Кіріспе
1956 жылы Винсенте Миннелли мен Джордж Кукор түсірген «Өмірге құмарлық» – голланд суретшісі Винсент ван Гогтың өміріне арналған 1956 жылғы американдық тамырлық фильм. Ол Ирвинг Стоунның 1934 жылғы, Норман Корвиннің сценарийге бейімдеген, сол аттас романы негізінде түсірілген. Режиссерлігін Винсенте Миннелли, продюсерлігін Джон Хаусман жүзеге асырды. Фильмде Ван Гог рөлін Кирк Дуглас, оның інісі Тео рөлін Джеймс Дональд, сондай-ақ Памела Браун, Эверетт Слоан және Энтони Квинн сомдады. Дуглас өзінің ойыны үшін «Драма» жанрындағы «Алтын глобус» сыйлығын және «Нью-Йорк киносыншылары» сыйлығының «Ең үздік актер» аталымын жеңіп алды, ал Квинн «Ең үздік қосалқы актер» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын иеленді.
Lust for Life is a 1956 American biographical film about the life of the Dutch painter Vincent van Gogh, based on the 1934 novel of the same title by Irving Stone which was adapted for the screen by Norman Corwin. It was directed by Vincente Minnelli and produced by John Houseman. The film stars Kirk Douglas as Van Gogh, James Donald as his brother Theo, with Pamela Brown, Everett Sloane, and Anthony Quinn. Douglas won the Golden Globe Award for Best Actor in a Motion Picture – Drama and the New York Film Critics Circle Award for Best Actor for his performance, while Quinn won the Academy Award for Best Supporting Actor.
Сюжет
Винсент әкесі сияқты дін қызметкері болу үшін оқыған, бірақ шіркеу басшылары оны лайықсыз деп тапты. Ол олардан қандай да бір қызметке рұқсат етуді өтінді, олар оны өте кедей кеншілер қауымына жіберді. Сол жерде ол кеншілердің ауыр жағдайына терең бойымен сіңіп, олардың күнделікті өмірін суретке түсіре бастады. Дін қызметкерлері оның осы әрекеттеріне наразы болып, оның әлеуметтік белсенділігі мен кедейлерге көрсеткен қамқорлығына қарсы болды. Ол үйіне, әкесінің үйіне қайтты. Онде ол жақсы көретін әйелі (туысы) оның қаржылық тұрақсыздығына байланысты Ван Гогты қабылдамайды. Одан кейін, Винсент оны отбасылық үйіне ертіп барып, өзінің сезімін дәлелдеу үшін қолын шам отына ұстайды, бірақ ол оны жек көретінін және енді оны көргісі келмейтінін естіп, қатты ренжіді. Ол сурет салуға бейімделді. Оның туысы Антон Маув оған бояулар мен сурет салуға қажетті құралдарды сыйлап, оны сурет салуға ынталандырды. Оның інісі Тео ван Гог оған қаржылық және рухани қолдау көрсетті. Винсент бір кезде жезөкшемен бірге болды, бірақ ол да оның кедейлігіне шыдамай, кетіп қалды. Оның құмарлығы толығымен сурет салуға ауысты, ол көргенін дәл суретке түсіре алмайтынына қайғырып, осы ісін жалғастырды. Әкесінің қайтысынан кейін ол Теомен бірге Парижге кетіп, импрессионистермен танысты. Тео онымен бірге тұруға шыдамайды, сондықтан Винсент күн шуақты Арль қаласына (Франция) кетеді. Ол Парижде танысқан Поль Гогенмен қосылады, және біраз уақыт бойы өмірі жақсы болады. Бірақ Винсент тіпті Гогенге де тым мазасыз болып көрінеді, олар ұрысып, Гоген кетіп қалады, содан кейін Винсент өзінің құлағын кесіп алады. Ол ұстамаларға ұшырай бастайды және өз еркімен психиатриялық клиникаға жатады, онда оған сурет салуға рұқсат береді. Ол клиникадан шығып, Теоның көмегімен ауылға оралып, сурет салуын жалғастырады. Бидай далаларын суреттегенде, ол қарғаларға ашуланып, көргенін суретке түсіре алмайтынына күйініп, револьвер алып өзін-өзі атып өлтіреді. Ол бірнеше күннен кейін төсегінде қайтыс болады. Фильмнің түсірілімі 1955 жылдың тамызында басталып, желтоқсанында аяқталды, және ол Франция, Бельгия және Нидерландыда түсірілді. Винсенттің аяқталған картиналарын бейнелеу үшін екі жүз ұлғайтылған түрлі-түсті фотосуреттер қолданылды, бұл американдық суретші Роберт Паркер салған көшірмелерге қосымша болды. Рөліне дайындалу үшін Дуглас қарғаларды сурет салуды үйренді, осылайша Ван Гогтың жұмысын шынайы түрде бейнелей алатын болды. Әйелі Аннаның айтуынша, Дуглас жұмыстан үйге кейіпкерінің мінезін сақтап оралатын. Оған тағы да осындай рөлді ойнауға батыл боласың ба деп сұрағанда, ол "жоқ" деп жауап берді.
Сыншыл реакция
The New York Times сыншысы Босли Кроутер фильмнің идеясын, актерлік шеберлігін және түс схемасын жоғары бағалап, дизайн тобы “түстер ағынын және композициялар мен түстердің өзара байланысын Ван Гогтың өнерін кино арқылы жеткізудің ең тиімді құралы ретінде жасады” деп атап өтті. Variety журналынан Уитни Уильямс: “Бұл өте баяу дамыған фильм, оның барлық әрекеті тек диалогта ғана. Негізінен Ван Гогтың адал портреті болған «Өмірге құштарлық» фильмі, алайда, көңілді емес. Ол Ирвинг Стоунның түпнұсқа романындағы түс пен ойын-сауықты жеткізе алмайды”. Harrison's Reports басылымы фильмнің “тамаша өндіріспен” жасалғанын және “Кирк Дуглас Ван Гог рөлінде керемет өнер көрсетсе, Энтони Куинн оның досы Пол Гоген рөлінде өте жақсы” деп жазды. The New Yorker журналынан Джон Маккартен: “Фильм Ван Гогты осылай әрекет етуге итермелеген психикалық процестерді толыққанды зерттемесе де, Кирк Дуглас бейнесінде біздің назарымызды талап ететін тұлғамен кездесеміз. Қызыл сақалды, Ван Гогтың автопортреттеріне ұқсас Мистер Дуглас, ол шынымен жарықты түсіріп, оны суретте мәңгілік сақтап қалуға құштар суретші екенін сендіруде шеберлік танытады”. The Washington Post басылымынан Рихард Л. Коу бұл фильмді “түс өнеріндегі бай оқиғаларды және шығармашылық тұлғаны терең зерттеуді біріктіретін тамаша жетістік” деп атады. Винсент Ван Гогтың өмірбаянында Кирк Дуглас өзінің керемет сыртқы ұқсастығына күшті сезімталдығын қосып, рөлін жақсы орындады. Эдвин Шаллерт Лос-Анджелес Таймс газетінде фильмді “керемет және терең зерттеу” деп атады және Кирк Дугластың суретшінің “керемет бейнесі” “Академия сыйлығына ие болады” деп болжады. The Monthly Film Bulletin журналы біршама сынға толы пікір жазды: “Жауапты адамдар Ван Гогқа адал болуға тырысқан деген ойдамын білдіргенмен, бұл өмірбаяны негіз болған танымал романның деңгейінен аспайды. Керемет сыртқы ұқсастығына қарамастан, Кирк Дугластың ойыны негізінен американдық невротиктерді зерттеу болып табылады; сондай-ақ, Ван Гогтың (адамгершілік және интуитивтік) және Гогеннің (интеллектуалдық және тікелей циник) арасындағы эстетикалық даудың көрсетілуі тым қарапайым және шатастырады”.
Қосымша қысқа фильм
MGM «Ван Гог: Қараңғылықтан жарыққа» деген қысқаметражды фильм шығарды, оны Доре Шари баяндады және «Өмірге құмарлық» фильмін насихаттау үшін түсірілімдерге пайдаланылған еуропалық локацияларды көрсетті. Фильмде Ауверс-сюр-Оазда тұратын (Оңтүстікке қарай бірнеше жүз шақырымдағы Арльде тұратын Жанна Кальмент емес) 75 жастағы әйел, өзінің жас кезінде Ван Гогты танығанын айтады, актер Кирк Дугласпен кездеседі және оның суретшіге қаншалықты ұқсайтынын баяндайды. Бұл қысқа жарнамалық фильм кейде Turner Classic Movies телеарнасында көрсетіледі. Фильмнің басында және соңында авторлар Ван Гогтың туындыларын фильмге түсіруге рұқсат берген галереяларға, коллекционерлерге және тарихшыларға алғыс айтады.