеңесшісі болды. "Реорганизацияланған" сөзі шіркеудің ресми атына 1872 жылы, негізінен, оны көп әйел алу туралы ілімге қатысты АҚШ үкіметімен дау-дамайға ұшыраған үлкен ЛДС шіркеуінен ажырату үшін қосылды. Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуі жиі "RLDS Church" деп қысқартылатын. Уақыт өте келе көптеген мормондар, негізінен Орта батыста, Бригам Янг пен оның соңғы күнгі қасиетті ізбасарларымен бірге қазіргі Ютаға бармаған, жаңа және өсіп келе жатқан шіркеуге қосыла бастады. Олардың арасында 1856 жылы Висконсин штатында өлтірілген Джеймс Странгтың көптеген бұрынғы ізбасарлары болды, олар ұйымдастырылмаған және көшбассыз қалды.

Жозеф Смит III-тің президенті

Бастапқыда Смит III Наувуда өмір сүруін жалғастырды, бірақ уақыт өте келе оның салыстырмалы түрде оқшаулануы оның әкімшілік міндеттеріне кедергі келтіретінін анықтады. Ол Иллинойс штатының Плано қаласына қоныс аударды, онда шіркеу баспаханасы құрылды; бұл ғимарат РЛДС шіркеуінің бас кеңсесі ретінде қызмет етті. III Смит және оның ағалары Александр Хейл Смит пен Дэвид Хайрум Смит шіркеу үшін көптеген миссияларында қызмет етіп, ескі соңғы күндердің қасиеттілерін қайта ұйымдастыруға жинады. Шіркеу өскен сайын көптеген мүшелері қауымдасып, алғашқы шіркеудің кейбір ілімдерін өмір сүруге құштар болды. Смит III жаңа жиналыс орнын шақырудан аулақ болса да, ол Айованың оңтүстігінде Ламони деп аталатын қала құрған мүшелердің күш-жігерін қолдады. Смит III ақырында Ламониге қоныс аударды, ол шіркеудің бас кеңсесі болды. XIX ғасырдың аяғында Смит III және шіркеу Киртленд ғибадатханасына қатысты, ол шіркеу үшін мормонизмнің бастапқы ғибадатханасына қатысты нақты атақ алуға тырысты. 1880 жылы Огайодағы сот бұл талапты тыңдап, РЛДС шіркеуі бастапқы шіркеудің заңды мұрагері екенін мәлімдеді, бірақ ақыр соңында істі алып тастады. Бұл іс заңды түрде шешілмегенімен, Мәсіх қауымы кем дегенде 1901 жылы ғибадатхананы иелену арқылы иемдену құқығын алды. 1976 жылы В. В. Смит өзінің ұлы Уоллес Б. Смитті өзінің мұрагері етіп тағайындады. Уоллес Б. Смит 1978 жылы екі жылдық ауысу кезеңінен кейін президенттікке келді. Содан кейін У. В. Смит зейнетке шығып, 1989 жылы қайтыс болғанға дейін шіркеудің алғашқы "президенті" болды. Смит "Иманды өсіру" деп аталатын шіркеудің өсу бағдарламасын енгізді. Бұл бағдарлама қауымдардың көпшілігінде орындалатын жеті комиссияны анықтады (басшылық, басқарушылық, ғибадат, мәсіхшілік білім, пастырлық қамқорлық, сиондық қатынастар және миссионерлік қызмет). Ол сондай-ақ шіркеудегі прогрессивті үрдісті жалғастырды және алғаш рет оның атын "Мәсіх қауымы" деп өзгертуге ұсынды. 1984 жылы В. Б. Смит шіркеуді әйелдерге діни қызметкерлікке тағайындауды ашуға шақыратын "Дінаят және Келісімдер" кітабының 156-бөліміне айналған құжатты ұсынды. Құжат сонымен қатар шіркеуді "бейбітшілікке, татулыққа және рухты сауықтыруға" арналған ғибадатхана салуға шақырды. Ғибадатхананың құрылысы аяқталып, 1994 жылдың 17 сәуірінде бағышталғанда, шіркеудің бас кеңсесі Аудитория ғимаратынан ғибадатханаға көшірілді. Екі ғимарат та тәуелсіздік ғибадатханасының түпнұсқалық жерінің бір бөлігінде орналасқан. Бұрынғы шіркеу тарихшысы Ричард П. Ховард бұл кезеңнің кейбір "қатысушыларды наразылыққа" ұшыратып, "РЛДС шіркеуінің шашыраған аймақтарында қатал қақтығыстарға әкелгенін" айтты. Бұл қайта қалпына келтіру тармақтары қозғалысының және соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіхтің қалдығы және Құдайдың Тоқтысы шіркеуінің пайда болуына әкелген схизмаға әкелді.

Президенттігі У. Грант МакМюррей

Бұрынғы үлгі Смит патриархалды желісі арқылы президенттікке тікелей жалғасу болғанмен, В. Б. Смит В. Грант МакМюррейді өзінің мұрагері ретінде тағайындады. МакМюррей 1973 жылдан бастап 1982 жылы шіркеу хатшысы болып шақырылғанға дейін шіркеудің тарихи бөлімінде қызмет еткен. 1996 жылы МакМюррей шіркеудің президенті болды, ал В. Б. Смит президенті атанды. 1997 жылы МакМюррей РЛДС шіркеуін "Трансформация 2000" деп аталатын үш жылдық ресми өзгеру кезеңіне енгізді, ол оны 1960 жылға дейінгі бірқатар өзгерістердің шыңы деп сипаттады. МакМюррей бұл өзгерістерді деноминацияның "қайта қалпына келтірілген шіркеу" деген сенімнен және негізгі христиандықтағы бірегей позицияға қарай қозғалыс ретінде анықтады. Джозеф Смиттің тікелей ұрпағы емес РЛДС шіркеуінің бірінші президенті ретінде МакМюррей пайғамбарлық басшылыққа, Мормон кітабының тарихи негізіне және 1830 жылдары ғасырлар бойы жолдан тайғаннан кейін діни қызметкерлердің билігі қалпына келтірілген деген тұжырымдамаға қатысты ойлауды өзгертуге тырысты. Оның президентшілігі кезінде шіркеу жабық қауымнан ашық қауымға көшті, ал МакМюррей діни қызметкерлікке арналған есікті ашып, бойдақ емес гейлерге арнады, бұл ол қалай болғанда да болып жатқанын мойындады. Бұл мәселеге қатысты кері әсер МакМюррейді жыныстық белсенді гейлер мен лесбиянкаларды діни қызметке тағайындауды тыйым салған Тұрақты Жоғары Кеңестің ресми саясатын қайта растауға мәжбүр етті. Алайда шіркеу діни қызметкер болып тағайындалғандарға діни қызметте қалуға рұқсат берді. 1998 жылы Гейл Менгел мен Линда Бут шіркеудегі алғашқы екі әйел елші болды. 2000 жылы Дүниежүзілік конференцияда шіркеу МакМюррейдің өз атын Мәсіх қауымы деп өзгерту ұсынысын басым көпшілікпен мақұлдады, бұл шіркеудің мақсатын айқынрақ айқындау үшін айтылды. Бұл өзгеріс 2001 жылдың 6 сәуірінде ресми түрде болды. Чиркөө заңды және тарихи мақсаттар үшін "Соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуі" деген атауға ие болды. Сондай-ақ, МакМюррейдің президенті кезінде Community of Christ Community of Christ Seminary-ді іске қосты, ол прогрестік христиандық теологиялық көзқарас бойынша оқытылған практикалық христиандық қызметке назар аударады. 2004 жылы 29 қарашада МакМюррей президент лауазымынан "қажетсіз шешімдер" қабылдағанын және қазіргі жағдайда оны алмастыруға лайық емес екенін айтып, орнынан кетті. Оның шешімінің себептері жеке тұлғаларға қатысты екені айтылды, ал шіркеудің басқарушы органдары оларды құпия ұстауға бел буды. Шіркеудің өкілі оның орнынан түсуі шіркеу қаражатын немесе шіркеумен байланысты басқа да мәселелерді бұрыс пайдалану үшін емес, жеке сипатқа ие екенін айтты. Сондай-ақ, МакМеррейде Паркинсон ауруы бар екені анықталды. Бірінші Президенттіктің қалған екі мүшесі Кеннет Н. Робинсон мен Питер А. Джадд өздерінің кеңесінің басшы рөлінде жұмыс істеуді жалғастырды.

Стивен М. Везидің төрағалығы

Робинсон мен Джадд он екі елші кеңесінің шіркеудің басқа басшылық кворумымен бірге МакМюррейдің орнын кім алмастыратынын дұға ете отырып қарастыратынын мәлімдеді. 2005 жылы 7 наурызда он екі елші Стивен М. Везиді Құдай Мәсіх қауымының келесі пайғамбар президенті болуға шақырғанына сенімді екенін мәлімдеді. 2005 жылы маусымда арнайы Дүниежүзілік конференция өткізілді, ол Везидің бас діни қызметкерлердің президенті, пайғамбар және шіркеу президенті болуына шақыруды қолдады. 2005 жылы 3 маусымда ол осы қызметке тағайындалды және шіркеудің жетекші кворумдары, ордендері мен кеңестері туралы кеңес хаттарын ұсынды. 2005 жылы 4 маусымда Робинсон мен Дэвид Д. Шаал шіркеудің Мәсіх қауымында Президент кеңесшілері болып тағайындалды. Виазидің президенттік тұсында өткен алғашқы конференциялық уағызында шіркеу мүшелері белсенді шәкірт болуға және Мәсіхтің тыныштығының толығымен бөлісуге шақырылды. Ол мүшелерді бір-бірінен айырмашылықтарын мойындауға және теологиялық және моральдық көзқарастары мен түсініктері қаншалықты әртүрлі болса да, Мәсіхтегі бауырластар мен бауырластар деп атауға шақырды. Веазидің миссионерлік мансабы мен шіркеудің далалық қызметшісі ретінде өткен тарихы, шіркеудің бұрынғы президенттерімен салыстырғанда ерекше. Веазидің алғашқы міндеттерінің бірі - бұрынғы Дүниежүзілік конференцияларда қабылданған бюджеттің тапшылығын бағалау қажеттілігі болды. 2006 жылы 14 маусымда шіркеу шығындарды азайту және Дүниежүзілік шіркеу қызметкерлерін шіркеудің басымдықтары мен миссиясына сай келтіру үшін жаңа қызметкерлердің ұйымдық құрылымын жариялады. Бас штаб пен даладағы қызметкерлердің шамамен төрттен бір бөлігі жойылды. Вейзи 2007 жылғы Дүниежүзілік конференцияға төрағалық етті, онда оның шіркеуге берген кеңестері Дін мен Келісімдердің 163-бөлімі ретінде ұсынылып, бекітілді. Құжат көптеген тақырыптарды қамтыды, соның ішінде шіркеудің "Мәсіхтің қауымы" екендігі; "құдайлық тыныштықты қабылдауға" арналған Құдайдың шақыруы; бейбітшілікке қайшы келетін саяси, мәдени және діни үрдістерге қарсы тұру туралы шақыру; әлеуметтік ізгі хабар; экологиялық ізгі хабар; Жазбаларды дұрыс қолданбау; рухани тәрбие; шәкірттердің жомарт жауап беруі; және пайғамбарлық халық болуға шақыру. Сонымен қатар, Вези әр миссионерлік алаңда Жетпістің бір мүшесі бар Он екі кеңесінің команда мүшелеріне қадам жасады. Ол Бекки Л. Савидждің зейнетке шыққан Робинсонның орнына Бірінші Президенттіктің мүшесі болуға шақыруын ұсынды. Виази Савиджді осы лауазымға тағайындалған алғашқы әйел ретінде атап өтті және оны " шіркеу мен қоғамда тең құрмет пен мүмкіндікке жету жолындағы ұзақ сапардың тағы бір қадамы" деп таныды.