Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мырхаим Гавриэлов:Мырхаим Гавриэлов (25 тамыз 1927 жыл - 9 маусым 1998 жыл) - Тәжікстанда қаза тапқан Бухаралық еврей журналисі.
Tajik journalist and Jewish community leaderMeirkhaim Gavrielov (25 August 1927 – 9 June 1998) (Миерхаим Гавриэлов) was a Bukharan Jewish journalist murdered in Tajikistan.
Өмір
Мырхайым Гавриелов елу жыл бойы Тәжікстанның бұқаралық ақпарат құралдарының көрнекті мүшесі болды. Гавриелов 1927 жылы Өзбекстанның Самарқан қаласында дүниеге келген. Самарқанд мемлекеттік педагогикалық институтында филологияны оқыды. Гавриелов Тәжікстанға көшіп келіп, 1947 жылы "Тожикистони Совети" газетінде жазушы және редактор болып жұмыс істей бастады. 1966 жылдан 1974 жылға дейін Тәжік мемлекеттік университетінің Тәжік филологиясы кафедрасында журналистикадан сабақ берді. 1979 жылдан өліміне дейін Гавриелов Тәжік аграрлық университетінің "Дониш" газетінің бас редакторы қызметін атқарды. Гавриелов өз мамандығында үздік шықты және Тәжікстан журналистер одағының және Өзбекстан жазушылар одағының мүшесі болды. Ол Меир Халаби деген атпен жарық көрген, ал өлімінен бұрын бірнеше кітап жазған. Гавриелов журналист және жазушы ретінде жұмыс істегеннен басқа, Душанбедегі Бухара еврей қауымының жетекшісі болды. Ол Бухаралық еврейлердің мәдени қоғамы Ховеримнің төрағасы, сондай-ақ Тәжікстан Жазушылар одағының Бухаралық еврейлер секциясының мүшесі болды. Ол қайтыс болған кезде Гавриеловтың жасы жетпіс болатын. Ол 1992-1997 жылдардағы Тажикстанда болған қатал азамат соғысынан аман қалған. Бірақ Гавриеловтың кәсібі қауіпті болды, өйткені 90-шы жылдары Тәжікстанда 60-тан астам журналист өлтірілді, ал бүкіл елдегі белгілі тұлғалар жүйелі түрде өлтірілді.
Meirkhaim Gavrielov was a prominent member of the Tajikistani media for fifty years. Gavrielov was born in 1927 in Samarkand, Uzbekistan. He studied philology at Samarkand State Pedagogical Institute. Gavrielov relocated to Tajikistan and in 1947 he began work as a writer and editor at the staff of the newspaper Tojikistoni Soveti (Тоджикистони Совети). From 1966 through 1974 he taught journalism in the Tajik Philology department of Tajik State University. From 1979 to his death Gavrielov held the position of editor in chief of the Tajik Agrarian University newspaper "Donish" (Дониш). Gavrielov excelled in his field and became a member of the Union of the Journalists of Tajikistan and Union of the Writers of Uzbekistan. He was published under the pseudonym Meir Khalabi (Мэир Халаби), and in the years before his death he wrote several books. In addition to his work as a journalist and author, Gavrielov was a leader of the Bukharan Jewish community in Dushanbe. He served as chairman of the Bukharan Jews' Cultural Society, Khoverim (Ховерим), and was a member of the Bukharan Jewish Section of the Writers Union of Tajikistan. At the time of his death Gavrielov was seventy years old and had survived the brutal 1992 1997 civil war in Tajikistan that ravaged the country. But Gavrielov’s profession was a dangerous one, as more than 60 journalists were killed in Tajikistan in the 1990s, and prominent individuals throughout the country were routinely assassinated.
Өлтіру
1998 жылы 8 маусымда сағат 23:00-де белгісіз адамдар Гавриеловтың Душанбедегі үйіне кіріп, оны ұрып-соғып, металл сыммен өлтірді. Бұл оқиға Тажикстанда жиі болып тұрады. Бастапқыда Ішкі істер министрлігі Гавриеловтің өлімі өзін-өзі өлтіру деп жариялады және Гавриелов өзін жазғышпен өшіріп тастады деп мәлімдеді. Кейіннен Гавриеловтың өлімі туралы фактілер халықаралық тергеуден кейін белгілі болды. Гавриеловтың еврей діні осы өліммен байланысты ма, жоқ па, белгісіз.
At approximately 11:00 p. m. on 8 June 1998, unidentified persons entered the home of Gavrielov in Dushanbe, beat him, and then strangled him to death with a metal wire. The killing was a shocking incident, but not uncommon in Tajikistan. Initially the Ministry of Internal Affairs reported Gavrielov’s death as a suicide and claimed that Gavrielov had suffocated himself with a pillow. Later the facts surrounding Gavrielov’s death emerged after international scrutiny of the killing. It is uncertain whether or not Gavrielov's Jewish faith had any connection to this death.
Халықаралық реакция
Гавриеловтың өлтірілуі халықаралық наразылық пен Хьюман Райтс Вотч және Журналистерді қорғау комитеті сияқты топтардың тергеуіне әкелді. "Гласность" қорғаныс қоры президенті Эмомали Рахмоновқа Гавриеловтың өліміне қатысты тергеу жүргізіп, оны қылмыстық жауапкершілікке тарту туралы өтініш жазды. Жауап жоқ. Гавриеловты өлтірген қылмыскерлер әлі күнге дейін аты-жөнін білмей, жазаланбай отыр.
Gavrielov’s murder aroused international condemnation and investigations from groups such as Human Rights Watch and Committee to Protect Journalists. Glasnost Defense Foundation wrote an appeal addressed to President Emomali Rahmonov to vigorously investigate Gavrielov killing and prosecute the murders. There was no reply. The perpetrators of Gavrielov’s murder remain anonymous and unpunished.