Кіріспе
Ортағасырлық франк хроникасы Фулденскийлер немесе Фулданың жылнамалары - Шығыс франк хроникалары, олар Луи Пейстің соңғы жылдарынан (840 жылы қайтыс болған) 900 жылы бала патша Людовик III патшалық құрғаннан кейін Шығыс Францияда Каролингтердің тиімді билігінің аяқталуынан кейін көп ұзамай тәуелсіз кезеңді қамтиды. Осы кезең ішінде олар сипаттаған оқиғалардың қазіргі уақыттағы жазбалары және Каролингтер тарихнамасының негізгі көзі болып табылады. Олар әдетте Батыс франк Анналь Бертинианиде жазылған оқиғаларға қарсылас ретінде оқылады.
The Annales Fuldenses or Annals of Fulda are East Frankish chronicles that cover independently the period from the last years of Louis the Pious (died 840) to shortly after the end of effective Carolingian rule in East Francia with the accession of the child king, Louis III, in 900. Throughout this period they are a near contemporary record of the events they describe and a primary source for Carolingian historiography. They are usually read as a counterpart to the narrative found in the West Frankish Annales Bertiniani.
Авторлық және қолжазбалар
Жылнамалар Гессендегі Фулда абатханасында құрастырылған. Бір қолжазбадағы жазбалар 838 жылға дейінгі жазбаларды Эйнхард (М.С. Эйнхард) жазғанын дәлелдеу үшін алынды, бірақ бұл тек қолжазба дәстүріне заңсыз енген көшірмешінің коллофоны болуы мүмкін деп дәлелденді, бұл ортағасырлық скрипторияларда сирек кездесетін кездейсоқтық емес. Қалай болғанда да, екінші жазба 864 жылға дейінгі жылнамаларды Рудольф Фулдаға жатқызуға негіз береді, оның қолжазбасы сақталмаса да, тәуелсіз көздерде айтылған және дәстүрде із қалдырған. Кейбір ғалымдар бұл еңбекті алғаш рет 870 жылдары ғана белгісіз жинақтаушы құрастырған деп санайды. Сондай-ақ, оларды 864 жылдан кейін Майнхард жалғастырды деп болжанады, бірақ Рудольфтің жұмысын жалғастырушы туралы өте аз мәлімет бар. Алайда 863 жылдан кейін "Анналь" жазбаларының үш (Курзе) немесе екі (Хеллман) қолжазба тобы әртүрлі, бір-біріне жанасатын нұсқаларға бөлініп, Рудольфтің жұмысын 882 (немесе 887) және 896 (немесе 901) жылға дейін жалғастырды. Екі негізгі кеңейтулер "Майнц" және "Бавария" жалғасулары деп аталды. Майнц нұсқасы Майнц архиепискобы Лиутберт шеңберіне байланысты, және франктық тұрғыдан жазылған және Лиутберт пен оның қызмет еткен патшаларға жақтас. Баварияның жалғасы 896 жылға дейін Регенсбургте, одан кейін Нидерлатайхта жазылған. Жаңа басылым асыға күтілуде.
Мазмұны
Жылнамаға жазылған оқиғаларға Людовик Пейдің өлімі мен Верден келісімінде Франк империясының үшке бөлінуі жатады. 860 жылдан кейін жылнамалар негізінен Францияның шығысындағы оқиғаларға және оның патшасы Людовик Герман мен оның ұлдарына назар аударады. Сондай-ақ, "Анналь" 845 жылдан бастап викингтердің франк империясына жасаған шабуылдарын егжей-тегжейлі баяндаған. Бұл кітапта жазылған басқа да оқиғаларға кометалар, жер сілкіністері және аурулар сияқты түрлі "мәңгілік" оқиғалар жатады. Жылнама 901 жылы, Бала Людовиктің патшалық билікке келгенінен бір жыл өткен соң аяқталады.
Маңыздылық
Фулдалық жылнамалар, сол оқиғалар туралы Батыс франк тіліндегі баяндамалар Annales Bertiniani (Анналь Бертин) -мен бірге тоғызыншы ғасырдағы каролингтер зерттеулерінің негізгі тарихи негізгі көзі болып табылады.