Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Уилтширдегі ежелгі қабырғалы қала, Англия Кунетио қазіргі Уилтширдегі Кеннет өзенінің аңғарында орналасқан үлкен қабырғалы қала болды. Елді мекенді біздің заманымыздың 2-ші ғасырынан бастап римдік британдықтар Римнен кейінгі кезеңге дейін басқарды және 5-ші ғасырдың басында тастап кетті. Оның орны Марлбороның базар қаласынан шығысқа қарай Мильденхолл ауылының маңында орналасқан. 1940 жылдары әуе суреттерінен анықталғанға дейін бүкіл қала ашылмаған. Археологиялық қазбалар қала үлкен қабырғалармен қорғалған едәуір қалалық аймақ болғанын көрсетті. Бұл жерден табылған артефактілерге ас үй бұйымдары, жеке заттары және екі Рим ақшасы кіреді.
Ancient walled town in Wiltshire, England
Cunetio was a large walled town in a valley of the River Kennet in modern day Wiltshire, England. The settlement was occupied from the 2nd century CE by Romano British people until the post Roman period, and was abandoned in the early 5th century. Its site is near the village of Mildenhall, about east of the market town of Marlborough. The entire town lay undiscovered until it was identified from aerial photos in the 1940s. Archaeological excavations have revealed that the town was a substantial urban area defended by large masonry walls. Artefacts recovered from the site include kitchenware, personal effects, and two hoards of Roman coinage.
Тарих
Кунетио жері 19-ғасырдан бері белгілі, жергілікті антиквариаттар кездейсоқ қазба жұмыстарын жүргізді. Алайда, бұл жердің толық көлемділігі мен маңыздылығы 1940 жылы түсірілген егін таңбаларының әуе суреттерінен анықталды. 1950 жылдан бастап бұл жер әуе суреттерінің жалғасуымен қатар, жерді картаға түсіру үшін ара-тұра қазылып келеді. 1960 жылдары шағын монеталар қоры табылды, содан кейін 1978 жылы 55,000-нан астам монетадан тұратын әлдеқайда үлкен Кунетио қоры табылды. Бұл жерді 2009 жылы Channel 4 телеарнасының Time Team археологиялық бағдарламасында қазып, геофизикалық зерттеу жүргізілді, онда көптеген монеталар мен басқа да заттар табылды. Қала екі римдік жолдың қиылысына жақын жерде салынған мансионың айналасында өсті: шығыс-батыс жолы (Маргари 53) Беркширдегі Спеннен Аква Сулиске (Бат) және оңтүстік-шығыстан солтүстікке қарай (43) Винчестерден Ванбороға дейінгі жол. Қала өскен сайын оның шығыс жағында көшелер мен тас ғимараттардың тұрақты желісі пайда болды, бірақ батыс бөлігінде жүйелілігі төмен және елеулі құрылымдар сақталды. Елді мекеннің бастапқы қорғанысы жер жұмыстары мен сыртқы арық болды; біздің заманымыздың 4-ші ғасырында олар кең тас қабырғалармен, үлкен батыс қақпасымен және 17 жартылай сегізбұрышты сыртқы қабырға мұнараларымен алмастырылды. Қабырғалар ішкі және шығыс жағындағы бастапқы қорғаныспен қатар, ал оңтүстік және батыс жақтарында олардың сыртында орналасқан. Тас мұнаралар шамамен бір-бірінен бөлек тұрды. Батыс қақпаның қазба жұмыстары оның екі мұнарамен қоршалғандығын және мұнаралардың тұғырынан табылған ойықтардан темір қақпалар жиынтығы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Археологиялық зерттеулер Кунетионың қорғанысты жаңартуға неліктен соншалықты көп қаражат жұмсалғанын анықтамайды, бұл сол кездегі ішкі Британия үшін сирек кездесетін әрекет болды, өйткені римдік әскери инженерлік жобалардың көпшілігі Саксон жағалауындағы форттарға бағытталған. Екі теория айтылған: біріншісі, қала Британия провинциясының осы бөлігінде Рим билігін қалпына келтіру үшін Легионерлік бекініске айналдырылды. Екіншіден, оңалту жұмыстарын амбициялық жергілікті британдық губернатор ұйымдастырды. Ол бір ұрпақ ішінде өзін соғыс әміршісі немесе аймақтық басшы ретінде қалыптастыратын адам еді. Сондықтан түсіндіру Рим империясының әртүрлі бүлік пен көтерілістерден кейін өз билігін қайта орнатуы немесе Рим билігінің ыдырауы арасында ауытқиды. III ғасырда қала өркендеген елді мекен болды, ал IV ғасырдың басында ол виллалардың орталығы болды. Сондай-ақ, қала IV ғасырда қорғаныс тас қабырғасының қосылуымен сәйкес келіп, салық салу, әкімшілік және әскери қызметтердің орталығы ретінде қайта ұйымдастырылды деп болжанады. Алайда, 410 жылы Британиядан Римнің келуі Кунетионың маңыздылығы тез төмендеуіне әкеліп соқты, содан кейін ол толығымен тасталды.
The Cunetio site has been known since the 19th century, when local antiquarians conducted sporadic excavations. The full scale and importance of the site, however, was identified from aerial photos of crop marks taken in 1940, and the site has been sporadically excavated since the 1950s alongside the continuation of aerial photography to further map the site. In the 1960s, a small coin hoard was found, followed in 1978 by the much larger Cunetio Hoard of over 55,000 coins. The site was dug and geophysically surveyed in 2009 by Channel 4's archaeological television programme Time Team, which found many more coins and other objects. The town grew around a mansio that had been built near the crossing of two Roman roads: the east–west road (Margary 53) from Speen in Berkshire to Aquae Sulis (Bath), and the south east to north road (43) from Winchester to Wanborough. As the town grew, it developed a regular grid of streets and stone buildings on its eastern side but retained less regular and substantial structures in the west part. The settlement's original defences were earthworks and an outer ditch; in the 4th century CE, these were replaced by massive stone walls wide, a large western gateway, and 17 semi octagonal, external wall towers. The masonry walls ran inside and parallel with the original defences on the east side but outside of them on the south and west sides. The stone towers were approximately every apart. Excavations of the west gate show it was flanked by two towers and possibly had a set of iron gates similar to a portcullis, because grooves were found in the remains of the towers' footings. Archaeological examinations of the site do not reveal why Cunetio deserved so much expenditure on upgrading its defences, an act that was a rare occurrence for inland Britannia at the time, when most Roman military engineering projects were focused on the Saxon Shore forts. Two theories have been suggested: first that the town was being converted into a Legionary fortress to re establish Roman authority in this part of the province of Britannia. Second, that the improvement work was being orchestrated by an ambitious local British governor – the type of man who would, within a generation or so, be setting himself up as a war lord or regional chieftain. Interpretation therefore swings between the Roman Empire re establishing its authority after various rebellions and uprisings, or Roman authority breaking down. In the 3rd century, the town was a prosperous settlement, and by the start of the 4th, it had become a hub of villas. It has also been suggested that the town was reorganised as a centre of taxation, administration, and military functions later in the 4th century AD, coinciding with the addition of the defensive stone wall. However, the Roman withdrawal from Britain 410 caused Cunetio to rapidly decline in importance, until it was completely abandoned.