Кіріспе

Адамның қан тобының жіктелуі Кидд антиген жүйесі (Jk антиген деп те аталады) - Киддтің қан тобында кездесетін, антигендер ретінде әрекет ететін, яғни белгілі бір жағдайларда антиденелер өндіру қабілеті бар ақуыздар. Jk антигені қызыл қан клеткалары мен бүйректегі мочевина тасымалдауға жауапты белоктан табылған. Олар трансфузиялық медицинада маңызды. Мысалы, екі Jk(a) антигені бар адамдар екі Jk(b) антигені бар донорлық қанға қарсы антиденелер құрауы мүмкін (осылайша Jk(a) антигендері болмайды). Бұл гемолитикалық анемияға әкелуі мүмкін, онда дене трансфузиядан алынған қанды жояды, бұл қызыл қан жасушаларының төмендеуіне әкеледі. Jk антигеніне байланысты тағы бір ауру - жаңа туған нәрестелердің гемолитикалық ауруы, онда жүкті әйелдің денесі ұрықтың қанына қарсы антиденелер жасайды, бұл ұрықтың қан жасушаларын жоюға әкеледі. Жаңа туған нәрестелердің гемолитикалық ауруы Jk антиденелерімен байланысты, әдетте, жеңіл, бірақ өлімге әкелетін жағдайлары да болған. Бұл белокты кодтайтын ген 18- хромосомада орналасқан. Үш Jk аллелі Jk (a), Jk (b) және Jk3 болып табылады. Jk (a) -ды Allen және басқалар тапты. 1951 жылы және науқастың атымен аталған (Кид ханым жаңа туған нәрестедегі гемолитикалық аурумен жаңа антиген Jk (a) -ға қарсы бағытталған антителомен байланысты нәресте тудырды). Ал Jk (b) -ды Plant және басқалар анықтады. 1953 жылы Jk антигені жоқ адамдар (Jk null) зәрін барынша шоғырландыра алмайды.

Генетика және биохимия

Кидд гликопротеиндегі 10 трансмембраналық өтетін доменді, цитоплазмалық N және C терминалды және бір клеткадан тыс N гликозилдеу орнын қамтитын үш антигенді қамтиды. Кидд генінде 11 экзон бар, 411 экзоны жетілген белокты кодтайды. Кидд генінің (SLC14A1) 18q12.3 хромосомасында орналасқан.

Jka (JK1) және Jkb (JK2)

Jka және Jkb - бұл Кидд гликопротеинінің төртінші сыртқы циклында Asp280 және Asn280 аллельдерінің өнімдері. Jka және Jkb-нің таралуы ақ және азиялық популяцияларда ұқсас, бірақ Jka қара популяцияларда Jkb-ға қарағанда жиі кездеседі.

Дозалау

Кидд антиденелері дозаны көрсетеді: гомозиготалық жеке тұлғалардың (JkaJka немесе Jk(a+b)) қызыл жасушалары гетерозиготалық жеке адамдарға (JkaJkb немесе Jk(a+b+)) қарағанда көбірек антигенді экспресс жасайды. Anti Kidd антиденелері гомозиготалық жасушаларға қарсы күштірек әрекет етеді.

Зертханалық анықтау

Кидд антиденелерін тікелей агглютинациялық тестілеу арқылы анықтау қиын болуы мүмкін және әдетте жылы инкубациялық кезеңнен кейін антигуман глобулинін қосу қажет.

Клиникалық маңызы

Кидд антиденелері қауіпті, өйткені олар ауыр гемолитикалық реакцияларды тудыруы мүмкін. Олардың ерекшелігі - олар бірнеше айдан кейін төмен немесе тіпті байқалмайтын деңгейге дейін төмендей алады. Қызыл қан жасушалары бүйректің мойыншағына жақындаған кезде (онда мочевинаның жоғары концентрациясы болады) мочевина тасымалдаушы мочевинаның тез сіңірілуіне мүмкіндік береді және мочевинаның гипертониялық ортасында жасушалардың қысқаруына жол бермейді.