Кіріспе

Қытайлық Цао Вэй билеушісі және генерал (қайтыс болды 249) Хуан Фань (қайтыс болды 9 ақпан 249), сыпайы есімі Юаньцзы, Қытайдың Үш патшалық кезеңінде Цао Вэй мемлекетінің ресми және әскери генералы болды.

Өмір

Хуан Фан Пэй штатынан (國) шыққан, ол қазіргі Суйси округінің маңы, Анхуй. Ол өзінің мансабын Шығыс Хан әулетінің соңында Императорлық канцлер кеңсесінің кішігірім лауазымды адамы ретінде бастады, бұл лауазым Цао Цао, орталық үкіметті басқаратын және сол кездегі император Цзяньның бас кейіпкері болған. 220 жылдың басында ол император күзетшілерінің Қауырсынды орман (羽林) бөлімінің сол жақ қадағалаушысы (左監) болды. Сол жылы Цао Цаоның ұлы Цао Пи Цзянь императорының тағын тартып алып, Цао Вэй мемлекетін құрды. Цао Пи Хуан Фанды, Ван Сяңды (王象) және Лю Шаоны Хуан Ланды (皇覽) жазуға тағайындады. Вэйдің екінші императоры Цао Руи (226-239 жж.) билік құрған кезде Хуан Фан жазу шебері (尚書) және Орталық армияның (中領軍) командующиі болып қызмет атқарды. Кейіннен ол Шығыс генерал (東中郎將) және варварларға шабуыл жасайтын генерал (征虜將軍) болып тағайындалды, императорлық билік берілді және Цин және Сю провинцияларындағы әскери істерді қадағалауға тағайындалды. Өзінің өкілеттігі кезінде Хуан Фан Сю провинциясының инспекторы (刺史) Чжэн Цымен (歧) тұрғын үй туралы дауға түсті. Ол өз билігін Зенг Циді өлтіріп, оның билігін теріс пайдалануға тырысты, бірақ соңғысы оны алдымен император сотына хабарлап, Хуан Фанды қызметінен босатты. Алайда Хуан Фанды көп ұзамай Вэй үкіметінде қызмет етуге шақырады, алдымен Ян провинциясының инспекторы, кейіннен Джи провинциясының губернаторы болып тағайындалады. Лю Чжао (呂昭) өзінен кейін Сао Вэй мемлекетінде қызмет ете бастағанына қарамастан, одан жоғары лауазымға ие болғанын көргенде, ол бақытсыз болып, науқас екендігін айтып, үйде қалды. Чжэнши дәуірінде (240249) үшінші Вэй императоры Цао Фанның тұсында Хуан Фан Қаржы министрі (大司農) болып тағайындалды. Ол адал және үнемді лауазымды адам ретінде танымал болды, тіпті оны "ақыл-парасатты қап" (智囊) деп атады. Император Цао Фанның регенті болып қызмет ететін генерал Цао Шуан Хуан Фанға жылы жүзбен және құрметпен қарады, бірақ оған жақын болмады. Сао Шуан мен оның ағалары өздеріне қауіп төндірмейтінін білгендіктен, патшалық құрған кезде жиі саяхатқа шығатын. Хуан Фан оларға мұқият болуды ескертті, бірақ олар оған құлақ аспады. 249 жылдың басында Цао Шуан мен оның ағалары император Цао Фанға соңынан патшалық астана Луояннан Гаопин қабірлеріне барады. Олардың жоқтығы кезінде Цао Шуанның регенті Сима И Луоянгта Цао Шуанға қарсы төңкеріс жасау мүмкіндігін пайдаланды. Ол Лоянның барлық қақпаларын жабуға бұйрық берді, содан кейін император жесір Гуоның атынан Хуан Фанға бұйрық беріп, Цао Шуанның бауыры Цао Си (曹) қол астындағы әскерлерге қолбасшылық етуді бұйырды. Хуан Фан бұйрықты орындауға дайындалып жатқанда, оның ұлы Цао Шуанның саяси артықшылығы бар болғандықтан, Цао Шуанмен бірге болуға шақырды, өйткені император Цао Фан онымен бірге болды. Хуан Фан келісіп, өзінің қол астындағыларының кеңестеріне қарсы болып, Гаопинге қарай бет алды. Ол Луояннан Чанпин қақпасы арқылы шығуға қол жеткізді, өйткені қақпаны күзететін офицер Си Фан (司) оған қызмет еткен және ол кетуге рұқсаты бар екенін айтқанда оған сенген. Гаопин қабірінде Цао Шуан мен оның бауырларымен кездескеннен кейін Хуан Фан оларды Цао Фанды Сючанға әкелуге, императордың атынан императорлық жарлық шығаруға және Сима Иді сатқын деп айыптауға және Као Вэй мемлекетіндегі барлық әскери күштерді Сима Иге шабуылға шақыруға шақырды. Сондай-ақ, ол ағайындыларды азық-түлікпен қамтамасыз етуді тоқтатпайтынына сендірді, өйткені ол қаржы министрі ретінде азық-түлікпен қамтамасыз етуді толық бақылауға алды. Алайда, Цао Шуанг пен оның ағалары ақырында Сима Иге билікті тапсырса, өздеріне және отбасыларына зиян келтірілмейтінін уәде еткеннен кейін, Сима Иге берілуді шешті. Хуан Фан бұл туралы естігенде: "Қайдан Қау Цзидан сияқты батырдың сен сияқты иттер мен шошқалар ұлы бола алады? Ол сенің арқаңда отбасының жойылатынын білген жоқ па?" - деп ойладым. Луоянға оралғаннан кейін Хуан Фан Цао Шуан және оның ағаларымен бірге тұтқындалып, елге опасыздық жасады деп айыпталды және қалған отбасыларымен бірге өлтірілді.