Кіріспе

Француз маршалы Гийом Мари Энн Брун, 1-ші граф Брун (Гийом мари ан Брун, 13 наурыз 1764 – 2 тамыз 1815) – француз әскери қолбасшысы, Империя маршалы және француз революциялық соғыстары мен Наполеон соғыстары кезінде қызмет еткен саяси тұлға.

Ерте өмір

Брун Лимузин провинциясындағы Бривс (қазіргі Брив-ла-Гейлард) қаласында адвокат Этьен Брун мен Жанна Вильбеннің ұлы болып дүниеге келді. 1785 жылы Парижге көшіп келіп, құқық білімін оқыды, бірақ кейіннен қолбасшылық лауазымынан алынды. Брун 1798 жылы Швейцарияны басып алып, Хельветтік Республикасын құрған француз армиясына басшылық етті. Келесі жылы ол Амстердамды герцог Йорктың басшылығымен Голландияға жасалған ағылшын-орыс шапқыншылығынан қорғау үшін француз әскерлеріне қолбасшылық етті, бұл оның толыққанды табысқа жеткеніне куә болды. Ағылшын-орыс күштері Кастрикум шайқасында жеңіліп, қиын жағдайларда шегініп, қайтадан кемеге отыруға мәжбүр болды. Ол 1799 жылдан 1801 жылға дейін Вендеде және Италия түбегінде үлкен қызметтер атқарды, 1800 жылы Поззоло шайқасында жеңіске жетті. 1802 жылы Наполеон Брунды Осман империясының елшісі ретінде Константинопольге жіберді. Екі жылдық дипломатиялық қызметі барысында ол Франция мен Парсы арасындағы қарым-қатынастың негізін қалады.

Наполеон соғыстары

1804 жылы француз императоры болып таққа отырғызылғаннан кейін Наполеон Брунаны Константинопольде болған кезде империя маршалы (Maréchal d'Empire) етіп тағайындады. Үшінші коалиция соғысы кезінде Австрияға қарсы науқандар барысында маршал Брун 1805 жылдан 1807 жылға дейін Булоньдегі армияға қолбасшылық етті, жаттығуларды бақылап, британдықтарға үнемі назар аударды. 1807 жылы Бруне Ганзалық порттардың генерал-губернаторы болып тағайындалды, ал 1808 жылы Төртінші коалиция соғысында соғысқан әскерлерге басшылық етіп, швед Помераниясын басып алып, Стральзунд пен Рюген аралын жаулады. Осы жеңістеріне қарамастан, оның бекем республикалық көзқарастары және Швецияның Густав IV Адольфпен кездесуі Наполеонның күдігін тудырды. Брун бұл мәселе туралы Наполеонмен сөйлесуден бас тартып, тек "Бұл жалған" деді, бұл күдікті одан әрі күшейтті. Брун Франция мен Швеция арасындағы шартты дайындағанда ең ірі қатесін жасады – "Оның императорлық сарай армиясы" орнына "француз армиясы" деп жазды. Бұл қасақана жасалған тұсаукесерлік пе, әлде білімі жетпеушіліктен туған қате ме, Наполеон ашуланып, Брунді қызметтен шеттетуге бұйрық берді. Содан кейін ол келесі жылдарды өзінің ауылдық есігінде ар-ұятсыздықпен өткізіп, 1815 жылға дейін қайта жұмысқа орналаспады. Прованстағы роялист толқуларынан қорқып, олардың өзіне деген жеккөрушілігін білген Брун адмирал Эдвард Пеллеуден Италияға қарай жол беруді өтінді, бірақ өтінішін қатал түрде қабылдамады, Пеллеу оны "алаяқтардың ханзадасы" және "қарақшы" деп атады. Брун Парижге құрлықпен сапар шегуді шешті, бірақ роялисттерден ешқандай қорғау алмады. Оның жесірі салған тергеу кейіннен Брунның өлімін патшалық билік жасырғанын және қырғынға жауапты топтың негізсіз айыптауларға сүйене отырып, Брунның қыркүйек қырғыны кезінде Париж көшелерімен Ламбаль принцессасының кесілген басын алып жүргені туралы жалған ақпарат таратып, оны өлтіргенін көрсетті.