Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фенетиллин (BAN, USAN) - амфетамин мен теофиллиннің кодрогы және екеуінің де продоругы. Ол сондай-ақ фенетиллин және фенетиллин (INN) деп те жазылады; оның басқа атаулары амфетаминоэтилтеофиллин және амфетилин. Препарат психостимулятор ретінде Captagon, Biocapton және Fitton брендтерімен сатылды. Қазір көптеген елдерде заңсыз және негізінен заңсыз пайдалану үшін өндіріледі. Сирия әлемдегі есірткі өндірушілердің ішіндегі ең ірісі болып саналады, ол әлемдік өнімнің 80%-ын құрайды.
Codrug of amphetamine and theophylline
Fenethylline (BAN, USAN) is a codrug of amphetamine and theophylline and a prodrug to both. It is also spelled phenethylline and fenetylline (INN); other names for it are amphetaminoethyltheophylline and amfetyline. The drug was marketed for use as a psychostimulant under the brand names Captagon, Biocapton, and Fitton. It is now illegal in most countries and is produced primarily for illicit use. Syria is considered to be the world's largest producer of the drug, accounting for about 80% of the global supply.
Тарих
Фенетиллинді алғаш рет 1961 жылы Degussa AG неміс фармацевтикалық компаниясы синтездеді және шамамен 25 жыл бойы амфетамин мен ұқсас қосылыстарға жұмсауырақ балама ретінде қолданылды. Фенетиллин үшін FDA-ның мақұлдаған көрсетілімдері болмаса да, ол "гиперкинетикалық балаларды" емдеуде, қазір зейін тапшылығы гиперактивтілік бұзылымы деп аталатын және аз кездесетін нарколепсия мен депрессияда қолданылған. Фенетиллиннің басты артықшылықтарының бірі - оның қан қысымын амфетаминнің эквивалентті дозасымен бірдей жоғарылатпауы және жүрек- қан тамырлары аурулары бар науқастарға қолданылуы. Фенетиллиннің амфетаминге қарағанда аз жанама әсері және пайдалану мүмкіндігі аз деп саналды. Дегенмен, фенетиллин 1981 жылы АҚШ-та I кестедегі бақылаудағы зат ретінде тізімге енгізілді, ал ол 1986 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы психотроптық заттар туралы конвенцияға сәйкес халықаралық тізімге енгізілгеннен кейін көптеген елдерде заңсыз болды, тіпті фенетиллинді теріс пайдаланудың нақты жиілігі өте төмен болса да. Фенетиллин организмде екі препаратты - амфетаминді (ауызша дозаның 24, 5%) және теофиллинді (ауызша дозаның 13, 7%) құрайды, екеуі де белсенді стимуляторлар болып табылады. Фенетиллиннің физиологиялық әсері осы екі қосылыстың үйлесімінен туындайды, бірақ оның қалай болатыны толықтай белгісіз, және ол метаболизмнен кейін өндірілетін амфетамин мен теофиллиннің синергетикалық әсерін қамтиды. Фенетиллиннің бөліну алдындағы фармакологиялық әрекеті де нашар анықталған, бірақ ол бірнеше серотонин рецепторларына тікелей әсер етеді.
Fenethylline was first synthesized by the German pharmaceutical firm Degussa AG in 1961 and used for around 25 years as a milder alternative to amphetamine and related compounds. Although there are no FDA approved indications for fenethylline, it was used in the treatment of "hyperkinetic children", in what would now be called attention deficit hyperactivity disorder, and, less commonly, for narcolepsy and depression. One of the main advantages of fenethylline was that it does not increase blood pressure to the same extent as an equivalent dose of amphetamine and so could be used in patients with cardiovascular conditions. Fenethylline was considered to have fewer side effects and less potential for abuse than amphetamine. Nevertheless, fenethylline was listed in 1981 as a schedule I controlled substance in the United States, and it became illegal in most countries in 1986 after being listed by the World Health Organization for international scheduling under the Convention on Psychotropic Substances, even though the actual incidence of fenethylline abuse was quite low. Fenethylline is metabolized by the body to form two drugs, amphetamine (24.5% of oral dose) and theophylline (13.7% of oral dose), both of which are active stimulants. The physiological effects of fenethylline therefore seem to result from a combination of these two compounds, although how is not entirely clear, and seems to involve a synergistic effect between amphetamine and theophylline produced following metabolism. The pharmacological actions of fenethylline before cleavage also remain poorly established, though it appears to act directly at several serotonin receptors.
Зорлық-зомбылық және заңсыз сауда
Орта Шығыс елдері арасында Captagon брендімен танымал фенетиллинді теріс пайдалану кең таралған, ал оның заңсыз екеніне қарамастан, оның жалған нұсқалары әлі де қолжетімді. Каптагон Таяу Шығыстан тыс жерлерде өте сирек кездеседі, сондықтан полиция оны тани алмай қалуы мүмкін. Captagon өндірісі мен экспорты Сирия үкіметі демеушілігімен ірі өнеркәсіпке айналды, оның экспортынан түскен табысы оның шетелдік валютасының 90% -дан астамына ықпал етеді. Асад режимі Captagon компаниясының жыл сайынғы тауарларының құны 2022 жылы 57 миллиард АҚШ долларына тең болады деп есептейді, бұл Мексиканың барлық есірткі барондарының жалпы саудасынан үш есе көп. Бұл заңсыз таблеткаларда көбінесе "амфетамин, кофеин және әртүрлі қоспалар" бар. Фенетиллин Батыс Азияда танымал дәрі болып табылады. Американың CNN телеарнасы 2015 жылы Сириядағы жауынгерлік топтар оны қолданады деп хабарлаған. Кейінгі зерттеулер көрсеткендей, Сирияның Башар әл-Асад үкіметі Сирияның құпия қызметімен келісіп, Каптагон өндірісін қаржыландырып, оның есірткі сатушыларының желілерін демеушілік етіп келеді. Ол жергілікті жерде арзан әрі қарапайым әдіспен өндіріледі. 2019 жылдың шілдесінде Ливанда каптагон таблеткасы 1,50 доллардан 2,00 долларға дейін сатылды. 2021 жылы Сирияда сапасы төмен таблеткалар жергілікті жерде 1 доллардан төмен сатылды, ал сапасы жоғары таблеткалар шетелге контрабандалық жолмен әкетіледі және Сауд Арабиясында олардың әрқайсысы 14 доллардан жоғары болуы мүмкін. Ұлттық есірткіге қарсы бақылау комитетінің бас хатшысы, есірткіге қарсы және алдын алу жөніндегі басқарманың директорының орынбасары Абделела Мохаммед Әл-Шарифтің айтуынша, Сауд Арабиясында он екі мен жиырма екі жас аралығындағы тұтынушылардың қырық пайызы фенетиллинге тәуелді. 2017 жылы Каптагон Арабия түбегіндегі ең танымал рекреациялық есірткі болды. 2015 жылдың қазан айында Сауд Арабиясының патшалық отбасының мүшесі, принц Абдель Мохсен бен Уәлид бен Абдулазиз және тағы төрт адам Бейрутта есірткі айналымы үшін айыптаумен ұсталды. Келесі айда Франс Пресс агенттігі Түркия билігінің Сирия шекарасындағы Хатай аймағында рейдтер кезінде екі тонна Captagon - шамамен он бір миллион таблетканы ұстап алғанын хабарлады. Бұл таблеткалар Сирияда өндіріліп, Персия шығанағындағы араб мемлекеттеріне жеткізілетін болды. 2015 жылдың желтоқсан айында Ливан армиясы елдің солтүстігінде есірткі өндірудің екі ірі цехын тауып, көп мөлшерде Каптагон таблеткаларын ұстап алғанын мәлімдеді. Екі күн бұрын Бейрут әуежайында Мысырға экспортталатын мектеп үстелдеріне жасырылған үш тонна Каптагон мен гашиш тәркіленді. 2016 жылы Бастилия күні Ниццада 84 адамды өлтірген француздық-тунистік Мохамед Лахуайе Бухелдің ұялы телефонынан есірткіге сілтеме табылды. 2017 жылдың мамыр айында Шарль де Голль әуежайындағы француз кедені Ливандан Сауд Арабиясына тасымалданатын 750 000 Captagon таблеткасын ұстады. 2017 жылы Шарль де Голль әуежайында таблеткалардың тағы екі партиясы табылды: қаңтарда Чехияға, ал ақпанда болат қалыптарға жасырылған. Қосымша тергеу барысында тәркіленген өнімдерде негізінен амфетамин мен теофиллиннің қоспасы бар екені анықталды. 2018 жылдың қаңтар айында Сауд Арабиясы Иордания шекарасына жақын орналасқан Аль-Хадита өткелінен 1,3 миллион каптагон таблеткасын ұстап алды. 2018 жылдың желтоқсан айында Грекия Ливияға бара жатқан алты тонна өңдеулі марихуана мен үш миллион Каптагон таблеткасын тасымалдайтын сириялық кемені ұстады. 2019 жылдың шілдесінде Грекияда 5,25 тонна салмақтағы 33 миллион Captagon таблеткасы Сириядан келіп түскен. 2019 жылдың шілдесінде Біріккен Араб Әмірліктерінде бір қайықтан сегіз жүз мың каптагон таблеткасы табылды. 2019 жылдың тамызында Сауд Арабиясының әл-Хадитадағы кедені жүк көлігі мен жеке көлік ішінде табылған 2,579,000 каптагон таблеткасын ұстап алды. 2020 жылдың ақпан айында БАӘ Сириядан Джебель Алиге жеткізілген электр кабельдерінен 35 миллион каптагон таблеткасын тапты. 2020 жылдың сәуір айында Сауд Арабиясы Сириядан контрабандалық жолмен әкелінген 44,7 миллион каптагон таблеткасын ұстап алды және есірткі контрабандасы мәселесін келтіріп, Ливандан жеміс-жидектер мен көкөністердің импортына тыйым салды, бұл Ливан салатасының бағасының құлдырауына әкелді. 2020 жылдың 1 шілдесінде Италияның Guardia di Finanza және Кеден және Монополия агенттігі Италияда ұйымдастырған есірткіге қарсы операция кезінде 14 тонна амфетаминді ұстап алды, олар Сириядан контрабандалық жолмен әкелінген, ал бас�...
Abuse of fenethylline of the brand name Captagon is common in the Middle East, and counterfeit versions of the drug continue to be available despite its illegality. Captagon is much less common outside of the Middle East, to the point that police may not recognize the drug. Captagon production and export has become a big industry sponsored by the Syrian government, with revenue from its exports contributing to more than 90% of its foreign currency. The Assad regime's annual Captagon merchandise is estimated to have been worth US$57 billion in 2022, about three times the total trade of all Mexican drug barons. These illicit pills often contain "a mix of amphetamines, caffeine[,] and various fillers", which are sometimes referred to as "captagon" (with a lowercase "c"). Fenethylline is a popular drug in Western Asia, and American media outlet CNN reported in 2015 that it is allegedly used by militant groups in Syria. Later research demonstrated that it was the Syrian government of Bashar al Assad that has been financing Captagon production and sponsoring networks of its drug dealers in coordination with the Syrian intelligence. It is manufactured locally by a cheap and simple process. In July 2019 in Lebanon, captagon was sold for $1.50 to $2.00 a pill. In 2021 in Syria, low quality pills were sold locally for less than $1, while high quality pills are increasingly smuggled abroad and may cost upwards of $14 each in Saudi Arabia. According to Abdelelah Mohammed Al Sharif, secretary general of the National Committee for Narcotics Control and assistant director of Anti Drug and Preventative Affairs, forty percent of users between the ages of twelve and twenty two in Saudi Arabia are addicted to fenethylline. In 2017, Captagon was the most popular recreational drug in the Arabian Peninsula. In October 2015, a member of the Saudi royal family, Prince Abdel Mohsen Bin Walid Bin Abdulaziz, and four others were detained in Beirut on charges of drug trafficking after airport security discovered two tons of Captagon (fenethylline) pills and some cocaine on a private jet scheduled to depart for Riyadh, the Saudi capital. The following month, Agence France Presse reported that the Turkish authorities had seized two tonnes of Captagon—about eleven million pills—during raids in the Hatay region on the Syrian border. The pills had been produced in Syria and were being shipped to countries in the Arab states of the Persian Gulf. In December 2015, the Lebanese Army announced that it had discovered two large scale drug production workshops in the north of the country and seized large quantities of Captagon pills. Two days earlier, three tons of Captagon and hashish were seized at Beirut Airport, concealed in school desks being exported to Egypt. References to the drug were found on a mobile phone used by Mohamed Lahouaiej Bouhlel, a French Tunisian who killed eighty four civilians in Nice on Bastille Day 2016. In May 2017, French customs at Charles de Gaulle Airport seized 750,000 Captagon pills being transported from Lebanon to Saudi Arabia. In 2017, two other consignments of pills were found at Charles de Gaulle Airport: in January, heading for the Czech Republic, and in February, hidden in steel moulds. Further investigation showed that the seized products mainly contained a mixture of amphetamine and theophylline. In January 2018, Saudi Arabia seized 1.3 million Captagon pills at the Al Haditha crossing near the border with Jordan. In December 2018, Greece intercepted a Syrian ship sailing for Libya, carrying six tonnes of processed cannabis and three million Captagon pills. In July 2019, a shipment of thirty three million Captagon pills, weighing 5.25 tonnes, was seized in Greece coming from Syria. In July 2019, eight hundred thousand Captagon pills were found on a boat in the United Arab Emirates. In August 2019, Saudi customs at Al Haditha seized 2,579,000 Captagon pills found inside a truck and a private vehicle. In February 2020, the UAE found thirty five million Captagon pills in a shipment of electric cables from Syria to Jebel Ali. In April 2020, Saudi Arabia seized 44.7 million Captagon pills smuggled from Syria, and citing drug smuggling concerns, imposed an import ban on fruits and vegetables from Lebanon, causing the price of Lebanese lettuce to plummet. On 1 July 2020, an anti drug operation coordinated in Italy by the Italian Guardia di Finanza and Customs and Monopolies Agency seized fourteen tonnes of amphetamines, labeled as Captagon, smuggled from Syria and initially thought by the Italian authorities to have been produced by ISIS, which were found in three shipping containers filled with around 84 million pills, in the southern port of Salerno. In November 2020, Egypt seized two shipments of Captagon pills at Damietta port coming from Syria. The first had 3,251,500 tablets, while the second contained 11 million tablets. In December 2020, Italian authorities seized about 14 tonnes of Captagon arriving from Latakia, Syria, and heading towards Libya, numbering about 85 million pills, worth around $1 billion. In January 2021, Egyptian authorities seized eight tons of Captagon and another eight tons of hashish at Port Said, from a shipment that arrived from Lebanon. In February 2021, Lebanese customs seized at Beirut port a shipment of 5 million Captagon pills hidden in a tile making machine, intended for Greece and Saudi Arabia. In April 2021, Saudi authorities discovered 5.3 million Captagon pills hidden in fruits imported from Lebanon.
Сириядағы өндіріс
Сириядағы азамат соғысында бұл дәрі-дәрмектің рөлі болды. Фенетиллин өндірісі мен сатуы қару-жараққа қаржы бөлуге пайдаланылатын үлкен табыстарды әкеледі, ал фенетиллин ұрысшылар үшін ынталандырушы ретінде қолданылады. Кедейлік пен халықаралық санкциялар заңды экспортты шектейді. 2021 жылдың мамыр айында Ұлыбританияның The Guardian газеті Сирияда Captagon өндірісінің экономикаға әсерін есірткі мемлекетінің жанында құрылатын лас бизнес деп сипаттады. Сирияға ағып жатқан есірткі ақшасы заңды бизнесті тұрақсыздауда, оны әлемдік өндіріс орталығы ретінде қалыптастырып отыр. 2021 жылдың маусым айында Сауд Арабиясының Джидда портындағы билігі Ливандан келген темір тақталар жүк тасымалы ішінде жасырылған он төрт миллион Каптагон таблеткасын ұстап алды. Сол айда Сауд Арабиясы өкіметі Джидда портында бірнеше апельсин түсті қораптарға тымыздан әкелінген 4,5 миллион каптагон таблеткасын ұстап алды. 2021 жылдың шілдесінде Сауд Арабиясының кедені Аль-Хадитада қызанақ пастасының жүк тасымалдауында 2,1 миллион каптагон таблеткасын тапты. The New York Times 2021 жылдың желтоқсанында Сирия армиясының элиталық 4-ші бронетанса дивизиясы, оның бауыры Башар Асад Сирияның билеушісі болған Махер әл-Асадтың қолбасшылығында, басқа дәрі-дәрмектермен қатар, Каптагонның өндірісі мен таратылуын бақылайды деп хабарлады. Бұл бөлімше бүкіл Сирия бойынша өндіріс орындарын, қаптау зауыттарын және контрабанда желілерін басқарады және кристалл метамфетаминмен айналыса бастады. Психиатр Роберт Кейслинг: "Бұл адамда өзін жақсы сезіну, қуаныш сезіну сезімі туғызады" дейді. Сондай-ақ, "біз жеңімсіз, еш нәрсе де бізге зиян келтіре алмайды" деген ойға бөлейді. Каптагон ұрысқаны - оқ ату сияқты ауырсынуларға төтеп беру. ХАМАС шекарадан 50 мың каптагон таблеткасын ұстап алғанын және Газаға есірткі құюға тырысқан Израильді кінәлады. Израильдің айтуынша, каптагон 7 қазанда қолданылған, бірақ кейбір сарапшылар бұл туралы күмән келтіреді. Израиль әскерлері шабуылшылардың денесінен каптагон таблеткалары, каптагон ұнтағы мен сұйықтығын тапқан. Бірақ Ньюлайн институтының Кэролайн Роуз, ол ешқашан сұйық түрінде каптагонды көрмегенін айтты. Каптагон прекурсорлары ұнтақ түрінде болуы мүмкін, бірақ каптагонның өзі ұнтақ емес. Ол қорытындылай келе: "Біздің бір рейдте каптагонның екі жаңа түрін тапқанымызға сену қиын. Vice News басылымы Израиль Газа секторын бомбалауды ақтайтын ИГИЛ-мен ХАМАС-ты теңеуге тырысқанын атап өтті.
The drug has played a role in the Syrian civil war. The production and sale of fenethylline generates large revenues which are likely used to fund weapons, and fenethylline is used as a stimulant by combatants. Poverty and international sanctions that limit legal exports are contributing factors. In May 2021, the UK newspaper The Guardian described the effects of Captagon production in Syria on the economy as a dirty business that is creating a near narco state. Drug money flowing into Syria is destabilizing legitimate businesses, positioning it as the global centre of Captagon production, with increased industrialization, adaptation, and technical sophistication. In June 2021, Saudi authorities at Jeddah port seized fourteen million Captagon tablets hidden inside a shipment of iron plates coming from Lebanon. In the same month, Saudi authorities seized a shipment of 4.5 million Captagon pills, smuggled inside several orange cartons, at Jeddah port. In July 2021, Saudi customs discovered 2.1 million Captagon pills at Al Haditha hidden in a tomato paste shipment. The New York Times reported in December 2021 that the Syrian Army's elite 4th Armoured Division, commanded by Maher al Assad, whose brother Bashar al Assad is the ruler of Syria, oversees much of the production and distribution of Captagon, among other drugs. The unit controls manufacturing facilities, packing plants, and smuggling networks all across Syria, and had started to deal in crystal meth. Psychiatrist Dr. Robert Keisling says that it "gives you a sense of well being and euphoria," along with the thought that "you’re invincible and that nothing can harm you.” They will have a thirst for fighting and killing and will shoot at whatever they see. Captagon allows fighters to withstand such pain as being shot by bullets. Hamas claimed on the occasion that it seized 50,000 captagon pills on the border and blamed Israel for attempt to dope Gaza. Israel said captagon was use during the October 7, but this has been doubted by some experts. Israeli forces said they found captagon tablets, captagon powder and captagon liquid on the bodies of the attackers. But Caroline Rose of Newline Institute, said that she had never seen captagon in liquid form. While captagon precursors can be powder form, usually captagon itself is not a powder. She concluded "I find it somewhat difficult to believe that, in one raid, we find two new forms of captagon.” Some experts noted Israeli had not made public direct evidence of captagon use. Vice News noted that Israel has been keen to equate Hamas with ISIS to justify the bombing of the Gaza Strip.
Реакция реті
Теофиллин (1) алмастыру реакциясында 2 бромхлороэтан (2) қолданып алкильденіп, 7 (2 Хлороэтил) теофиллин (яғни Бенафиллин, Эупнофил) (3) алынады. 7 (2хлороэтил) теофиллин молекулааралық алмастыру реакциясында қалған галогенді қалдыратын топты ығыстыра отырып, үш көміртекті сақиналық субструктураны құрайды. Үш көміртекті сақинаның құрылымы амфетаминдегі негізгі аминмен деформацияланады (4), фенетиллин пайда болады (5).
Theophylline (1) is alkylated using 2 bromochloroethane (2) in a substitution reaction to give 7 (2 Chloroethyl)theophylline (aka Benaphyllin, Eupnophile) (3). 7 (2 Chloroethyl)theophylline forms a three carbon ring substructure by displacing the remaining halogen leaving group in an intramolecular substitution reaction. The three carbon ring substructure is deformed by the primary amine in amphetamine (4), giving fenethylline (5).