Кіріспе

Ауғанстанның губернаторы Шер Мұхаммед Ахунзада (Шер Ахмед Ахунзада деп те аталады) - 2001 жылдан 2005 жылға дейін Ауғанстанның Гельменд аймағының губернаторы болған Ализай тайпасының басшысы. Губернатор ретінде ол Гельмандта әртүрлі ауыл шаруашылығы жобаларын жүзеге асырды, соның ішінде суару және электр энергиясын өндіру жобалары үшін Каджаки бөгетінен канал қазу. Ол опиум өндіру мен контрабандамен айналысқан, 2005 жылы Ауғанстан үкіметі оны сол кезде Ауғанстанда есірткіге қарсы күрес жұмыстарын жүргізген британдықтардың лоббисінен кейін қызметінен босатты. Оның орнын Мохаммад Дауд басқарды.

Ерте өмір

Шер Мохаммед Ауғанстанның солтүстік Хельманд провинциясындағы Ахунджада отбасында дүниеге келді. Олар Хелмандтың басты тайпасы - Ализайлар тайпасына жататын, олар Муса Кала ауданынан шыққан. Оның ағасы Мұхаммед Насим Ахунзада Гелмендте джихадистердің жетекші қолбасшысы болды. 1990 жылы Насим өлтірілгеннен кейін оның ағасы Расул Ахунзада (Шер Мохаммадтың әкесі) Гельменд губернаторы болды. Расулдың рак ауруынан қайтыс болғанынан кейін, оның басқа ағасы Абдул Ғафар Ахунзада губернатор болды. Абдул Ғафар 2000 жылы 18 наурызда Пәкістанның Кветта қаласында қаза тапты.

Гельманд губернаторы

Шер Мохаммед Ахунзада 2001 жылы президент Хамид Карзайдың басқарушысы болып тағайындалды және 2005 жылға дейін қызмет етті. Ол Хельмендте іске асырылатын ауыл шаруашылығы жобаларын анықтады, мысалы Каджаки бөгетінен солтүстік Хельмендті суландыру үшін канал қазу, Муса Кала өзенінде егістік жерлерді суландыру және электр энергиясын өндіру үшін су тарту және Камал Хандағы Хельменд өзенінде өнімсіз шаруашылықтарды суландыру үшін су тарту құрылысы. Шер Мохаммад сондай-ақ опиум өндіру мен контрабандамен де айналысты. Сондай-ақ, ол Гельмендтегі тайпалық отаршылдарды қарусыздауға бағытталған күш-жігерді басқарды. Бұл АҚШ-тың сұрауы бойынша ұлттық Ауған армиясын құруға жол ашады деп күтілді. Алайда Шер Мохаммед бұл мүмкіндікті бәсекелес тайпаларды қарусыздану үшін пайдаланып, олардың аумағы мен опиумдарын өз бақылауына алды. Бұл Хелманд қорғанысын әлсіретіп, оны талибандардың шабуылдарына ұшырауға мүмкіндік берді. 2005 жылы маусымда Шер Мохаммадтың үйіне АҚШ әскерлері шабуыл жасап, опық-аяқтың үлкен қорын тапқан. Ауғанстанда есірткіге қарсы іс-қимыл бойынша "басшы мемлекет" деп танылған Ұлыбритания Шер Мұхаммедтің өкілеттігін жою үшін Хелмандқа ИСАФ күштерін жібергенге дейін табысты лоббистік әрекет жасады. Шер Мохаммед Ахунджада өзінің әкімшілігі әрине, арнайы салынған кешендерде опиум сақтағанын мойындады, бірақ олар оны Ішкі істер министрлігіне жою үшін тапсыру ниетімен жасады деп мәлімдеді. Бұл түсінікке ешкім сенбеді, сондықтан 2005 жылдың желтоқсан айында президент Карзай Ахунджаданы губернатор лауазымында Мохаммад Даудқа ауыстырды. Дауд өзінің сүйкімділігі, ашықтығы және ағылшын тілінде жақсы білімі үшін ISAF коалициясы тарапынан жақсы қарастырылса да, Ахунзададан айырмашылығы, оның Хельмендте тайпалық базасы жоқ және ықпалын нығайту үшін ағылшындықтардың қолдауына қатты сүйенуге мәжбүр болды.

Губернаторлықтан кейінгі кезең

2006 жылдың қаңтар айында Палатадағы Қорғаныс комитетінің алдындағы куәлік кезінде Ахунджаданы алып тастау "дұрыс бағыттағы қадам" ретінде қабылданады, бұл Гелмандтағы британдық күш-жігерді одан әрі дамытуға көмектеседі. Алайда, бір комитет мүшесі ескертті: "Өткенде ол әскери әміршілердің бірі болған кезде губернатор болған адамды қызметінен шығару оны аймаққа және британдық әскерлер келгенде көптеген проблемалар тудыру мүмкіндігінен аластамайды". Ол тайпасының 3000 адамын талибандарға қосылуға жіберіп, ағылшындықтар жергілікті халықтың опиум табысын ұрлап, 126 жыл бұрын Майванд шайқасында болған тарихи жеңіліске кек алу үшін Хелмандқа келген деген аңыздарды таратты. Президент Хамид Карзай кейіннен Шер Мохаммадты жұмыстан шығару туралы шешімге өкінгенін білдіріп, былай деп мойындады: "Мен [британиялықтарды] тыңдап, қателік жасадым. Олар кіргенде, талибандар да келді". 2008 жылдың 3 наурызында Кабулда журналистермен сөйлескен Шер Мұхаммед Ахунзада өзінің төрт жыл бойы Гельменд губернаторы болған кезінде НАТО провинцияға бірде-бір бомба тастамағанын, бейбіт тұрғындар өлмегенін және Талибанның бірде-бір ауданы құлағанын мәлімдеді. "Егер мен әлі де сол жерде болсам, бәрі бұрынғыдай болатынына сенімдімін", - деді ол. 2009 жылғы президент сайлауы кезінде Ахунзада, қазіргі президенттің туған ағасы Ахмет Уәли Карзаймен бірге, Хелманд провинциясында сайлаушылардың тіркеу карточкаларын сатып алуда айыпталған.