Кіріспе
Блокови немесе Новобеоградский блокови - Белградтың Жаңа Белград муниципалитетіндағы қалалық аудандар тобының жартылай ресми көпшілік атауы. Бұл аудан Жаңа Белград муниципалитеттің оңтүстік-шығыс бөлігінде, Сава өзенінің сол жағалауында, Ада Меджика және Ада Циганлия аралдарынан орналасқан. Ол солтүстіктен Бежания және Бежания Коса, оңтүстік-шығыстан 58-блок (Савский Насип маңы) және батыстан доктор Иван Рибар маңымен шектеседі. 1948 жылы Жаңа Белградтың құрылысы басталған кезде, болашақ қала кеңейтуіне арналған аудан 72 блокқа бөлінді (бірнеше кіші блоктар, мысалы 8 а, 9 а, 9 б, 70 а және т.б., және кейбір нөмірлер жоқ). Жаңа Белградтың басқа бөліктері сияқты нақты атаулары болмағандықтан, уақыт өте келе бұл аймақ жай ғана Блокови ("Блоктар") деп аталды. Ауданның халқы 79 310 адам, оның ішінде доктор Иван Рибардың ауданы да бар. Бірақ Блокови ауданының шекаралары өте бейресми және оны Юрий Гагарин көшесімен бөлінетін екі бөлімге бөлуге болады: солтүстік бөлігі немесе Bežanijski блокovi ("Bežanija Blocks") және оңтүстік бөлігі немесе Savski blokovi ("Sava Blocks").
Сипаттамалары
Бұл аудан жүзден астам тұрғын үйдің екі қатарымен, әсіресе 45 және 70-ші блоктармен, өзенге жақын жердегі екі топ 21 (42 жалпы) бірдей төрт және екі қабатты ғимараттармен, олардың арасында үлкен ойын алаңдары бар және екі топ 40 (80 жалпы) қызыл кірпішпен салынған көкжиектермен, Юрия Гагарина көшесіне жақын жерде. Сава өзенінің жағасында орналасқан Сава өзенінің жағасында орналасқан жалғастырмалы бөгеті болып табылады. 70-ші блоктағы екі қабатты және 4 қабатты ғимараттар қатарлары, әсіресе 45-ші блок, балалардың бейбіт ортасына және оң энергия мен оптимизмге ие болғандықтан, Населле Сунка деп аталады. Сонымен қатар, 45-ші блокта көптеген суретшілер мен зиялы адамдар тұратын, бірақ халықтың құрылымы 1970-ші жылдардан бері біраз өзгерді. Омладинских бригадасы көшесі 70 а блокты 70-тен, Гандиева көшесі 70-тен, Нехруова көшесі 44-тен бөліп тұрады. Барлығы соққыға ұшыраған. Сава өзенінің жағалауындағы Гандиева көшесінің соңында 2007 жылы Үндістан көшбасшысы Махатма Гандидің (көшеге есімі берілген) монументалды бюсті тұрғызылды. Бұл 2 қазанды, Гандидің туған күнін (Ганди Джаянти) және БҰҰ-ның Халықаралық зорлық-зомбылықсыз күнін атап өту үшін жасалды. Саваға құятын Галовица каналы шығыс Сырмияның үлкен аумағын және Фрушка Гора тауының, Ярчина өзенінің канал жүйесімен өзара байланысына байланысты, сумен тазартады. Жоғарғы су айдынындағы өзендер көптеген елді мекендер, шаруашылықтар, өнеркәсіптік және қолөнер кешендері мен қоймалар арқылы ағып, ағынды сулар Галовицаны ластайды. Сонымен қатар, әртүрлі кішігірім су бұру арналары Галовицаны ластайды, содан кейін Саваға көптеген тазаланбаған санитарлық және технологиялық ағынды суларды құяды. Жаңа парк, 70-ші парк блогы 2011 жылы ашылды және Белградтағы ең жас саябақтардың бірі болып табылады. Ол 70-ші блоктың шығыс орталық бөлігінде Лазаро Карденас жағажай бойында орналасқан. Оның құрамына ашық жасыл аймақтар, балалар ойын алаңы, ашық жердегі фитнес жабдықтары, шағын ағаш павильон және 158 ағаш көшеттері кіреді. 2022 жылдың қаңтар айында қала 44, 45, 70 және 70 А блоктарының қалада құрылмаған қалған жерлерінде жаңа ғимараттар салынбайтынын мәлімдеді. Олар ойын алаңдарына, көлік тұрақтарына, спорт алаңдарына және т.б. айналуы мүмкін.
The rows of two story and 4 story buildings in Block 70 and especially Block 45 are also known as Naselje Sunca , because of the peaceful environment ideal for kids and optimism and positive energy that prevailed in 1970s Belgrade. Also, the Block 45 was inhabited by a large number of artists and intellectuals, though the structure of the population has changed a bit since the 1970s. Omladinskih brigada street divides Block 70 a from Block 70, Gandijeva street Block 70 from Block 44 and Nehruova street Block 44 from Block 45. Through the middle of the whole neighborhood curves the long Lazaro Kardenas promenade. At the end of the Gandijeva street, on the Sava riverbank, a monumental bust of Indian leader Mahatma Gandhi (after whom the street was named) was erected in 2007, as a pre celebration of October 2, Gandhi's birthday (Gandhi Jayanti) and the UN proclaimed International Day of Non Violence
The Galovica canal, which flows into the Sava, drains the large area of the east Syrmia and the Fruška Gora mountain, due to its interconnections with the Jarčina river canal system. As streams in the upper watershed flow through the numerous settlements, farms, industrial and artisan complexes and warehouses, wastewater pollutes Galovica. In addition, various smaller drainage canals also pollute the Galovica, which then empties large amounts of untreated sanitary and technological wastewater into the Sava. A new park, Park Block 70, was opened in 2011 and is one of the youngest parks in Belgrade. It is located in the east central section of the Block 70, along the Lazaro Cardenas promenade. It consists of the open green areas, children's playground, fitness equipment in the open, small wooden pavilion and 158 tree seedlings. In January 2022, city announced that new buildings will not be built in the remaining non urbanized areas of blocks 44, 45, 70 and 70 A. They might eventually be turned into the playgrounds, parking lots, sports fields, etc.
45-блок
45-ші блоктың тұрғын үй кешені 1968 жылдан 1972 жылға дейін салынған, онда алғашқы жалға алушылар қоныс аударды. Блок 1973 және 1974 жылдары толық реттелген. 1968 жылға дейін өзен бойындағы жер қалың орман, ал ішкі жер құммен толтырылған батпақ болды. Бұл аймақ жануарлар дүниесімен, әсіресе су құстарымен танымал еді. Бұл блоктың ауданы 45 мың шаршы метрді құрайды, онда 45 көкжиек және 23 4 және 2 қабатты ғимарат бар. Бас сәулетшілер - Грегюр Попович (көк үйлерді жобалаған), Михаило Чанак (8 қабатты ғимараттар) және Риста Шекерински (4 және 2 қабатты ғимараттар). Болашақтағы доктор Иван Рибар ауданындағы 71-ші блок салынғанға дейін 45-ші блок Белградтың осы жағындағы соңғы бөлігі болды, содан кейін Сырмия егістік алқаптары басталды және Галовица каналы орналасқан. 2019 жылдың наурыз айында Савамала көркемдік ауданында "45-ші блоктың 45 жылдығы" атты көрме өткізілді. Delta автокөлік сатушысы, Honda автокөлік сатушысы, Hellenic Petroleum бензин станциясы және Сава жағалауындағы Omega бетон гравиль сату орны; 70-блок: бірнеше сауда орталықтары, соның ішінде қытай нарығы, OMV бензин станциясы және үлкен пошта мекемелері (екі бөлек пошта кеңсесі бар); сонымен қатар "20. oktobar" бастауыш мектебі, балабақшасы және Савский кж. 44-блок: жасыл базар, бірнеше сауда орталықтары, соның ішінде Белградтағы алғашқы заманауи супер-дүкендердің бірі, Пирамида (Сербияда пірамида, оның пішініне байланысты) және Макдональдс рестораны; сонымен қатар екі медициналық клиника бар. 45-блок: "Энжуб" сияқты төрт сауда орталығы; сонымен қатар, Бастауыш мектеп Бранко Радичевич (1972 жылы Топчидерско Брдодан көшірілді), ол Балқандағы ең үлкен бастауыш мектеп болды, ол элиталық сапалы білімге ие болды. математика, әдебиет және т.б. пәндер бойынша федералды деңгейдегі көптеген жүлделерді жеңіп алды, балабақша, балабақша, ФК Саваның футбол алаңы және Саваның өз жергілікті қоғамдастығы. 70-ші блоктағы Қытай сауда орталығы 1990-шы жылдары киім дүкендері, алтын шеберлері, тігіншілер, аяқ киім жасаушылар және кофеханалар бар ашық сауда орталығы ретінде ашылды. Қытайлық дүкендер 90-жылдардың соңында ашылып, көп ұзамай кең таралды. Уақыт өте келе ол екі қабатты сауда орталығына айналды, ол ескі ғимараттан (ауысында 360-тан астам дүкен бар), А және В блоктарына бөлінген, ал жаңа, тіпті биік жеке ғимараттан тұрады. А блогы 2021 жылдың 12 тамызында болған үлкен өрттен қатты зақымдалған. 130 өрт сөндіруші жұмыста болғанмен, 100-ден астам дүкендер қираған. 2022 жылдың мамыр айында қала шетінде, 72-блокта жаңа қытай сауда орталығының құрылысы жарияланды. Ескі орталықтағы дүкен иелері қазіргі жерде қалуды сұрап, Қытай елшілігінен көмек сұрады, ескі сауда орталығы қаладағы танымал брендке айналды ( "қытайларға барайық" деген сөздің айқын бағыты ретінде). Қоғамдық көлік желілерінің маршруттары ауданның барлық көшелері арқылы өтеді: 45, 68, 73, 76, 81, 82, 89, 94, 95 және 610 автобус желілері және 7, 9 және 11 трамвай желілері. 2020 жылдың наурыз айында 2021 жылы Белградта бірінші жаяу жүргінші велосипед көпірінің құрылысы жарияланды. Ол 70-ші блоктағы Омладинских бригадасы көшесінің жалғасы ретінде Жаңа Белградты Саваның арғы жағындағы Ада Циганлия аралымен байланыстырады. Көшенің соңында 300 орындық жер асты гаражы жоспарланған. Бұл жобаның екінші бөлігі, қала әкімшілігі азаматтардың онлайн дауыс беруінің нәтижесі деп мәлімдейді (бірінші бөлігі - Ескі Сава көпірін құрғақ жерге, Парк Ушчеге көшіру, ол "көңіл көтеретін орынға" айналады). Журналистер мен жұртшылық дауыс беруден аулақ болды немесе оны бұрмалау деп жариялады. Қала кейін ескі көпірді ауыстырудың орнына сол жерде толығымен жаңа көпір салу жоспарларын жариялады және 2020 жылдың желтоқсанында 2022 жылы аяқталатынын хабарлады. Сава блоктарындағы жергілікті тұрғындар көпірдің көршілес аймақтың жасыл аймақтарын бұзатынын, одан да үлкен көлік кептелістерін туғызатынын және 70-ші блокты Ада қонақтарына арналған кең көлік қою алаңына айналдыратынын айтып наразылық білдірді. 2020 жылы көпірге қарсы петицияға 10 000 тұрғын қол қойды. Белград зоопаркының Ада Циганлиаға көшірілетінін жариялаған кезде, мэр Александр Шапич бұл жобаны алға жылжытатынын жариялады, бұл көпір 2025 жылдың басында аяқталады деп мәлімдеді. Қала 2023 жылдың қараша айында ғана жобалау конкурсын ұйымдастырды, барлық рұқсаттар мен құжаттарды толтыру үшін 765 күн мерзім берді. Көпір ұзақ болуы керек. 2021 жылдың желтоқсан айында қала ондаған жылдар бұрын тоқтатылған өзендегі қоғамдық көлікті қалпына келтіру туралы мәлімде�...
Block 70: several shopping malls including a Chinese market, OMV gas station and large postal facilities (including two separate post offices); it also has a primary school "20. oktobar", kindergarten and its own local community (Serbian: mesna zajednica) of Savski kej. Block 44: green market, several shopping malls including one of the first modern super malls in Belgrade, the Piramida (Serbian for pyramid, because of its shape) and a McDonald's restaurant; it also has two medical clinics. Block 45: four shopping malls, including "Enjub"; it also has a primary school Branko Radičević (relocated in 1972 from Topčidersko Brdo), once the biggest elementary school in the Balkans, which had elite quality education winning many federal level prizes at competitions in subjects such as mathematics, literature etc., kindergarten, nursery, FK Sava's soccer field and its own local community of Sava. Chinese Shopping Center in Block 70 was opened in the 1990s as the regular, outdoor shopping center, with clothes shops, goldsmiths, tailors, shoemakers, and coffee shops. First Chinese shops were opened in the late 1990s and soon prevailed. In time, it expanded into the proper shopping mall with two floors, consisting of the old building (with over 360 shops), divided in blocks A and B, and the new, even taller separate building. Block A was badly damaged in the massive fire which broke out on 12 August 2021. Over 100 shops were destroyed, despite some 130 firefighters were employed. In May 2022, construction of the new Chinese shopping center further on the city outskirts, in Block 72, was announced. Shop owners from the old center asked to stay on present location, asking help from the Chinese embassy, stating that the old shopping mall became recognizable brand in the city (as an unambiguous destination for the phrase "let's go to the Chinese"). Routes of the public transportation lines pass through all of the streets in the neighborhood: bus lines 45, 68, 73, 76, 81, 82, 89, 94, 95 and 610 and tramway lines 7, 9 and 11. In March 2020, construction of the first pedestrian cyclist bridge in Belgrade in 2021 was announced. As the continuation of the Omladinskih Brigada Street in Block 70, it will connect New Belgrade with the island of Ada Ciganlija across the Sava. Public, partially underground garage with 300 parking spots is planned at the end of the street. This is the second part of the project city administration alleged is the result of citizens' online voting (first part is relocation of the Old Sava Bridge on dry land, in the Park Ušće to become an "attraction"). Reporters and public either distanced from the voting or debunked it as being rigged. City then announced plans for a completely new bridge on the location, instead of relocation of the old one, and in December 2020 announced it will be finished in 2022. Local residents in the Sava Blocks protested, claiming the bridge will disrupt neighborhood's green zones, create even larger traffic jams, and turn Block 70 into the vast parking lot for Ada visitors. The 2020 petition against the bridge was signed by 10,000 residents. With the announcement of the relocation of the Belgrade Zoo to Ada Ciganlija, mayor Aleksandar Šapić also announced pushing of this project, stating that by the early 2025 the bridge will be finished. City organized the design competition only in November 2023, giving a deadline of 765 days just for the completion of all permits and paperwork. The bridge should be long. In December 2021, city announced restoration of the riverine public transportation, which was discontinued decades ago. One of the first two proposed lines should be Block 45 Sports Center Milan Gale Muškatirović, at Dorćol. In the first, testing phase, it would be shorter, connecting Block 70 and Branko's Bridge. New mayor Aleksandar Šapić, however, stated in July 2022 that the riverine public transportation project will not be pursued further, calling it too expensive and "pointless".
Түнгі өмір
Бұл аудан көптеген splavovi (бірлік splav), Сава кеуінің бойындағы кафелер, клубтар мен мейрамханаларға бейімделген баржалар үшін танымал. 2019 жылы Сава жағалауында бос орын болмады, өйткені оны Белградтың түнгі өмірінің орталығы болып табылатын баржалар толығымен басып алды. Біріншісі "Савский Галеб" болды. 1987 жылы ашылған бұл нысанда ескі жүк кемесі орналасқан. "Пингвин" 1988 жылы ашылды, бірақ көп ұзамай "Эстрада" деп өзгертілді, бұл ұқсас нысандардың өсуіне себеп болды. Бірінші мақсатты баржалық дискотека қаладағы барлық болашақ орындардың жобалық жобасы болды. Бұл DJ-і бар, жеке би биі мен отыратын орындықтары бар алғашқы баржа болды. Ол ашылғаннан бері жақсы танымал болды, бірақ клиенттер уақыт өте келе өзгерді. Бастапқыда ол қаланың түкпір-түкпірінен келген "айналып жүргендерден" жасалды, бірақ қоғамның жалпы қылмыстық сипатқа ие болуымен ол Земун мен Жаңа Белградтың қылмыстық кландарының мүшелерінің жиналу нүктесіне айналды. "Эстрада" жанында әлдеқайда үлкен "Тритон" ашылды. Ол кездегі ең танымал баржалардың бірі, ол бастапқыда "судағы дискотека" ретінде жұмыс істеді. "Тритон" көптеген қылмыскерлердің атыс-жарысы болған жер. Қазіргі кезде мұндай орындардың ешқайсысы жоқ.
Сипаттамалары
Бежаниский блоктары бұрынғы Бежания ауылының ең оңтүстік мекенсіз аймағына салынған, сондықтан оның аты. Алайда, ол толығымен урбанизацияланған және сәулет жағынан оңтүстік бөлімнен өзгеше болғанымен, онда 61, 62, 63 және 64-ші блоктардың батыс бөлігі арқылы созылған екі қатардағы тұрғын үй шатыршаларының сериясы бар. Жалпы 50 астам көкжиек бар (22 қатардағы және араларында бірнеше қосымша). Бежаниский блоктары "Офицерлік блоктар" деп те аталады, өйткені ғимараттардағы пәтерлердің көп бөлігі бұрынғы Югославия әскеріне тиесілі, онда оның қызметкерлері орналасқан. Нәтижесінде, Бежаниский блоктарының тұрғындарының көп бөлігі өз пәтерлерін әскерден сатып алған зейнеткер офицерлердің отбасылары болып табылады. Оңтүстік шекарасы Юрия Гагарина көшесімен белгіленеді, ал солтүстік шекарасы, оны Бежаниядан бөліп, Войводянская көшесі. Араларында Душана Вукасовича көшесі 61 және 62 блоктарын, Нехруова көшесі 62 және 63 блоктарын, Гандиева көшесі 63 және 64 блоктарын бөліп тұрады. "Аргентина Республикасының паркі" 62-ші блокта орналасқан. Оның тура төртбұрышты пішіні бар және батыста Душана Вукасовича, солтүстікте Жапонская және оңтүстікте Еуропа көшелерімен шектеледі. 2017 жылдың 15 маусымына дейін "Парк Блок 62" деп аталды, ол ресми түрде Аргентинаның паркі деп аталды. Бұл парк Аргентинаның астанасы Буэнос-Айрестегі Белград көшесіндегі Андрес Чазаррета Плазолетасының құрметіне аталған. 2009 жылы құрылған парк 2017 жылдың қазан айында Буэнос-Айреске Сербия Республикасының есімімен аталған парк берілетіндігі туралы хабарланған кезде қайта жаңартылды. Plaza Republica de Serbia 2017 жылдың 23 қарашасында Буэнос-Айресте салтанатты түрде ашылды. Онда Белград пен Сербиядан суреттелген мотивтер бар қабырғалық сурет бар. Vojvođanska, Surčinska, Vinogradska және Dr Ivana Ribara көшелерінің бұрышында орналасқан айналымда Бежанияның алғашқы аталуының 500 жылдығын атап өту үшін 2012 жылы обелиск орнатылды. Ол биік, әр жылы бір сантиметр. 2023 жылдың тамызында 64-блоқтың шығыс бөлігіндегі Экстра Моллдың бұзылуы туралы хабарланды. Жерүсті қабатындағы сауда орталығының орнына 7 және 8 қабатты 6 ғимарат салынады.
Халық саны
2002 жылғы санақ бойынша ауданның жергілікті қоғамдастықтарының халқы 89 561 адам болды, оның 44 505-і Бежанияда және 45 056-ы Сава бөлімінде. Жаңа Белградтың кейбір бөліктеріндегі жергілікті қоғамдастықтардың шекараларындағы үлкен өзгерістерге байланысты 2011 жылғы санақ бойынша халықтың жалпы саны 79 310 адам болды (Бежания 39 418, Сава 39 892).
Көршілдік мәдениет және қоғамның имиджі
Блокови тұрғындары серб халқының негізгі бөлігін құрайды. Блоковидегі адамдардың көпшілігі өз пәтерлерін үкімет қаржыландыратын әлеуметтік бағдарламалар арқылы алғандықтан, халық әлеуметтік-экономикалық жағынан өте аралас: автобустың жүргізушісі бір пәтер блогында нейрохирургпен көршілес тұрған кезде жиі кездеседі. Сава өзені маңындағы блоктарда, әсіресе төрт және екі қабатты ғимараттарда 1970-ші жылдары көптеген суретшілер мен зиялы адамдар өмір сүрді. Бұл аудан жас балаларға арналған, көптеген ойын алаңдары мен Саваның сол жағалауында салынған танымал жағажай бар. Бұл аймақ да өмір сүру үшін қолайлы әрі тыныш жер деп саналады, өйткені онда жасыл желектер, спорт алаңдары, сондай-ақ өзен бойындағы велосипед жолы бар. Екінші жағынан, офицерлер блоктары, олардың сұрлығы мен қарапайымдылығы 90-шы жылдары Блоковиге қалалық геттоның беделін берді. Бұл бейне соңғы уақытқа дейін серб фильмдерімен жалғастырды, мысалы, Ране, Apsolutnih sto, Jedan na jedan, Sutra ujutro және Sedam i po. Алайда, жақында Delta City сауда орталығының құрылысы, 45-блоқтың маңында Аквапарк пен теннис алаңдарының жоспарлары осы аймақтағы жылжымайтын мүлік құнын екі есеге арттырды, бұл кезде көптеген даму жоспарлары бар Жаңа Белград қаланың ең арзан бөліктерінің біріне айналады. Белгілі югославтық рок-тобы Riblja Čorba ән шығарды Не буду жить в блоке 65 ("Мен 65-ші блокта өмір сүргім келмейді"), 1982 жылы шыққан Buvlja pijaca CD-де кездеседі. Сонымен қатар, Белградтың Block 19a тобының , , Blokovi деп аталатын әнін шығарған.