Кіріспе

Француз саясаткері, ақсүйек және әскери шенеунік

Пол Франсуа Жан Николас, Виконт де Баррас (bara:s; 30 маусым 1755 – 29 қаңтар 1829), көбінесе Пауль Баррас деп танылатын, француз революциясының саясаткері және 1795–1799 жылдардағы Директория режимінің бас атқарушысы болды.

Ерте өмір

Прованс абыройлы әулетінен шыққан ол қазіргі Вар департаментындағы Фокс-Амфо қаласында дүниеге келген. Он алты жасында Лангедок полкіне "жантльмен кадет" ретінде қабылданды. 1776 жылы француз Үндістанына жол тартты. Саяхатында кемесі апатқа ұшыраса да, екінші англо-майсур соғысында Пондичери қаласын қорғауға үлес қосу үшін Пондичериге уақтылы жетіп үлкерді. 1782/83 жылдары ол аймаққа екінші экспедицияға қатысып, танымал адмирал Пьер Андре де Суфреннің флотында қызмет етті. Баррас директор болғанда Наполеонға итальяндық батальонда генерал лауазымын берді.

Термидор мен директория

1794 жылы Баррас Максимилиан Робеспьердің жақтастарын құлатуға ұмтылғандардың жағына қосылды. 1794 жылғы 27 шілдедегі Термидориялық реакция оны көзге түсірді. Келесі жылы Конвент Париждегі наразы Ұлттық гвардиядан қорқыныш сезінгенде, Баррасты оларға қарсы тұру үшін әскерге қолбасшылық етуге тағайындады. Оның Бонапартты тағайындауы, 13 Вендемиер (1795 жылғы 5 қазан) деп аталатын Тюильри сарайының жанындағы көшелердегі роялистер мен басқа да наразылардың таратылуын қамтамасыз ететін қатаң шаралар қабылдануына әкелді. Соңынан Баррас Француз Республикасының атқару билігін басқарған бес директордың біріне айналды. Жозефина де Боарнемен тығыз қарым-қатынасы болғандықтан, Баррас оның Бонапартқа үйленуіне көмектесті. Оның кейбір замандастары Баррас 1796 жылдың басында Бонапартты Италия армиясының қолбасшысы етіп тағайындауының себебі осы екенін айтты. Бонапарттың жетістігі Директорияға бұрынғыдан бетер тұрақтылық сыйлады, ал 1797 жылдың жазында роялистер мен қалған Жирондистер үкіметке қарсылық көрсеткенде, Бонапарт 18 Фруктидор төңкерісінде (1797 жылғы 4 қыркүйек) олардың қозғалысын басу үшін генерал Ожереоны жіберді.

Құлдырау және кейінгі өмір

Баррасқа ондаған сүйікті әйелдері мен ер адамдармен қарым-қатынаста болғаны айтылды. Оның басқаруындағы жемқорлық Франция үшін де ерекше дәрежеде болды. Баррас қоғамдық және жеке өміріндегі әдепсіздігі Директорияның құлауына және Консулдықтың құрылуына зор үлес қосты деп жиі айтылады. Қалай болғанда да, Бонапарт 1799 жылғы қарашадағы 18 Брумер төңкерісі кезінде аз ғана қарсылыққа тап болды. Баррас үкіметтің ауысуын қолдады, бірақ Франция үкіметін қайта құрғанда Бірінші консул оны назардан тыс қалдырды. Баррас зор байлық жинағандықтан, өмірінің соңғы жылдарын сән-салтанатта өткізді. Наполеон оны Гросбуа сарайына (Баррасқа тиесілі) қамап, содан кейін Брюссельге және Римге жер аударды, ақырында 1810 жылы Монпельеде тұтқынға алды; Империя құлағаннан кейін босатылып, Шайода (қазіргі Париж) қаласында қайтыс болды және Пьер-Лашез зиратына жерленді. Екінші қайта орнатудың жақтасы болғанымен, Баррас Людовик XVIII және Карл X билік еткен жылдары бақылауда ұсталды (ал оның естеліктері оның өлімінен кейін цензураланды).

Кино және теледидар

Ричард Маккейб BBC-нің "Батырлар мен зұлымдар" телесериалының "Наполеон" эпизодында (2007) Баррасты сомдады. 2023 жылғы "Наполеон" фильмінде Баррастың рөлін Тахар Рахим ойнады.