Лондондық екі қабатты автобус: Routemaster тарихы

Кіріспе

Британдық екі қабатты автобус, 2011 жылғы автобус Routemaster-ден шабыттанды.

AEC Routemaster – Лондондық көлік компаниясы жобалаған және Associated Equipment Company (AEC) мен Park Royal Vehicles компаниялары құрастырған алдыңғы қозғалтқышты екі қабатты автобус. Алғашқы прототипі 1954 жылдың қыркүйегінде, ал соңғысы 1968 жылы дайын болды. Көліктің құрылымы сол кездегідей болды: жартылай кабина, алдыңғы қозғалтқыш және ашық артқы платформа. Бірақ, автобус вагондарының нұсқалары артқы платформа есіктерімен жабдықталған. Алдыңғы кіреберісі бар және платформа есіктері бар көліктер де жасалды, сондай-ақ қозғалтқышы артқы жағына көлденең орнатылған бірегей алдыңғы кіреберісті прототип те болды. Бірінші Routemaster автобустары 1956 жылдың ақпанында Лондондық көлік қызметіне қосылды, ал соңғылары 2005 жылдың желтоқсанында тұрақты қызметтен алынды. Бірақ екі TfL мұралық маршруты 2019 жылға дейін Лондон орталығында Routemaster автобустарымен қызмет етті. Routemaster автобустарының көп бөлігі Лондондық көлік үшін жасалған, бірақ шағын саны British European Airways және Northern General Transport Company үшін де құрастырылды. Барлығы 2876 Routemaster автобусы жасалды, олардың 1280-і бүгінге дейін сақталған. Өнегелі дизайн болып табылатын Routemaster Лондондағы бірнеше ауыстыру түрлерін басып өтті, бұрынғы Лондондық көлік операторларының жекешелендіруінен аман қалды және Ұлыбританияның басқа да операторлары қолданды. Қазіргі Ұлыбританиядағы қоғамдық көлік автобус тасымалында стандартты Routemaster-дің ескірген ерекшеліктері мақталып, сынға да ілікті. Ашық платформа, ауа-райына ұшыраса да, ресми аялдамалардан басқа жерлерде жолаушыларды отырғызуға және түсіруге мүмкіндік берді; ал кондуктордың болуы жолаушыларды тез отырғызуға және қауіпсіздікті қамтамасыз етті, бірақ еңбек құны жоғары болды. Қазіргі заманғы автобустармен салыстырғанда, жоғары еденді дизайн мүгедектер үшін қолайсыз болды және ауыр жүк немесе коляскамен кіруді қиындатты. 2006 жылы Routemaster Ұлыбританияның 10 үздік дизайн иконасының бірі деп танылды, олардың қатарында Concorde, Mini, Supermarine Spitfire, Лондон метро картасы, Дүниежүзілік желі және K2 телефон кабинасы болды. 2009 жылы Routemaster Royal Mail компаниясының "Британдық дизайн классикасы" атты еске алу пошта маркаларына ілікті. 2000-шы жылдардың соңында Routemaster-дің дәстүрлі дизайнынан шабыттанған Жаңа Routemaster автобусының жұмысы басталды. Ол 2012 жылдың ақпанында пайдалануға берілді.

The AEC Routemaster is a front engined double decker bus that was designed by London Transport and built by the Associated Equipment Company (AEC) and Park Royal Vehicles. The first prototype was completed in September 1954 and the last one was delivered in 1968. The layout of the vehicle was conventional for the time, with a half cab, front mounted engine and open rear platform, although the coach version was fitted with rear platform doors. Forward entrance vehicles with platform doors were also produced as was a unique front entrance prototype with the engine mounted transversely at the rear. The first Routemasters entered service with London Transport in February 1956 and the last were withdrawn from regular service in December 2005, although two TfL heritage routes were subsequently operated by Routemasters in central London until 2019. Most Routemasters were built for London Transport, although small numbers were built for British European Airways and the Northern General Transport Company. A total of 2,876 Routemasters were built, of which 1,280 are still in existence. A pioneering design, the Routemaster outlasted several of its replacement types in London, survived the privatisation of the former London Transport bus operators and was used by other operators around the UK. In modern UK public transport bus operation, the old fashioned features of the standard Routemaster were both praised and criticised. The open platform, while exposed to the elements, allowed boarding and alighting in places other than official stops; and the presence of a conductor allowed minimal boarding time and optimal security, but with greater labour costs. Compared to modern buses, the high floor design was inaccessible for the disabled, and made boarding with heavy luggage or pushchairs challenging. In 2006, the Routemaster was voted one of Britain's top 10 design icons which included Concorde, Mini, Supermarine Spitfire, London tube map, World Wide Web and the K2 telephone box. In 2009, the Routemaster was selected by the Royal Mail for their "British Design Classics" commemorative postage stamp issue. In the late 2000s, work began on a New Routemaster bus inspired by the Routemaster's traditional design. It entered service in February 2012.

Дизайн

Routemaster 1947 және 1956 жылдар аралығында AAM Durrant және Colin Curtis басқаруымен, Douglas Scott көліктік стилімен әзірленді. Жобалау мақсаты – жеңіл (соның салдарынан отын тиімділігі жоғары), басқаруға оңай және жаңадан ашылған Алденхам зауытындағы қалыпты техникалық қызмет көрсету тәжірибесімен, бірақ оңай және төмен құнмен қызмет көрсетуге болатын көлік құралын жасау болатын. Нәтижесіндегі көлік 64 жолаушыға арналған, RT отбасы автобустарына қарағанда жеңіл болса да, олар 56 орындық болатын. Қызметке енгізудің алғашқы міндеті – Лондон троллейбустарын ауыстыру, олар бұрын трамвайларды алмастырған еді, сондай-ақ дизельді автобустардың ескі үлгілерін ауыстыруды бастау. Routemaster London Transport компаниясымен жобаланып, Park Royal Vehicles зауытында құрастырылды, ал оның жұмыс жасайтын бөліктерін оның серіктес компаниясы AEC ұсынды. Екі компания да 1962 жылы Leyland Motors компаниясы сатып алған Associated Commercial Vehicles компаниясына тиесілі болды. Бұл инновациялық жоба болды және екінші дүниежүзілік соғыс кезінде авиация өндірісінде дамыған технологиялармен қатар, жеңіл алюминийті пайдаланды. Жаңа, салмақты үнемдейтін интегралды дизайннан басқа, ол автобусқа алғаш рет тәуелсіз алдыңғы серпімділік, күшті рульді басқару, толық автоматты беріліс қорабы және гидравликалық тежегіш жүйесін енгізді. Routemaster дәстүрлі шасси/корпус құрылысынан өзгеше болды. Ол алғашқы "интегралды" автобустардың бірі болды. London Transport 1956 және 1958 жылдар аралығында төрт прототиптік Routemaster автобусын пайдалануға берді. Бірінші екеуі Лондонның Чизвик зауытында, үшіншісі Weymann компаниясының Аддлстоун зауытында, ал төртіншісі – эксперименталды Green Line автобусы Лоустофттағы Eastern Coach Works зауытында салынды. Үшінші және төртінші үлгілер Leyland қозғалтқыштарымен және механикалық бөліктерімен жабдықталған. 1961 жылы 24 ұзын RML (стандартты 27 футқа (8 м) қарағанда 30 фут (9 м)) сынақ үшін жасалды және 1965 жылдан бастап өндіріске түсті. 1962 жылы RMF тұжырымдамасы сынақтан өтті, RMF1254 сынақ RML негізінде жасалды. Ол көрмеге қойылды және турларға шығарылды, нәтижесінде RMF және RMA автобустарының шағын партиясы өндірілді. 1964 жылы, RML автобустарын жаппай өндіруге кіріспес бұрын, AEC компаниясы FRM1 – алдыңғы кіреберісі және артқы қозғалтқышы бар прототиптік автобусқа жұмыс істей бастады. 1966 жылы аяқталып, ол Лондон қалалық маршруттарында жүріп, кейін Лондондық тур операторларында пайдаланылды, ал 1983 жылы қызметтен алынды. Оған «Жеміс шебері» деген лақап ат қойылды.

The Routemaster was developed between 1947 and 1956 by a team directed by AAM Durrant and Colin Curtis, with vehicle styling by Douglas Scott. The design brief was to produce a vehicle that was lighter (hence more fuel efficient), easier to operate and that could be maintained by the existing maintenance practices at the recently opened Aldenham Works, but with easier and lower cost servicing procedures. The resulting vehicle seated 64 passengers, despite being lighter than buses in the RT family, which seated 56. The first task on delivery to service was to replace London's trolleybuses, which had themselves replaced trams, and to begin to replace the older types of diesel bus. The Routemaster was designed by London Transport and constructed at Park Royal Vehicles, with the running units provided by its sister company AEC. Both companies were owned by Associated Commercial Vehicles, which was taken over by Leyland Motors in 1962. It was an innovative design and used lightweight aluminium along with techniques developed in aircraft production during World War II. As well as a novel, weight saving integral design, it also introduced for the first time on a bus independent front suspension, power steering, a fully automatic gearbox and power hydraulic braking. The Routemaster was a departure from the traditional chassis/body construction method. It was one of the first "integral" buses,]]
London Transport placed four prototype Routemasters in service between 1956 and 1958. The first two were built at the London Transport works at Chiswick, the third by Weymann at Addlestone and the fourth, an experimental Green Line coach, at Eastern Coach Works at Lowestoft. The third and fourth had Leyland engines and mechanical units. In 1961, 24 longer RMLs (30 feet (9 m) compared with the standard 27 feet (8 m)) were built as a test, going into production from 1965. In 1962, the front entrance RMF concept was tried, with RMF1254 based on the trial RMLs. This was exhibited and toured, leading to the production of a small number of RMF and RMA buses. In 1964, just before commencement of mainstream production of the RML, the final front engined Routemasters, AEC started work on a front entrance, rear engined prototype, FRM1. Completed in 1966, it saw regular London service, then on London Coaches tour operations, before being withdrawn in 1983. It was nicknamed the Fruitmaster.

Өндіріс

Механикалық бөлшектерді өндіру негізінен AEC-тің Саутхолл алаңында жүзеге асырылды (бірақ олардың көп бөлігі Лейланд қозғалтқыштарымен жабдықталған), ал кузов жасау және соңғы құрастыру Park Royal Vehicles-те салынды. СыныбыЖарықтарҰзындығыСандарыЕскертулерRM артқы баспалдағы және ашық артқы кіреберісі бар стандартты автобусБір 27.5 фут (8 м)2,123RML артқы баспалдағы және ашық артқы кіреберісі бар ұзын автобусБір 29.91 фут (9 м)524RMC артқы баспалдағы және есікті артқы кіреберісі бар стандартты автобусЖұп 27.5 фут (8 м)69RCL артқы баспалдағы және есікті артқы кіреберісі бар ұзын автобусЖұп 29.91 фут (9 м)43RMF алдыңғы баспалдағы және алдыңғы кіреберісі бар ұзын автобусБір 29.91 фут (9 м)51Солтүстік Жалпы Көлік Компаниясы үшін біреуін қоспағанда барлығыRMA алдыңғы баспалдағы және алдыңғы кіреберісі бар стандартты автобусЖұп 27.5 фут (8 м)65Британдық Еуропалық Әуе Жолдары үшін және жүк тіркемесімен пайдаланылдыFRM алдыңғы баспалдағы және алдыңғы кіреберісі бар созылған автобусБір 31.3 фут (10 м)1Жаңа артқы бөлігі бар, бір операторлық прототип.

RM және RML класы

Лондондық көлік компаниясы 2123 RM және 524 RML автобустарын алды. RML – стандартты RM моделі, ортасына сегіз қосымша орын қосылған ерекше және сәйкес келмейтін жартылай терезе бөлігімен жабдықталған. Бұл үлкен өзгеріс емес, себебі ол басқа өндірушілер де көшіретін Routemaster автобусының модульдік дизайн қағидасын пайдаланды. RCL – үлкен қозғалтқышы және ұқсас автобус стиліндегі мүмкіндіктері бар RMC-нің ұзартылған нұсқасы. RMC-де 57, ал RCL-де 65 адамға отыруға орын болған.

RMF және RMA класы

RMF және RMA кластары Routemaster автобусының алдыңғы кіреберісінің өндірістік үлгілері болатын, негізінен Лондоннан тыс және әуе тасымалдау компаниялары үшін арналған. RMC/RCL сияқты, оларда да есік электрмен басқарылды, бірақ ол автобустың алдыңғы бөлігінде, баспалдақпен бірге орналасқан. Басқа операторларға көрсетілгенімен, RMF-қа Northern General Transport Company (RMF) және British European Airways (RMA) компанияларынан түскен тапсырыстардан басқа, көп қызығушылық туғызбады.

Солтүстік жалпы

British Electric Traction компаниясының еншілес компаниясы Northern General Transport Company 1964/65 жылдары RMF үлгісін 18 данамен, содан кейін тағы 32 данамен және кейіннен RMF1254 прототипімен енгізді. Бұл тапсырыс автобус индустриясында үлкен қызығушылық тудырып, таң қалдырды, себебі Northern жаңа артқы қозғалтқышты Leyland Atlanteans үлгісіне ең ірі инвестиция жасаған компаниялардың бірі болған еді. Алайда, Northern United Automobile Services компаниясымен көптеген бағыттарды бөлісіп, ал ол компания Bristol Lodekka автобустарын пайдаланған. Atlantean бұл автобустардың көрсеткіштеріне және жолаушылардың қанағаттану деңгейіне сай келмеді, сондықтан Northern RMF үлгісін жақсырақ балама ретінде таңдады. Олар Leyland қозғалтқыштарымен және ұзын қашықтықтағы бағыттарда жұмыс істеу үшін жоғары арақашықтығы бар артқы осьпен жабдықталды. Басқа да ерекшеліктері: стандартты, бір панельді алдыңғы бағыт көрсеткіші, жылжымалы терезелер және жүргізуші алдындағы бір бөліктен жасалған лобовое стекло. Олар Northern компаниясының әртүрлі қызыл және қаймақтың аралас түстеріндегі бояуларымен жасалған, содан кейін Ұлттық автобус компаниясы кезеңінде мак қызылы корпоративтік түсіне және NBC Northern логотипіне ие болды. RMF автопаркі Англияның солтүстік-шығысындағы автобустарға тән "Биннс дүкендерінде сауда жасаңыз" деген ұзақ жылдар бойы қолданылып келген жарнамаларды таратты. Northern Routemaster автобустарын экипаждары өте жақсы көретін: жоғары арақашықтық көрсеткішінің арқасында Ньюкасл-Дарлингтон сияқты ұзақ қашықтықтағы бағыттарда жылдамдықтың жоғары деңгейіне қол жеткізілді, ал Гейтсхед және Сандерленд қалаларындағы қарбалас бағыттардағы қызметтердегі рульдің күштілігі бағаланды. Солтүстіктегі қызметтерінің арқасында North Shields портынан Скандинавияға бағытталатын DFDS паромымен байланысатын "X1 Scandinavia" деген бағыт көрсеткіші бар Routemaster автобусын кездестіру мүмкін болды. Алайда, 1970-ші жылдардың басында қалааралық бағыттарда кондукторларды пайдалану экономикалық тұрғыдан тиімсіз болып кетті. Жүргізушілер мен жолаушылардың қанағаттануына қарамастан, Northern компаниясы оларды ауыстырудан басқа амал жоқ еді. Northern 1977 жылы Bristol VR үлгісіне үлкен тапсырыс берді, олардың кузовы Eastern Coach Works және Willowbrook компанияларында жасалған, бұл автобустар ескілерін алмастыру үшін қолданылды. Автобустарды қолданудан шығару 1977 жылдың мамыр айында басталды, ал соңғы автобус 1980 жылдың қазан айында қолданудан алынды. Көпшілігі сүзіліп тасталды, бірақ 14 данасы Лондон көлігіне сатылды. Тек біреуі ғана Лондондық автобустармен ашық төбесі бар автобус ретінде пайдалануға енгізілді.

The British Electric Traction subsidiary Northern General Transport Company introduced the RMF in 1964/65, with an initial batch of 18, followed by another 32 and later joined by the prototype RMF1254. This order created considerable interest and raised eyebrows within the bus industry, as Northern had been one of the biggest investors in the new rear engined Leyland Atlanteans. However, Northern shared many routes with the United Automobile Services, which operated the Bristol Lodekka, and the Atlantean did not match their performance and passenger satisfaction, so Northern brought in the RMFs as a better match. They were fitted with Leyland engines and a higher ratio rear axle for operation on longer trunk routes. Other notable differences were a standard, single panel front destination blind, sliding windows and a one piece driver's windscreen. They operated in various Northern red and cream liveries receiving the poppy red corporate livery and NBC Northern fleetnames in the National Bus Company era. The RMF fleet wore the long standing adverts characteristic of buses in the north east of England, "Shop at Binns". Northern Routemasters were well liked by their crews: the high axle ratio meant a good turn of speed on long distance routes such as Newcastle to Darlington, and power steering was well appreciated on busy urban services in Gateshead and Sunderland. Their service in the north also produced the odd sight of a Routemaster with a rollsign "X1 Scandinavia", connecting with the DFDS ferry from North Shields to Scandinavia. However, throughout the 1970s it became increasingly uneconomic to have conductors on inter urban services. Despite driver and customer satisfaction, Northern had little option but to replace them. Northern placed a large order for Bristol VRs with Eastern Coach Works and Willowbrook bodywork in 1977 to replace them. Withdrawals began in May 1977 with the last withdrawn in October 1980. Most were scrapped although 14 were sold to London Transport. Only one entered service, as an open top with London Coaches.

British European Airways әуе компаниясы

British European Airways 1966/67 жылдары Батыс Лондон әуе терминалы мен Хитроу әуежайы арасындағы әуежай автобустары қызметі үшін қысқартылған ұзындықтағы (тіркемелермен бірге) 65 RMA сатып алды. Олар М4 тас жолында сағатына 70 миль жылдамдықпен жүруге арналған. 1975 жылдың қаңтарында алынып тастау басталды, ал British Airways 1979 жылдың наурыз айында қызмет көрсетуді тоқтатты. Барлық 65 RMA соңында Лондон көлігіне сатылды.

Қауіпсіздік

Ашық платформа қауіпті болуы мүмкін, себебі жолаушылар кез келген уақытта, тіпті автобус жылдам қозғалғанда да платформаға міне алады, түсіп, тұрып қалуы мүмкін. Осының салдарынан адамдар құлап, ауыр жарақаттар алуы мүмкін. Платформаға кіруді реттейтін кондуктордың болуы көмектеседі, бірақ кондуктор автобустың ішінде жол ақысын жинаумен қатар, платформада болған жағдайда да барлық жағдайдың алдын ала алмайды. Лондонның бұрынғы мэрі Кен Ливингстон 2013 жылы «Рутмастерлер» өте қауіпті екенін айтты, оның мэрия кезінде жыл сайын шамамен он екі адам құлап қаза тапқан.

Түстер схемалары

Рутмастердің ұзақ қызмет ету мерзіміне байланысты, оның мысалдары Патшайымның күміс және алтын мерейтойларын атап өту үшін боялды. 1977 жылы 25 Routemaster күміс түске боялып, күміс мерейтойын тойлау үшін уақытша SRM1-ден SRM25-ке дейін қайта нөмірленді. 2002 жылы 50 автобус алтын түске боялды, оның ішінде үш RM және 12 RML болды. 1986 жылдан бастап Лондонда жекешелендіру кезінде бірнеше жеке операторлар қызмет көрсету үшін келісімшарттар жеңіп алды, соның ішінде Routemaster маршруттарын пайдаланғандар да болды. 1997 жылы Лондон Транспорты, келісімшарттарды жүзеге асырушы орган, ливреялардың 80% қызыл болуын талап ететін ережені енгізгенге дейін, бұл жаңа операторлардың кейбіреулері Routemaster автобустарын қызыл емес түстермен пайдаланды, ең танымалдары Kentish Bus (19 маршруты) және Borehamwood Travel Services (13 маршруты) болды. Routemaster 1986 жылдан кейін Ұлыбританияда автобус саласының реттелуін тоқтату салдарынан пайда болған Лондоннан тыс көптеген жаңа операторларға тартымды болды. Бірнеше дәстүрлі операторлар Routemaster автобустарын арзан бағамен сатып алып, жаңа операторлардың бәсекесіне жауап ретінде автопарктерін кеңейтті, ал жаңа операторлар оны ерекше көрініс беру үшін таңдады. Әртүрлі түстерге боялған олар Бедфорд, Блэкпул, Бёрнли, Карлайл, Корби, Донкастер, Данди, Глазго, Халл, Манчестер, Перт, Ротерхэм, Скарборо, Саутгемптон және Саутхенд-он-Си қалаларында тұрақты қызметте пайдаланылды. Routemaster автобустарын реттеуден босатудың ең ерте мысалдарының бірі, мүмкін ең ертесі, Stagecoach Group тарихының басында болды, ол 2014 жылы Ұлыбританиядағы ең ірі операторлардың біріне айналды. Stagecoach 1980-жылдардың соңында Глазгодағы алғашқы операцияларының бірі Magic Bus-ті бастау үшін жаңа корпоративтік түсінде – толығымен ақ, қызыл, қызғылт сары және көк жолақтары бар винтажды Routemaster автобустарын пайдаланды. 1980-жылдардың ортасында Clydeside Scottish Глазгода пайдалану үшін 114 Routemaster сатып алды, олардың көпшілігі Алденхам жұмыстарында қайта боялды. Олардың көпшілігі 1990 жылы қызметтен шығарылды. Осы кезеңнің соңында, 1994 жылдың шілдесінде Редингте жаңа оператор Reading Mainline Reading Buses компаниясымен бәсекелесу үшін 45 Routemaster автобусынан тұратын автопарк құрды, нәтижесінде Лондоннан тыс Routemaster автобустарын ең көп пайдаланатын оператор атанды. Олар қала орталығында жылдамдық үшін кондукторларды пайдаланды, ал қала шеткері аудандарында маршруттың кейбір бөліктерінде жолаушыларды жинап алуға мүмкіндік берді. 1998 жылы Reading Mainline Reading Buses компаниясына сатылды, ал кейбір Routemaster автобустары 2000 жылдың шілдесіне дейін пайдаланылды. Қартайған экипажды автобустарды пайдаланудың қымбаттылығы және реттеуден кейін операторлардың, автобустардың және маршруттардың санының азаюы (бәсекелестер бірігіп немесе жабылып қалғандықтан) 1990-жылдарда Лондоннан тыс Routemaster автобустарын пайдаланудың төмендеуіне әкелді. Бұл автобустардың көпшілігі қайта жаңарту бағдарламасына көмектесу үшін, қосалқы бөлшектер ретінде немесе автопарк көлемін ұлғайту үшін Лондонға қайта оралды. Лондонның негізгі маршруттарынан шығарылуы Лондоннан тыс Routemaster автобустарын пайдаланудың жаңадан өркендеуіне себеп болды. Кейінірек шығарылған 43 RCL (Routemaster Coach Lengthened) RML автобустарымен бірдей ұзындықта болды, бірақ тағы да жайлы орындықтармен және платформа есіктерімен жабдықталды. 1965/66 жылдары ауылдық маршруттарда пайдалану үшін RML негізінде 100 жасыл Routemaster автобусы жеткізілді. Олардың үшеуі 1969 жылы үш XA Leyland Atlantean автобусына айырбастау үшін Орталық (қызыл) автопаркіне берілді. 1970 жылдың 1 қаңтарында бұл жасыл Routemaster автобустары жаңадан құрылған Лондонның ауылдық автобус қызметіне берілді, ол Лондон Транспортының ауылдық аймағын басқару үшін құрылған Ұлттық автобус компаниясының еншілес компаниясы болды. Лондон Контри барлық қызметтерін бір адаммен жүргізуге көшуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді, бұл 1981 жылға дейін жүзеге асырылды, нәтижесінде барлық Routemaster автобустары артық болды. Көптеген автобустар Лондон Транспортына қайта сатылды, RMC автобустары көптеген RCL автобустарымен бірге оқытушылар ретінде пайдаланылды. 1970-жылдардың соңында LT-ге қайта сатылған бұрынғы Country RML автобустарының көпшілігі бастапқы жасыл түстегіге қарағанда қызыл түстегіде ұзақ қызмет етті (көбісі 14 жыл жасыл автобустар ретінде, бірақ 20 жылдан астам қызыл автобустар ретінде қызмет етті). Кейбір RCL автобустары платформа есіктері алынып тасталды және қызыл автобустар ретінде пайдалануға жіберілді. RMC4 (бұрынғы CRL4) London Country компаниясы сақтап қалды, бірақ кейіннен NBC сатылып кеткен кезде сатылды.

With the Routemaster's longevity, examples were painted to celebrate both the Queen's Silver and Golden Jubilees. In 1977, 25 Routemasters were painted silver and temporarily renumbered SRM1 to SRM25 to celebrate the Silver Jubilee and, in 2002, 50 buses were painted gold including three RMs and 12 RMLs. During privatisation in London from 1986, several private operators won contracts to operate services, including Routemaster operated routes. Before an 80% red rule for liveries was introduced in 1997 by London Transport, the contract tendering authority, some of these new entrants ran Routemasters in non red liveries, most notably Kentish Bus on route 19 and Borehamwood Travel Services on route 13. The Routemaster appealed to the many new operators outside London that appeared post 1986 in the UK following bus deregulation. Several traditional operators purchased second hand Routemasters as a cheap way of expanding their fleets in response to competition from new operators after deregulation, and new operators also chose it as a distinctive looking bus. Painted in a variety of colours, they were used in regular service in Bedford, Blackpool, Burnley, Carlisle, Corby, Doncaster, Dundee, Glasgow, Hull, Manchester, Perth, Rotherham. Scarborough, Southampton and Southend on Sea. One of the earliest examples, if not the earliest, of deregulated use of Routemasters was early in the history of the Stagecoach Group, by 2014 one of the largest operators in the UK. Stagecoach used vintage Routemasters in its new corporate livery of all over white with red, orange and blue stripes, to start one of its first operations, Magic Bus, in Glasgow in the late 1980s. In the mid 1980s Clydeside Scottish purchased 114 Routemasters for use in Glasgow, with many repainted at Aldenham Works. Most were withdrawn in 1990. Towards the end of this period, in July 1994 in Reading, new operator Reading Mainline built up a 45 strong Routemaster fleet to compete with the established operator, Reading Buses, in the process becoming the largest operator of Routemasters outside London. They used conductors to compete on speed in the town centre and, in the outskirts, took advantage of the rear platform to operate hail and ride sections of route. In 1998 Reading Mainline was sold to Reading Buses; some Routemasters continued in use until July 2000. With the costs of running elderly two crew buses, and with a general reduction in the number of operators, buses, and services in the years following deregulation as competitors merged or closed, use of Routemasters outside London declined through the 1990s. Many of these buses found their way back to London to assist with the refurbishment programme, as spares donors or to increase fleet size. Withdrawal from mainstream London service saw another resurgence in the use of Routemasters outside London, The later 43 RCLs (Routemaster Coach Lengthened) were the same length as the RMLs but again with coach seating and platform doors. One hundred green Routemasters, based on the RMLs, were delivered in 1965/66 for Country area bus work. Three of these were transferred to the Central (Red) fleet in 1969 in exchange for three XA Leyland Atlanteans. On 1 January 1970 these green Routemasters were transferred to the newly formed London Country Bus Services, a National Bus Company subsidiary formed to take over London Transport's Country Area. London Country announced that it intended to convert all its services to one man operation, which it achieved by 1981, making all the Routemasters redundant. Many were sold back to London Transport, the RMCs becoming trainers along with most of the RCLs. Most of the ex Country RMLs that were sold back to LT in the late 1970s served longer with red livery than with their original green (Most did 14 years as green buses but over 20 as red buses). Some RCLs had the platform doors removed and entered service as red buses. RMC4 (ex CRL4) was kept by London Country but was later sold when the NBC was sold off.

Лондон көліктерінің ең көп пайдалануы

Routemaster-дің ең гүлденген кезеңі қызмет ішіндегі алғашқы 25 жылы, 1982 жылдың қыркүйегіне дейін болды. Осы кезде қызмет көлемінің қысқартылуына байланысты, модельдер қайтарыла бастады және оқу парктеріне берілді. Routemaster автобустары алғаш рет 1956 жылдың 8 ақпанында 2-бағыт бойынша RM1 моделімен жүрді. Сол автобустың алдыңғы бөлігі жаңартылып, 1956 жылдың қараша айында Лорд-мэр шеруіне қатысты. RM класты автобустар 1959 жылдан бастап троллейбустарды алмастыру үшін пайдалануға берілді, ал троллейбустар толығымен 1962 жылдың мамырында тоқтатылды. Кейінгі Routemaster автобустары, соңғы 500-і RML болды, бұрынғы буын автобустар – AEC Regent RT және Leyland Titan RTL және RTW-ді алмастыра бастады. RML автобустары жоғары жүк көлемін басқару үшін орталық бағыттардағы RM автобустарын да ығыстырды. Бір қабатты Red Arrow қызметтерінің енгізілуімен және бүкіл елде заманауи, артқы двигательді OMO автобустарына сәтті ауысуымен, Лондондық көлік басқармасы Routemaster автобустарын заманауи автобустармен алмастыруды қарастырды. Routemaster қызметі біртіндеп орталық аймақтармен шектелді, RML автобустары RM автобустарын алмастырды, себебі Routemaster әлі де екі жүргіштің жұмысын экономикалық тұрғыдан негіздеу үшін жеткілікті сандағы жолаушыларды тиімді тасымалдауға қабілетті еді. Routemaster-дің жылдам үдеуі және берік құрылысы кейбір заманауи үлгілерге қарағанда қалалық жағдайларға көбірек сай келетінін көрсетті. RMF-тар.

Лондон мұралық бағыттары

2005 жылдың қарашасында 9 және 15 маршруттары енгізілді, олар күн сайын 18:30 дейін жұмыс істеді, Лондонның екі тұрақты автобус маршрутының қысқа бөлімдерін қайталайтын. 9 және 15 мұралық маршруттары 2014 жылдың 25 шілдесінде және 2019 жылдың 29 қыркүйегінде тоқтатылды. First London және Stagecoach London екі операторы, 2001/02 жылдары Marshall Bus компаниясы күрделі жөндеуден өткізген партиядан әрқайсысы 10 автобуспен жұмыс істеді. 15 мұралық маршруты жұмыс істеу кезінде Stagecoach East London Routemaster автобустарын жаңартты, Marshall жөндеулері кезінде қосылған кейбір заманауи элементтерді алып тастап, оларды түпнұсқа жабдықтардың көшірмелерімен алмастырды. Бұл жұмысты Hants & Dorset Trim компаниясы жүзеге асырды, ол ішкі және сыртқы жағын толықтай жөндеуді және бояуды, алтын әріптерді, қара тіркеу тақталарын қайта орнатуды, алдыңғы және артқы жағына LED индикаторларын және шамдарын орнатуды қамтыды. (LED жиынтықтары бастапқыда орнатылған дөңгелек шамдарға ұқсас етіп жасалған.) Сары қол тіректері ақ түсті болатпен қапталғандарымен алмастырылды, бұл да бастапқы дизайнға сәйкес келеді. Бірінші жаңартылған автобус 2016 жылдың қаңтар айында Stagecoach East London-ға жеткізілді. TfL 2021 жылы мұралық маршруттардың тоқтатылуын растады, осылайша Routemaster автобустарының Лондонның кез келген жеріндегі жоспарлы қызметі уақытша тоқтатылды. 2022 жылы TfL жекеменшік оператор Londoner Buses ашуын мақұлдады, ол жекеменшік туристік мұра маршрутын ашты. 2022 жылдың 15 қазанынан бастап А маршруты Ватерлоо станциясынан Пикадилли Циркусқа қарай басталды. Маршрут Биг-Бен және Вестминстер көпірі сияқты танымал орындардан өтеді және оны тек AEC Routemaster автобустары ғана басқарады. Бұрынғы мұралық маршруттардан айырмашылығы, бұл маршрутта стандартты TfL автобус бағасынан жоғары баға белгіленген, бірақ билет күні бойы жарамды.

Жүгіру күндері

Лондон автобус музейі және басқа көлік қоғамдары кейде жылына бір-екі рет шаралар ұйымдастырады, онда Routemaster (немесе басқа автобустар) белгілі бір бағыт бойынша қатынайды және бұл шаралар жұртшылыққа ашық болады.

Экскурсиялар мен чартерлік рейстер

Лондондық мұралық бағыттан басқа, Routemasters-тің соңғы маңызды жұмысы Эдинбургте болды, онда Lothian Buses компаниясының Mac Tours туристік фирмасы ашық төбелі Routemasters автобустарын тұрақты саяхаттарда пайдаланды. "Түстен кейінгі шай автобусы" туристік қызмет ретінде Лондон қаласында жұмыс істейді. Көптеген Routemasters автобустары Лондон қаласында бұрынғы операторларымен және арнайы чартерлік операторлармен бірге жалдамалы автобустар ретінде пайдаланылады. Бірнеше Stagecoach Routemasters автобустары Канаданың Монреаль қаласына экспортталды, онда Stagecoach қала ішінде туристерге қызмет көрсетеді.

Халықтық мәдениеттегі қолданысы

Қызыл екі қабатты автобус – Лондонның символы. BBC мәлімдемесінде айтылғандай, "көшеде кең таралған қара таксилер мен қызыл екі қабатты автобустардың тарихы Лондон дәстүріне терең сіңген". Ол 2008 жылғы Пекин Олимпиадасының жабылу салтанатында көрсетілді, онда Дэвид Бекхэм, Джимми Пейдж және Леона Льюис 2012 жылғы Олимпиаданың (Лондонда өтетін) тапсыру кезінде Ұлыбританияны ұсынды. Үшеуі стадионға Routemaster автобусында кірді, ал Пейдж мен Льюис "Whole Lotta Love" әнін орындады. 2014 жылдың желтоқсанында PepsiCo бренді 7 Up, матамен өруді ойлап тапқан Магда Саигпен бірлесіп, бір Routemaster автобусын толығымен тоқыды. "No7up" деп аталған автобус 2014 жылдың желтоқсан айында екі күн бойы Лондон көшелерінде жүрді. 2015 жылдың маусым айында Music Heritage London, Ричмонд, Твикенхэм және Теддингтон қалалары арасындағы маршрут бойынша RML Routemaster автобустарын пайдаланып, жоспарланған автобус қызметін ұсынды. Бұл аймақтың 20 ғасырдағы Ұлыбританияның ең маңызды онжылдығына және 60-шы жылдардағы Лондонның қарсы мәдениетін тудырған "Swinging 60s" қозғалысына тигізген үлкен әсерін көрсету мақсатында жасалды. "Swinging 60s Shuttle Bus" маршруты мен автобус нөмірі 60-шы жылдар деп аталды, оның бір сағаттық маршрутында 18 автобус аялдамасы болды. Бұл шаттл қызметі 2015 жылдың қазан айында өткен Регби әлем чемпионаты аяқталғанға дейін жұмыс істеді, ал қазір оның орнына "Swinging 60s Tour Bus" автобусы келді, ол әлі күнге дейін Лондонның музыкалық орындары мен маңызды жерлеріне көптеген турларды жүргізеді, және Routemaster RML автобустарын пайдаланады. The Prodigy тобы 2018 жылғы "No Tourists" альбомының обложкасы үшін осы автобусты пайдаланды. "Hustle" сериалының 7-ші маусымының 1-ші эпизодының басында Вестминстер көпірінде ашық шатыры бар AEC Routemaster автобусы қолданылды, онда "Hustle" тобы жапон инвесторларына сатып алуға болатын жылжымайтын мүлікті көрсетті, сондай-ақ Big Ben және/немесе Парламент үйлерін сатуға келісім жасады.

Жаңа маршрут шебері

Routemaster-дің танымалдылығы соншалық болды, сол себепті көліктің жаңа нұсқасын шығару туралы көптеген талаптар түсті. 2007 жылдың 3 қыркүйегінде консервативті партиядан мэрлікке кандидат болған Борис Джонсон Routemaster-дің қазіргі заманғы үлгісін енгізуді (және иілгіш автобустарды пайдалануды тоқтатуды) қарастырып жатқанын хабарлады. 2007 жылдың желтоқсан айында Ұлыбританияның Autocar журналы инновациялық Optare Solo автобусының авторы атанған Capoco жетекші автобус дизайнерінен жаңа буын Routemaster үшін толыққанды ұсыныстар жасауды сұрады. Джонсон Capoco дизайнын қағида бойынша қолдады және егер 2008 жылы Лондон мэрі болса, жаңа Routemaster-ді жасау үшін ресми дизайн байқауын өткізетінін айтты. Ол сайланғаннан кейін, бұл байқау жалпы идеялар мен егжей-тегжейлі жобалар үшін ұйымдастырылды, жеңімпаздарға ақшалай сыйлықтар тағайындалды. Байқаудың қорытындысы 2008 жылдың 19 желтоқсанында жарияланды, жеңімпаз және басқа да жақсы ұсыныстар автобус өндірушілеріне соңғы дизайнды дайындау үшін жіберілді. Жеңімпаздардың арасында Capoco және Aston Martin мен Foster + Partners компаниялары ұсынған екі бірлескен «толық автобус» дизайны болды. Бастапқыда «Лондонға арналған жаңа автобус» деп аталған, кейін «Жаңа Routemaster» аталған сегіз прототип 2012 жылдың ақпан айында 38-ші маршрут бойынша қызметке кірісті, ал 2013 жылдың маусым айында 24-ші маршрут толығымен жаңа автобустарға ауысқан алғашқы маршрут болды. 2017 жылға қарай автопарқта 1000 автобус болды.

Скопье қаласының әкімі

2010 жылы Солтүстік Македония Республикасының үкіметі қытайлық Yutong өндірушісінен 202 екі қабатты автобусқа тапсырыс берді, олардың екеуі туристерге арналған алынып тасталатын шатырлары бар кабриолет автобустар, ал қалған 200-і астана Скопье қаласы үшін қалалық автобустар болды. Автобустар "ретро" стильде, Routemaster сияқты болуы керек еді. Бұрынғы Лондондық екі қабатты автобустар 1963 жылғы Скопье жер сілкінісіне дейін Скопьеде пайдаланылды, сол кезде қаланың инфрақұрылымының 75-80% жойылды. Автобустың прототипі 2011 жылдың 1 наурызында Скопье көшелерінде пайда болды. Бірінші кабриолет автобустар (алып тасталатын шатырларымен) және 65 қалалық автобус 2011 жылдың 6 қыркүйегінде пайдалануға берілді, барлығы City Master деген атпен. Қалған автобустар, сондай-ақ 2011 жылдың соңында тапсырыс берілген тағы 15 кабриолет автобусы 2013 жылдың соңына дейін жеткізілуі тиіс болды.

Сақтау

Оның дизайны мен мәртебесіне байланысты, Лондон қаласынан қызметтен алынғаннан кейін көптеген Routemasters жеке тұлғалар мен компанияларға тиесілі болды.

Байрағы

Автобус дилері Ensignbus Routemasters-тің жоюымен айналысты, бұл жұмысты ол бұрыннан-ақ Лондонның басқа автобустарымен жасап келген. 2004 жылдың желтоқсан айында Ensignbus 32 Routemaster үшін лотерея ұйымдастырды, олардың әрқайсысын 2000 фунт стерлингке сақтауға және күтіп ұстауға қаржысы жеткілікті екенін растай алатын адамдар сатып ала алатын.

Мерейтойлар

2004 жылдың 25 шілдесінде Финсбери паркіне 98 Routemaster автобусы тізіліп, RM1 алғаш рет пайда болғанының 50 жылдығы тойланды. 2014 жылдың шілдесінде 60 жылдық мерейтойға арналған іс-шара қайталанды, онда 136 Routemaster автобусы қатысты. Routemaster 70 шарасы 70 жылдық мерейтойды атап өту үшін 2024 жылдың шілдесінде Финсбери паркінде өтеді.