Кіріспе
GMC PD 4501 Scenicruiser, General Motors (GM) компаниясы Greyhound Lines, Inc. үшін өндірген, ол 1954 жылдың шілдесінен бастап 1970 жылдардың ортасына дейін Greyhound қолданған үш осьті монокок екі деңгейлі жаттықтырушы болды. 1954 және 1956 жылдар аралығында 1001 дана шығарылды. Scenicruiser Америка Құрама Штаттарының барлық қалаларында және автомобиль жолдары бойында және саяхаттаушылар арасында танымал болғандықтан, американдық өмір салтының нышаны болды. Бұл атау "көрікті" және "круиз" сөздерінің бірігіп жасалған. Scenicruiser-дің жоғары деңгейдегі дизайн тұжырымдамасы АҚШ пен Канаданың жолаушыларды тасымалдау темір жолдарының жылжымалы құрамдарына, әсіресе олардың танымал тот баспайтын болаттан жасалған күмбезіне ұқсас. Екі деңгейлі мотокөліктердің бұл түрі 1940-жылдардың аяғында Батыс Еуропада, соның ішінде Ұлыбританияда кең тараған, онда ол бақылау көлігі деп аталды. Екі деңгейлі монокок корпус концепциясы 1949 жылы жобаланған және 1951 жылы өндіріске енгізілген испандық Pegaso Z 403 екі осьті вагонында қолданылған.
Шолу
PD 4501 моделі, GMC оны қазіргі заманғы ең ерекше американдық қонақүй автобусының дизайны деп атады. Бұл - "Грейхаунд" және "GM Truck and Coach" бөлімдерінің жеті жылдық еңбегінің нәтижесі. Алғашқы GX 1 прототипі Реймонд Лоуидің дизайнына негізделген, ол бастапқыда 35 фут (11 м) автобусы ретінде ойластырылған, кейіннен Грейхаунд 40 фут (12 м) тандемді осьті прототипті Лоуи GX 2 деп атады. Ол кездегі көптеген штаттарда автобустардың ұзындығы 35 футтан артық шектеулерді алып тастау үшін лоббилік қызмет атқарды.
Үлгілер
Scenicruiser-дің алғашқы жобалық прототипі, GX 1, екі қабатты болды, төменгі қабаттан кіруге болады, ал жүргізуші жоғарғы қабатта отырды. Көп ұзамай екі деңгейлі дизайн жақсы болатыны шешілді, өйткені GX 1 көптеген Greyhound гараждары үшін тым биік болды және 50 адамға арналған багаж орнына жетпеді. GX 2 төменгі деңгейінде жүргізуші және он орындық кіреберіс, жолаушы жағында дәретхана және 33 орындық жоғарғы деңгей болды. Бұл құрылғы екінші деңгейдің астында үлкен жүк қоймасын жасауға мүмкіндік берді. Бұл модель GX 2 деп аталды. GX 1 және GX 2 екі модельін де Грейхаунд компаниясы GMC көмегімен 1947-1949 жылдары жасап шығарды. 1951 жылдың соңында GMC өзінің EXP 331 деп аталатын алғашқы прототипі бойынша жұмыс істей бастады. Ол 1954 жылы аяқталды және өндіріс нұсқаларында қолданылмаған кейбір ерекше ерекшеліктері болды. Соңғы PD 4501 прототипі жасалып біткеннен кейін, ол сериялық нөмірі PD бар өндірістік модель ретінде қайта құрылды.
Өндіріс үлгісі
Сценокруйзерде әуедегі аспалар мен кондиционерлер орнатылған. Арбалардың он дөңгелегі ерекше болды. Екі артқы осьтің әрқайсысында төрт дөңгелек болды, бірақ тек алдыңғы оське қозғалтқыш берілді. Өндірістік модельдер үшін қуатты бастапқыда GM Diesel 4 71 160 HP төрт цилиндрлі қозғалтқыштарымен қамтамасыз етілді, олардың әрқайсысы сұйықтық қосқышпен қосылған және бір-бірімен қатар орналасқан. GM әлі 71 сериялы дизельдік қозғалтқыштың V8 нұсқасын жасамағандықтан, екі қозғалтқыш қажет болды. Көліктердің жаңадан шыққан кезінде кейбір проблемалар болды, өйткені Greyhound-тың барлық басқа модельдерінде төрт жылдамдықты қолмен берілетін берілістер болды, олар Scenicruiser-дегіден басқаша ауысты. Бұл дегеніміз, жаңа жүйені ұнатпайтын жүргізушілерді қосымша оқыту. Бұл қондырғы сәтті емес болып шықты, 1961-62 жылдары қалған 979 автобус 8V 71 қозғалтқыштарымен және төрт жылдамдықты Spicer қосалқы берілісімен Marmon Herrington Company компаниясы қайта жасалды. Scenicruiser-дің көпшілік арасында танымалдылығы GM-дің кейінірек PD 4107 және PD 4903 Buffalo автобустарының 35 және 40 фут модельдеріне әсер етті, олар шамамен он жылдан кейін келді. Олардың "екінші деңгейі" аз көрінеді, ол көліктің ұзындығының көп бөлігін, GMC транзит көлігінің жақтағы терезелерін және алдыңғы жақтағы кішігірім жоғарғы көрікті жел әйнегін қамтиды, өйткені екінші жолаушы орындықтары жүргізуші мен бірінші қатардағы жолаушылар орындықтарынан жоғары орналастырылған. Scenicruiser-ден айырмашылығы, бұл модельдер барлық операторларға сатылатын.
Қиындықтар
Scenicruiser-де кейбір маңызды проблемалар болды, әсіресе трансмиссия және фрейм құрылымының жарылуы арткы бөлменің артқы бөлігіндегі бүйір терезелер. GMC өзінің флагмандық вагонына GM емес қозғалтқышты қосуға ниеттенген жоқ, сондай-ақ сол кезде оның Series 71 дизельдік қозғалтқышының V8 нұсқасы болған жоқ. Сондықтан GM-дің шешімі 4 71 қозғалтқышты пайдалану болды. Бір Greyhound тарихшысы Scenicruiser-дің алғашқы техникалық мәселелері туралы былай деп жазды: "Scenicruiser-ді күтіп ұстау үнемі бас ауыртпалығы болды, себебі кейбір жаңа жүйелердің күрделілігі (Руб Голдбергтің тәсілімен, кейбір сыншылар ұсынды), кейбір компоненттер тым жаңа және жақсартылмаған (жаңа, дәлелденбеген және жақсартылмаған технологияны қолдану), диагностикалық құралдар мен әдістер жеткіліксіз болғандықтан, механиктердің (және техникалық қызмет көрсету жетекшілері мен менеджерлерінің) жаңа модельге дайындығы мен қол жетімділігі оңтайлы емес болғандықтан, техникалық қолдау мен жөндеу бөлшектерінің қолдау көрсетуі оңтайлы емес болғандықтан, негізінен осы факторлардың бірнеше бірігуі басқа да бірнеше түсіндірмелермен бірге , соның ішінде кейде-кезде, өкінішке орай, жаңа жүргізушілер немесе механиктердің қателесуі немесе қасақана зұлымдық жағдайлары. "GMC" компаниясы 1955 жылғы модельдер өндірілген кезде зауытта бір үлкен мәселені шешті. Бастапқы тұтқа электрмен жұмыс істеді. Бұл дегеніміз, жүргізушілер тұтқаны тегіс қосуға болмайды дегенді білдіреді; ол не кіріп, не шығып тұрды. Бұл жүргізуші тоқтағаннан бастаған сайын немесе жылдамдықты өзгерткен сайын, оның қозғалыс қозғалысы ауысып, қозғалыс қозғалысы бұзылады. Жолаушылар да, жүргізушілер де ұнатпады. Электрлік тұтқаның байланысы механикалық байланысқа ауыстырылды, бұл мәселені шешті. GMC Greyhound компаниясына бұрын жасалған барлық вагондарды қайта құруға жеткілікті бөлшектер жинағын берді. Сонымен қатар, алдыңғы әйнекті тазартқыштар пантограф дизайнына ауыстырылды, олар барлық уақытта шынымен толық жанасып тұратын және бұл ескі автобустарға да жаңартылды. Басқа проблемалар негізінен 1961 жылдан бастап шешілді, онда барлық 979 Scenicruiser қайта құрылды, Greyhound-қа 13 миллион АҚШ долларынан астам шығын төленді.
Әсерлер
Scenicruiser GMC-нің ең ірі бәсекелестері Flxible және Beck-ке ұқсас ұсыныстар жасауға себеп болды. Flxible жартылай палуба мен жарты Vista Liner 100 -ды, 35 футты жаттықтырушыны (1955 және 1959 жылдар аралығында шығарылған 208) ұсынды, ал Beck жалпы саны 29 жаттықтырушыны құрайтын үш ұқсас 35 футты жаттықтырушыны шығарды. Бек сонымен қатар 1955 жылы 300 HP Cummins NHRBS дизельді қозғалтқышымен жұмыс істейтін 12 40 фут Scenicruiser-ге ұқсас құрылғыларды жасады. Олар Бектің DH1040 моделі болды және кейбіреулері Queen City Trailways (кейін Continental Southeastern Lines) компаниясына жаңадан жеткізілді. Бектің 40 футлы вагондарының көпшілігі Куба мен Мексика операторларына сатылды. Бек олардың бірнешеуін қайтарып алды, олар кейін АҚШ-қа қайтып келді және пайдаланылған автобустар ретінде қайта сатылды. Бірнеше Vista Liner 100 және кем дегенде бір кейінгі Becks автокөліктеріне айналдырылды және әлі де жолда жүр. Mack Truck and Bus 1957 жылы MV 620 D прототипі бойынша бір модельді шығарды, оның ұзындығы 40 фут болды, бірақ Greyhound оны бірнеше айға жалға алса да, оны қабылдағандар табылмады. Бұл көліктің Огайодағы жеке меншігі әлі де бар. Scenicruiser-ден кейін енгізілген басқа екі деңгейлі модельдер - бұл Western Flyer T 36 2L және таңғажайып төрт осьті қос бағыттағы Sultana Crucero Imperial. Сценокрейсерлер проблемалары Грейхаунд пен GMC арасындағы қарым-қатынасты қатты бұзды. Грейхаунд GMC-нің PD 4104 көлігімен 1960 жылға дейін және PD 4106 1961 жылдан 1964 жылға дейін сатып алуды жалғастырды. PD 4501 проблемаларын ескере отырып, Greyhound компаниясы GMC-ден PD 4106 механикасы мен стиліне негізделген өзінің қолтаңбалы көлігінің екінші нұсқасын жасауды сұрауға мүдделі емес еді. Грейхаунд GMC-ден "Buffalo" моделі ретінде белгілі болған PD 4107 автобустарын да сатып алды. Грейхаунд екі тапсырыс бойынша 362 автобус сатып алды (1966 жылы - 162, 1967 жылы - 200), 1966 жылғы бірліктер қиындыққа ұшырайды. Компания кейін басқа GMC вагонын сатып алмады. 1958 жылы The Greyhound Corporation Канаданың Motor Coach Industries (MCI), Limited компаниясының бақылау үлесін сатып алды және 1961 жылы оған толық ие болды. Бұл 1968 жылы GMC вагондарына деген қажеттіліктің аяқталуына әкелді. GMC-нің сатуы көп ұзамай төмендеді, өйткені Greyhound және Trailways өздерінің жаттықтырушыларын жасап жаттықты. Бек 1957 жылы автобустар мен автобустар нарығынан кетті, оны Мак сатып алғаннан кейін бір жыл өткен соң. 1960 жылы Mack 1986 және 1989 жылдар аралығында Renault FR1 автобустарының импортері ретінде қысқа уақыттан басқа нарықтан шықты. 1978 жылы Flxible Grumman компаниясына сатылды, оның ішінде 870-тің екі прототипі сатылды. Flxible соңғы қалааралық вагонды 1969 жылы, ал соңғы транзиттік вагонды 1995 жылы жасады. GMC жаңа автобустар нарығынан 1980 жылғы модельдерді шығарғаннан кейін шығып, 1987 жылға дейін транзиттік автобустар өндірісін жалғастырды.
Қауысты модель
GMC сонымен қатар 1954 жылы PD 4901 моделін таныстырды, сондықтан Greyhound емес операторлар үшін 40 фут модельге ие болды. Ол Scenicruiser-мен механикалық жағынан бірдей болды, бірақ жүргізуші мен жолаушылар Scenicruiser-дің жоғарғы палубасында бірдей жоғары деңгейде болды. PD 4104 секілді, PD 4901 те тегіс еденге ие болды, сондықтан PD 4501 қарағанда орындықтар бірнеше сантиметр төмен болды, бұл жоғарыдағы багаж сөрелеріне мүмкіндік берді. Ол тек алтын анодизацияланған алюминиймен қапталған және GMC оны "Алтын арба" деп атады. Елдегі америкалық операторлардың ешқайсысы бұл қос қозғалтқыш моделінің қосымша күрделілігі мен отын тұтынуын қабылдағысы келмеді. "Грейхаундтың" "Сценкризерлер" проблемалары бұрыннан белгілі болған, бұл ықтимал сатып алушыларды алыстатып, ешкімге тапсырыс берілмеген. GMC оны Greyhound-қа, содан кейін солтүстік-шығыстағы бірнеше кіші тасымалдаушыларға жалға берді және ақырында оны пайдаланылған автобус ретінде сатып жіберді. Бұл автобус қазіргі уақытта Массачусетс штатындағы Уилсон автобус желілеріне тиесілі, олар оны бұрынғы даңқына қайтаруды жоспарлап отыр.
Супер көрікті кеме
1961 және 1962 жылдары Мармон Херрингтон "Грейхаунд" үшін 22 апаттан кейін "Сценкрейсер" флотын қайта құрды. Қайта құру жаңадан қол жетімді Detroit Diesel 8V 71 қозғалтқышын және 4 жылдамдықты синхронды емес Spicer қолмен беріліс қос 4 71 қозғалтқыштары мен 3 жылдамдықты берілісті 2 жылдамдықты бөлгішпен орнатуды қамтиды. Арқа дөңгелектердің үстінде және жоғарғы палубаның терезелерінің астында қабырға астынан бүйірлік арматура пластиналары қосылды. Сонымен қатар, ішкі бөлме де жаңартылды, бірақ мұны "Грейхаунд" компаниясы жасады. Қайта құрудан кейін Super Scenicruiser атауы Scenicruiser атауын әрбір вагондардың қабырғаларында алмастырды. Қуаттандыруға қарамастан, құрылымдық проблемалар жалғасты. 1970 жылдары Scenicruiser-де кейбір сыртқы панельдер алынып тасталды және қосымша қуаттандырулар қосылды.
Мұра
1975 жылы "Грейхаунд" оларды кері қайтарып алған кезде 200-ге жуық "Сценокруйзер" әлі де қызметте болған. 2015 жылы олардың кейбіреулері қалады, көбісі автокөліктерге айналдырылды. Басқа иелері - автобустарды жаңа күйінде қалпына келтірген автобустардың құмаршылары. Олардың біразы пайдаланылған автобустар ретінде сатып алынды және Грейхаундтан кеткеннен кейін бірнеше жыл бойы жаңа иелерінің түстерінде жүгірді. Тіпті кейбірлері Trailways серіктестері сатып алғаннан кейін Trailways қызыл және ақ түсті киіп қалды. Сапалы проблемаларға қарамастан, Sceniccruiser (GM New Look автобусы сияқты, көптеген дизайндық ұқсастықтар мен транзиттік автобустар үшін жасалған бөлшектер) онжылдықтар бойы Greyhound автобусына айналды және 1950-ші жылдардағы дизайнның нышаны болды, тіпті автобустардың зейнеткерлікке шығуынан кейін де. Scenicruiser және оның алдыңғысы испандық Pegaso Z 403 әсері GM-дің 1964 жылғы Buick Sport Wagon және Oldsmobile Vista Cruiser вагоншаларында көрінеді, олардың екеуінде де шатырлар жоғары көтерілді және екінші қатардағы орындықтар үстінде көтерілген шатырша бар. 1955 жылы GM-дің Электро Мотив бөлімшесі енгізген Aerotrain вагондарының денелері Scenicruiser-ге ұқсайтын. Басқа өндірушілер де ұқсас екіге бөлінетін деңгейлі вагондарды жасайды, мысалы Мексиканың Sultana Panoramico, алғаш рет 1956 жылы шығарылған.
Өнер, музыка және әдебиет
Джон Кеннеди Тулдың Пулитцер сыйлығын жеңіп алған "Дункалар конфедерациясы" романында оның басты кейіпкерінің Scenicruiser вагонындағы саяхатқа қатысты көптеген саркастикалық сілтемелері бар, ол оны жағымсыз сынақ ретінде баяндайды. Кантри әншісі Хойт Акстон (1938-1999) 1970 және 80-жылдары тур автобусы ретінде Командир Кодиден сатып алынған 1955 жылғы қайта жаңартылған Сценкризерді қолданды. "Ан Олд Грейхаунд" - ол автобус туралы жазған ән, оның 1976 жылғы Fearless альбомында пайда болды. Сценокруйзер 472, 1955 жылғы модель, 1970 жылдардың ортасынан 1987 жылға дейін Миссия Маунтин Вуд Бендінің гастрольдік автобусы ретінде аймақтық атақ алды. Ол екі миллион шақырымнан астам жол жүрді және 2014 жылы әлі де жолға жарамды болды.