Кіріспе

Транс-Сибирь темір жолы панорамасы - 1900 жылы Париж көрмесінде алғаш рет қойылған қозғалатын панораманы пайдалана отырып, симуляцияланған пойыз сапары. Панораманың өзі Ұлы Сібір жолы: Түпкі Транссибір темір жолы деп те аталады. Темір жол панорамасы "Compagnie Internationale des Wagons Lits" компаниясының тапсырысы бойынша жасалып, көрмедегі Ресей павильонының Сібір бөлімінде көрсетілді. Бұл фильмде Транссибір теміржолында Мәскеуден Пекинге дейінгі саяхаттың ең қызықты кезеңдері қайтадан көрініс тапты. Нақты сапар 6 300 мильді құрайды және 14 күнді алады, бірақ 1900 жылы барлық жолдар толық аяқталмаған; симуляцияланған тәжірибе 45 минут пен 1 сағат аралығында созылады. Бұл ғимаратқа 23 метрлік үш сәнді вагондар, салон, асхана және жатын бөлмелері салынған. Көрермендер вагондарда отырып, терезелер арқылы панораманы тамашалайды. Көрермендер көліктің қасында орналасқан қатарлы орындықтардан көрермендер көретін. Қозғалыстағы панорама - қозғалатын заттар мен жылжымалы суреттерден тұратын бірнеше қабатты сахна тәрізді аймақ. Ең жақын нысандар - минутына 1000 фут жылдамдықпен қозғалатын көлденең белбеумен бекітілген құм, тас және тас тас. Одан кейін минутына 400 метр жылдамдықпен қозғалатын бұталар мен қылқан жапырақтарымен боялған төменгі экран болды. Оның артында, алыстағы көріністер бейнеленген тағы бір экран минутына 130 фут жылдамдықпен қозғалады. Соңғы экран таулар, ормандар мен қалаларды көрсетті; оның биіктігі 25 фут, ұзындығы 350 фут, және минутына 16 фут қозғалады. Бұл төрт қабаттың таза нәтижесі қозғалыс параллакс арқылы үлкен тереңдіктегі симуляциялық перспективаны жасау болды. Панорама Павел Яковлевич Пясецкийдің жетекшілігімен жасалған. Пьясецкий 1897 жылдан бастап Сібір арқылы теміржол бағыты бойынша саяхатқа шыққан кезінде көптеген эскиздер мен акварель суреттерін жасаған. Көрмеде Мәскеу, Омск, Иркутск, Пекин қалалары мен Қытайдың Ұлы қабырғасы көрінді. Панорама 1903 жылы, Париж көрмесінен бірнеше жыл өткен соң ғана толықтай жасалды. Газет мақаласы мен кинорежиссер Алиса Гай Блаше пікірінше, Пьясецкийге сапардың кинематографиясын жасауға тапсырыс берілді, ол патша Николай II-ге көрсетілді, бірақ фильм қоғамдық көрмеде қолданылмады. Париж көрмесіндегі қазылар алқасы "Темір жол панорамасы" атты жобаға алтын медаль, ал Пьясецкийге "Құрмет легионы" орденін берді. Бұл экспонат 1904 жылы Луизиананың Сент-Луистегі (Миссури штаты) сатып алу көрмесінде де көрсетілді. Панорамалық сурет әлі күнге дейін Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайының коллекциясында сақталған. 2004 жылы Эрмитаж картинаны қалпына келтіру, құжаттау және көрмеге қою жоспарларын жариялады.