Кіріспе

Мета-талдауларды 2017 жылы шолу барысында кофе ішу әдеттегі мөлшерде қауіпсіз екені және тәулігіне 3 немесе 4 стакан кофеден артық мөлшерде зиян келтіруге қарағанда денсаулыққа жақсы әсер ететіндігі анықталды. Ерекшеліктерге сүйек сынықтары бар әйелдерде мүмкін болатын жоғары тәуекел, сондай- ақ жүктілік кезінде ұрықтың жоғалуы немесе салмағының төмендеуі мүмкін болатын тәуекел жатады. Нәтижелерді зерттеудің сапасының төмендігі, жас, жыныстық, денсаулық жағдайы мен порцияның мөлшері арасындағы айырмашылықтар қиындатты. Асқазан, көкше және гинекологиялық операциядан кейін сауыққан адамдармен жүргізілген клиникалық зерттеулердің екі шолуы кофе тұтыну операциядан кейінгі асқазан-ішек қызметін жақсарту үшін қауіпсіз және тиімді екенін анықтады. Кейбір адамдарда кофе ішкеннен кейін бірнеше минут ішінде дефекацияны тудырады. Алайда, нақты әсер ету механизмі мен химиялық құрамдас бөліктері әлі белгісіз.

Өлім-жітім

2014 жылғы мета-талдауда кофе тұтыну (4 стакан/күн) барлық себептерге байланысты өлім-жітімге (16% төмен тәуекел), сондай-ақ жүрек-қан тамырлары ауруларына байланысты өлім-жітімге (21% төмен тәуекел 3 стакан/күн ішкеннен) кері байланыста екені анықталды, бірақ ауыз ісігі қатерлі ісігінен өлім-жітіммен байланысты емес. Қосымша мета- талдамалар осы нәтижелерді растап, кофе тұтынудың жоғары болуы (күнде 2-4 стакан) барлық аурулардан болатын өлім-жітімнің төмендеуімен байланысты екенін көрсетті. 2017 жылы он еуропалық елде кеңінен келтірілген перспективалық когорттық зерттеуде кофе ішудің әртүрлі көздерден өлімге ұшырау қаупі азаюымен байланысы расталды.

Жүрек- қан тамырлары аурулары

Қауіпсіздікті сақтау үшін кофеді шамамен ішу жүрек ауруының қауіпті факторлары болып табылмайды. 2012 жылы жүргізілген мета-талдауда кофеді орташа мөлшерде ішкен адамдар жүрек жетіспеушілігімен аз ауыратындығы анықталды, ал ең үлкен әсер күніне төрт келіден астам кофе ішкендерде болды. 2014 жылғы мета-талдауда жүрек-қан тамырлары аурулары, мысалы, коронарлық артерия аурулары мен инсульт күніне 3-5 келі кофесіз кофе ішкенде аз, бірақ күніне 5 келіден артық кофе ішкенде көп кездеседі деген қорытындыға келді. 2016 жылғы мета-талдау кофе тұтыну миокард инфаркты болған науқастарда өлім қаупін төмендетуге байланысты екенін көрсетті. Кофеді күнделікті аз немесе мүлдем ішпеудің гипертонияға шалдығу қаупіне әсері ХХІ ғасырдың бірнеше зерттеулерінде бағаланды. 2019 жылғы шолуда тәулігіне бір-екі шай ішу гипертония қаупіне әсер етпейтіндігі, ал күніне үш немесе одан да көп шай ішу гипертония қаупін төмендетеді, бұл 2017 жылғы талдаумен келісетін қорытынды, ол күніне жеті шайға дейін ұзақ уақыт бойы кофе ішу гипертония қаупін 9% төмендетеді. 2018 жылы жасалған тағы бір зерттеуде кофе ішпейтін адамдармен салыстырғанда, кофе тұтынудың күн сайынғы бір кесесі күніне 8 кесеге дейін өскен сайын гипертонияның 2% азаюы байқалды. Ал 2011 жылы жасалған зерттеуде күніне 1-3 келі кофе ішу гипертонияға шалдығу қаупін сәл арттыратыны анықталды. 2021 жылғы Еуропалық кардиология қоғамының кардиоваскулярлық аурулардың алдын алу жөніндегі клиникалық практика бойынша нұсқауларында: "Фильтрленбеген кофеде LDL C-ны көтеретін кафестол мен кахеол бар және күн сайын тоғыз немесе одан да көп сусын ішкен кезде ASCVD өлім-жітіміне 25% дейін жоғары тәуекел болуы мүмкін. Сүзгіленбеген кофеге қайнатылған, грек және түрік кофелері және кейбір эспрессо кофелері жатады. Қауіпсіздікті сақтау үшін кофе ішіңіз.

Қалта дифференциациясы

Әйелдер денсаулығын зерттеуде кофеинді кофе күніне 2-3 келіден ішкенде, көкірек фибрилляциясы пайда болу қаупі жоғарылайтыны анықталды, бірақ басқа зерттеулерде әсері жоқ немесе қорғаныш әсері бар екені анықталды.

Паркинсон ауруы

Мета-талдаулар ұзақ уақыт кофе ішу Паркинсон ауруының төмендеу қаупімен байланысты екенін дәлелдеді.

Қатерлі ісік

Қауіпсіздік туралы заңға сәйкес, қайыңның пайда болу қаупі бар, бірақ оның пайда болу қаупі жоқ.

Бауыр ауруы

Алдын ала мәліметтер кофе тұтынудың бауыр ауруының прогрессиясына қарсы қорғаныш болуы мүмкін екендігін көрсетеді, бірақ мұндай әсердің мүмкін механизмдері әлі де белгісіз.

Психикалық денсаулық

Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі кофеден аулақ болудың уайымды азайтатынын айтады. Созылмалы психиатриялық аурулармен ауыратын науқастарда кофеин, кофедегі негізгі белсенді ингредиент, уайымға байланысты. Кофеиннің жоғары дозалары, әдетте 300 мг-дан жоғары, қауіптілік сезімді тудырады және одан да нашарлатады. Кейбір адамдар кофеинді қолдануды тоқтату арқылы уайымды едәуір азайта алады. Кофеинді қозудың қорқынышты бұзылуы - бұл зат немесе дәрі-дәрмектің қозуының қоздырғышы. Кофеинді тұтынудың ең көп әсерін тигізгендер - жасөспірімдер мен қазірдің өзінде алаңдаушылық ауруларынан зардап шегушілер. Алдын ала зерттеулер кофе ішу мен депрессияны азайту арасындағы пайдалы байланыстың мүмкіндігін көрсетті. Қарияларға кофе әсер етуі туралы ұзақ мерзімді алдын ала зерттеулер, соның ішінде деменция мен танымдық бұзылулардың симптомдарын бағалау, негізінен зерттеулердің сапасының төмендігіне байланысты, қорытындысыз болды.