Кіріспе

Уилтширдегі ежелгі қабырғалы қала, Англия Кунетио қазіргі Уилтширдегі Кеннет өзенінің аңғарында орналасқан үлкен қабырғалы қала болды. Елді мекенді біздің заманымыздың 2-ші ғасырынан бастап римдік британдықтар Римнен кейінгі кезеңге дейін басқарды және 5-ші ғасырдың басында тастап кетті. Оның орны Марлбороның базар қаласынан шығысқа қарай Мильденхолл ауылының маңында орналасқан. 1940 жылдары әуе суреттерінен анықталғанға дейін бүкіл қала ашылмаған. Археологиялық қазбалар қала үлкен қабырғалармен қорғалған едәуір қалалық аймақ болғанын көрсетті. Бұл жерден табылған артефактілерге ас үй бұйымдары, жеке заттары және екі Рим ақшасы кіреді.

Тарих

Кунетио жері 19-ғасырдан бері белгілі, жергілікті антиквариаттар кездейсоқ қазба жұмыстарын жүргізді. Алайда, бұл жердің толық көлемділігі мен маңыздылығы 1940 жылы түсірілген егін таңбаларының әуе суреттерінен анықталды. 1950 жылдан бастап бұл жер әуе суреттерінің жалғасуымен қатар, жерді картаға түсіру үшін ара-тұра қазылып келеді. 1960 жылдары шағын монеталар қоры табылды, содан кейін 1978 жылы 55,000-нан астам монетадан тұратын әлдеқайда үлкен Кунетио қоры табылды. Бұл жерді 2009 жылы Channel 4 телеарнасының Time Team археологиялық бағдарламасында қазып, геофизикалық зерттеу жүргізілді, онда көптеген монеталар мен басқа да заттар табылды. Қала екі римдік жолдың қиылысына жақын жерде салынған мансионың айналасында өсті: шығыс-батыс жолы (Маргари 53) Беркширдегі Спеннен Аква Сулиске (Бат) және оңтүстік-шығыстан солтүстікке қарай (43) Винчестерден Ванбороға дейінгі жол. Қала өскен сайын оның шығыс жағында көшелер мен тас ғимараттардың тұрақты желісі пайда болды, бірақ батыс бөлігінде жүйелілігі төмен және елеулі құрылымдар сақталды. Елді мекеннің бастапқы қорғанысы жер жұмыстары мен сыртқы арық болды; біздің заманымыздың 4-ші ғасырында олар кең тас қабырғалармен, үлкен батыс қақпасымен және 17 жартылай сегізбұрышты сыртқы қабырға мұнараларымен алмастырылды. Қабырғалар ішкі және шығыс жағындағы бастапқы қорғаныспен қатар, ал оңтүстік және батыс жақтарында олардың сыртында орналасқан. Тас мұнаралар шамамен бір-бірінен бөлек тұрды. Батыс қақпаның қазба жұмыстары оның екі мұнарамен қоршалғандығын және мұнаралардың тұғырынан табылған ойықтардан темір қақпалар жиынтығы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Археологиялық зерттеулер Кунетионың қорғанысты жаңартуға неліктен соншалықты көп қаражат жұмсалғанын анықтамайды, бұл сол кездегі ішкі Британия үшін сирек кездесетін әрекет болды, өйткені римдік әскери инженерлік жобалардың көпшілігі Саксон жағалауындағы форттарға бағытталған. Екі теория айтылған: біріншісі, қала Британия провинциясының осы бөлігінде Рим билігін қалпына келтіру үшін Легионерлік бекініске айналдырылды. Екіншіден, оңалту жұмыстарын амбициялық жергілікті британдық губернатор ұйымдастырды. Ол бір ұрпақ ішінде өзін соғыс әміршісі немесе аймақтық басшы ретінде қалыптастыратын адам еді. Сондықтан түсіндіру Рим империясының әртүрлі бүлік пен көтерілістерден кейін өз билігін қайта орнатуы немесе Рим билігінің ыдырауы арасында ауытқиды. III ғасырда қала өркендеген елді мекен болды, ал IV ғасырдың басында ол виллалардың орталығы болды. Сондай-ақ, қала IV ғасырда қорғаныс тас қабырғасының қосылуымен сәйкес келіп, салық салу, әкімшілік және әскери қызметтердің орталығы ретінде қайта ұйымдастырылды деп болжанады. Алайда, 410 жылы Британиядан Римнің келуі Кунетионың маңыздылығы тез төмендеуіне әкеліп соқты, содан кейін ол толығымен тасталды.