Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Архиепископ, университет әкімшісі Ричард ФицРальф (Фиц Ральф; 1300 жылы 16 желтоқсан 1360 жылы) - 14 ғасырда Армганың нормандық ирланд архиепискобы, теологияшы, философ. Оның ой-пікірі Джон Уиклифтің іліміне қатты әсер етті.
Archbishop, university administrator
Richard FitzRalph (also Fitz Ralph; c. 1300 – 16 December 1360) was a scholastic philosopher, theologian, and Norman Irish Archbishop of Armagh during the 14th century. His thought exerted a significant influence on John Wycliffe's.
Өмір
Фицральф Ирландияның Дундалк қаласында ағылшын-норман / хиберно-норман нәсілі бар бай буржуялық отбасында дүниеге келді. Ол 1325 жылы Оксфорд университетінің Балиол колледжінің бұрынғы мүшесі және оқытушысы ретінде белгілі (ол туралы ең алғашқы белгілі жазба). 1331 жылы ол теология бойынша регент-магистр болды, көп ұзамай университет вице-канцлеры болды; бұл әлі де отыздан асқан адам үшін теңдесі жоқ жетістік болды, әсіресе ирландтық үшін (егерде Принс өзінің "Девонның күзетшілері" деп аталса да, ол Девондық деп аталады). Вице-канцлер ретінде Фицральф Линкольнширдегі Стэмфордта университет құру үшін шеберлер мен студенттердің атақты бөлінісі салдарынан туындаған дағдарысқа тап болды. Бұл мәселе оның 1334 жылы Авиньондағы Папа сотына алғашқы сапарына себеп болған болуы мүмкін. Ол келесі жылы Англияға Личфилд декан болып тағайындалғаннан кейін оралды "Кредитон мен Босхамның канондары мен пребендтері бар екеніне қарамастан, Линкольннің канцлерлік лауазымы мен Армах пен Эксетер канондары мен пребендтері туралы ереже жасалды, олардың барлығы ол отставкаға кетуге тиіс". 1337 жылы ол тағы да Авиньонға баруға мәжбүр болды, ол 1344 жылға дейін сонда қалды. 1346 жылы 31 шілдеде Армгам архиепискобы болып тағайындалды. Осы екі лауазымда да ол ойлы әрі білікті әкімші ретінде қадірленді. 1344 жылдан бастап Фицральф уағыздарын күнделік түрінде жаза бастады. Қысқа, маңызды емес уағыздар қысқаша баяндалды, ал ұзын, білімді теологиялық уағыздар толық жазылды. Бұл әсіресе, ол Авиньон қаласында уағыздаған адамдарға қатысты. Екі түрі де латын тілінде жазылған, және оның білімге деген сүйіспеншілігін көрсетеді, оны Ричард Бурри сияқты достары бөлісті. Сондай-ақ, ол көптеген діни қызметкерлерін Оксфордта білім алу үшін оқуға жіберген деп есептеледі. Оның жазбаларында шексіздік, тағдыр және ерік бостандығы туралы ойлар бар. Өзінің ағайыны Генри Крамп пен доктор Джон Уайтхед сияқты ол францискан монахтарымен айтысқа түсті. Ол сондай-ақ Дублин архиепискобы Джон де Сент-Полмен қақтығысты, өйткені олар Ирландияның біріншілігін талап етуге құқығы бар ғасырлық дауды жалғастырды. Фицральфтың Ирландиядағы әлеуметтік проблемалармен айналысқанын мәтіндер дәлелдейді. Дундалк, Дрогеда, Дублин және Миттың әртүрлі жерлерінде шіркеу қызметкерлеріне (олар өздерінің әдепсіздігі үшін сынға алған), саудагерлерге (олар ысырапшылдық пен сауда-саттық практикасы үшін шабуылдаған) және жалпы халыққа жиырма тоғыз уағыз айтты, олардың арасында ол уағызшы ретінде өте танымал болды. Колонисттер мен тума жерлер арасындағы нәсілдік қарым-қатынас жиі қақтығысқан кезде ол Гейл ирландтарына қатысты кемсітушілікке наразылық білдіріп, абыройлы ұстанымға келді. Кейде бұл оның ағылшын, ағылшын-ирланд немесе гаэлл тіліндегі отары үшін өте әділ әрі маңызды пастығымен теңдестірілді. Ол 1349 - 1351 жылдары Авиньонға үшінші рет сапар жасады, онда ол Армения Апостолдық шіркеуі мен Папа Климент VI арасындағы келіссөздерге қатысты деп есептеледі. Оның "Қара өлім" туралы жазған есебі оның Ирландияға келгенінің алғашқы дәлелі болып табылады. 1351 жылы Ирландияға оралғаннан кейін ол ақырында қайыршы бауырлардың әртүрлі ордендеріне өте жеке және қатал шабуылға ұшырады. Ол олардың күнәларын мойындау, уағыздау және басқа да әрекеттерге қатысты артықшылықтарын алып тастауды қалады, өйткені олар оның дүниенің діни қызметкерлерін әлсіретті. Нәтижесінде ол бұл мәселені Папа Иннокентий VI-мен талқылау үшін 1357 жылы Авиньонға төртінші сапармен барды. Ол 1360 жылы 16 желтоқсанда қайтыс болды. 1370 жылы оның сүйектері Дундалк қаласындағы Сент-Николас шіркеуінде жерленді, онда оның есімі бірнеше ғасыр бойы құрметтеліп, оған байланысты кереметтер туралы хабарланды. Фицральф 1360 жылы Оксфорд университетінің канцлері болған болуы мүмкін.
FitzRalph was born into a well off burgess family of Anglo Norman/Hiberno Norman descent in Dundalk, Ireland. He is noted as an ex fellow and teacher of Balliol College, at the University of Oxford in 1325 (which is the earliest known record of him). By 1331, he was a Regent master in Theology, and soon after was made Vice Chancellor of the university; this was an almost unparalleled achievement for someone still in his early thirties, let alone an Irishman (although Prince, in his "Worthies of Devon" makes the case for him being a Devonian). As Vice Chancellor, FitzRalph was faced with the crisis caused by the famous secession of masters and students to found a university at Stamford in Lincolnshire, and it is thought that this issue may have caused his first visit to the Papal Court at Avignon in 1334. He returned to England the following year having been appointed Dean of Lichfield — "notwithstanding that he has canonries and prebends of Crediton and Bosham, and has had provision made for him of the Chancellorship of Lincoln and the canonries and prebends of Armagh and Exeter, all of which he is to resign". In 1337 he was again compelled to visit Avignon, where he remained until 1344. On 31 July 1346, he was consecrated Archbishop of Armagh. In both of these positions, he was revered as a thoughtful and competent administrator. From 1344, FitzRalph began to keep an account in diary form of his sermons. The shorter, less consequential ones were summarised, while the longer, more learned theological sermons were written in full. This was especially true for those he preached at Avignon. Both forms were written in Latin, and show his love of learning, shared by friends such as Richard of Bury. He is also believed to have sent many of his priests to study at Oxford to further their learning. His writings include his thoughts on infinity, predestination and free will. Like his fellow Irishmen Henry Crumpe and Dr. John Whitehead he was involved in a controversy with the Franciscan friars. He also clashed with the Archbishop of Dublin, John de St Paul, as they continued the century old controversy over which of them had the right to claim the Primacy of Ireland. The texts demonstrate that FitzRalph was pre occupied with social problems in Ireland – twenty nine sermons were given in Dundalk, Drogheda, Dublin and various places in Meath to churchmen (whom he criticised for their laxity of vocation), merchants (whom he attacked for wasteful extravagances and underhanded trading practises) and the general population, among whom he was very popular as a preacher. At a time of often hostile racial relations between the colonists and natives, he took an honourable stand in denouncing discrimination against the Gaelic Irish. At times severe, this was balanced by his very fair and serious approach as pastor of his flock, be they English, Anglo Irish, or Gaelic. He undertook a third visit to Avignon from 1349 to 1351, where he is believed to have participated in the negotiations between the Armenian Apostolic Church and Pope Clement VI. His report on the Black Death is the first firm evidence of its arrival in Ireland. From his return to Ireland in 1351 he became involved in what eventually became a very personal and bitter attack on various orders of mendicant friars. He wished to have their privileges withdrawn in regard to the act of confession, preaching, and other acts as they were undermining his secular clergy. As a result, he undertook a fourth visit to Avignon in 1357 to discuss the matter with Pope Innocent VI. He died there on 16 December 1360. In 1370, his remains were interred at St Nicholas's Church, Dundalk, where his memory was venerated for several centuries and miracles were reported in connection to him. It is possible that FitzRalph was Chancellor of Oxford University in 1360.