Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лазаревац () – Белград қаласының муниципалитеті. 2022 жылғы мәлімет бойынша, қаланың жалпы халқы 27 635 адамды, ал муниципалдық аумақтың халқы 55 146 адамды құрайды. Оның аты ортағасырлық серб билеушісі князь Лазар Хребеляновичтің есімінен шыққан.
Lazarevac (, ) is a municipality of the city of Belgrade. as of 2022, the town has a total population of 27,635 inhabitants, while the municipal area has a total of 55,146 inhabitants. Its name stems from the name of medieval Serbian ruler Prince Lazar Hrebeljanović.
Тарих
Соғыс аралығы кезінде Лазаревацта мемлекеттік астана Белградтың әуе қорғанысының бір бөлігі болған көмекші әскери әуеайлақ орналасқан еді. 1941 жылдың 7 сәуірінде Белградты неміс бомбалау кезінде "Арад" әуе күштері 60 "Штука" ұшағын пайдаланып, мүмкіндігінше көп югослав ұшақтарын жою мақсатымен әуеайлақты бомбалады. Көптеген ұшақтар, негізінен оқу-жаттығу рейстері үшін қолданылған, жойылды немесе қиратылды; барлығы тоғыз ұшқыш қаза тапты. Осы шабуыл кезінде сүйектүгі бар Әйгілі Димитрий шіркеуі де зардап шекті. Бұрынғы әуеайлақтың орнында бүгінде "Др. Джордже Ковачевич" денсаулық орталығы мен эндемиялық нефропатияға арналған арнайы аурухана орналасқан, бірақ 1941 жылғы оқиғаларды еске алу үшін осы жер мен қабірлер белгіленбеген. 1984 жылы қаза тапқан ұшқыштардың құрметіне қаланың бір көшесі аталды, бірақ қателік жіберілді: "Тоғыз ұшқыш" орнына "Алты ұшқыш" деп аталды. 2018 жылдың қаңтар айында бұрынғы әуеайлақтың орнында мемориалдық тақта ашу жоспарланғаны жарияланды. 1971 жылы Лазаревац муниципалитеті Младеновацпен бірге Белград қаласының құрамына қосылды.
During the Interbellum, there was an auxiliary military airfield in Lazarevac, part of the air defense of the state capital, Belgrade. On 7 April 1941, during the German bombing of Belgrade, air force unit "Arad", employing 60 Štuka airplanes bombed the airfield in an effort to destroy as many Yugoslav planes as possible. A majority of planes, used for training flights, were either destroyed or demolished; a total of nine airmen were killed in action. The Memorial Church of St. Demetrius, with ossuary, was also damaged in the attack. The area of the former airfield is today occupied by the health center "Dr Đorđe Kovačević" and the Special Hospital for the endemic nephropathy, but neither the location nor the graves are marked in memory of the 1941 events. In 1984 one of the town streets was named after the killed airmen, albeit erroneously: instead of "Nine airmen", the street was named "Six airmen". In January 2018, dedication of the memorial plaque on the location of the former airfield was announced. In 1971, the municipality of Lazarevac, along with Mladenovac, was annexed to the city of Belgrade.
Демография
Лазаревац муниципалитетінің 2022 жылғы халық санауы бойынша жалпы халқы 55 146 адамды құрайды.
The municipality of Lazarevac has a total population of 55,146 inhabitants, according to the 2022 census results.
Білім
Қалада 3 бастауыш мектеп бар: ОŠ Vojislav Voka Savić, ОŠ Dule Karaklajić және ОŠ Knez Lazar. Бұл мектептерде барлығы шамамен 3000 оқушы оқиды. Сонымен қатар, 2 жоғары мектеп бар: Колубара техникалық мектебі және Лазаревац гимназиясы.
The town has 3 elementary schools, OŠ Vojislav Voka Savić, OŠ Dule Karaklajić, and OŠ Knez Lazar, which together have about 3000 students. There are also 2 high schools, Kolubara Technical School and the Lazarevac Gymnasium.
Көрікті жерлер
Лазаревацтың басты көрікті жерлерінің бірі – Әулие Димитрий шіркеуі. Бұл, негізінен, мавзолей, Колубара шайқасында қаза болған серб және австро-венгр армиясының әскерлерінің естелігіне салынған негізгі ескерткіш зал. Шіркеудің криптасындағы ескерткіш сүйек сақтаушысына 40 мың серб және австро-венгр әскерінің денелері жерленген. Бұл – Сербиядағы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған ең ірі некрополь. Шіркеуді салу мақсатымен "Лазаревацта ескерткіш шіркеу мен крипт құру комитеті" құрылды. 1937 жылы Комитет таратылып, оның орнына дін қызметкері Боривое Джорджевич басқаратын "Лазаревацта крипты бар ескерткіш шіркеуді салу қоғамы" құрылды. Ақырында, ғибадатхананы 1938-1941 жылдары орыс эмигрант-сәулетші Иван Афанасьевич Рик салған. Лазаревацтың сәулеттік және қалалық ортасында бұл ғибадатхана соғыстар аралық серб шіркеу сәулетінің маңызды жетістігі ретінде тұр. Қалада кескіндеме, графика және мүсіндердің бай коллекциясын қамтитын заманауи галерея, Богосав Живкович жасаған тас мүсіндермен безендірілген "Каменград" ("Тас қала") паркі және Мәдени орталық та бар. Қала сыртында 18 ғасырға жататын үш ағаш шіркеу, табиғи минералды сулы көздер және бірнеше археологиялық қазбалар табылды. Лазаревац маңындағы тағы бір туристік орын – Целие монастыры және 1914 жылғы қарашада Колубара шайқасында қаза тапқан серб социалистік теоретик Димитрие Туковичтің қаза болған орны – Враче төбесі. Барушевацта, Колубара өзенінің жағасында, Калифорниядан зерттеу және отырғызу үшін әкелінген алып секвойя ағаштары өседі. 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, ағаштардың биіктігі 30 метрге жеткен, олардың осы жасалған ортадағы дамуын зерттеу жұмыстары жалғасуда. Муниципалитет аумағында "Колубара" аң аулау қорығы бар.
One of the main attractions in Lazarevac is the Church of St. Demetrius. It is essentially a mausoleum, a main memorial room, built in the memory of Serbian and Austro Hungarian army soldiers that were killed at the Battle of Kolubara. 40,000 killed soldiers, both Serbian and Austro Hungarian, were buried in the memorial ossuary of the church's crypt. It is the largest World War I necropolis in Serbia. "The Committee to raise a memorial church and crypt in Lazarevac" was established in order the build the church. In the 1937 Committee was disbanded and "The Society for raising a memorial church with crypt in Lazarevac" was formed instead, led by a priest Borivoje Đorđević. Finally, the temple was built by the Russian émigré architect Ivan Afanasjevič Rik between 1938 and 1941. In the architectural and urban environment of Lazarevac, the temple stands as a significant achievement of interwar Serbian church architecture. There is also a Modern gallery in the town, with the rich collection of paintings, graphics and sculptures, the "Kamengrad" ("Stoneville"), a park enriched with the stone sculptures chiseled by Bogosav Živković, and a Cultural Center. Outside of the town there are three wooden churches from the 18th century, a spring of natural mineral water and several archaeological finds. Other touristic features in the vicinity of Lazarevac include the Ćelije monastery and the Vrače hill, where Dimitrije Tucović, Serbian socialist theorist, was killed in November 1914 during the Battle of Kolubara. In Baroševac on the bank of the Kolubara grow a grove of giant sequoia trees which were brought from California to be studied and planted in Europe. The trees had only reached a height of 30m as of 2011, and are continuing to be studied as they develop in this manufactured habitat. There is a game hunting ground "Kolubara" in the municipality.