Кіріспе
Centre Steer – 4x4 Land Rover автокөлігінің прототипіне хоббишілер берген атау. Прототип болғандықтан, одан тек бір ғана дана жасалды және түпкілікті модель көптеген жағынан айтарлықтай өзгеше болды. Rover Motor Co. компаниясы 1947 жылдың соңында жасаған Land Rover, соғыс кезіндегі Willys Jeep-тен шабыт алып, ауыл шаруашылығына арналған көлік ретінде жоспарланған.
Жобалау және жасау
Автомобиль жасау үшін шикізатты үкімет компанияның экспорттық көрсеткіштеріне байланысты бөлді (бұл соғыстан кейінгі Ұлыбритания үшін аса қажетті сауда табысын әкелді). Осыған байланысты Land Rover бастапқыда Британ империясы мен Достастығына экспорттауға арналған. Rover бұл 4x4 машинаны өндірісті қайта іске қосудың уақытша шешімі ретінде қарастырды, соның арқасында компания қайтадан сәнді машиналар жасауға мүмкіндік алатын болды. Land Rover ең аз шығынмен жасалуы керек еді. Оның алғашқы прототипі 1947 жылдың қыркүйегінде жасалды. Оның ең ерекше ерекшелігі – екі жағында жолаушылар отыратын орындықтары бар орталықтан орналасқан рульдік тегершік болды. Бұған үш себеп болды: Land Rover тракторлармен атқарылатын жұмыстарды орындай алатын ауыл шаруашылығы көлігі ретінде жобаланған. Тракторларда орталықтандырылған рульдік басқару жүйесі болды, және бұл жүйе фермерлерге жақсы таныс еді; көліктің ортасында қозғалтқыш орналасқандықтан, екі жағындағы орынды жолаушылар орындықтарын алып тастағанда, жүкті сақтауға қосымша орын пайда болатын еді. Бұл орын сондай-ақ орындықтардың астында орналасқан негізгі беріліс қорабынан қозғалтқышпен (PTO) қуат алатын генератор немесе сорғы сияқты жабдықтарды орнатуға да қолданылатын еді; орталық рульдік басқару көлікті оң және сол жақтан басқару нұсқаларында жасау қажеттілігін жойды, бұл өндірісте ақша үнемдеуге мүмкіндік берді. Бұл көлік Jeep-тің 2 метрлік дөңгелек аралығын бөлісті, ол соңғы өндірілген көлікке көшірілді. Оның корпусының панельдері күрделірек болды, алдыңғы бөлігі дөңгелектелген және артқы корпусының ваннасы (өндірістік көлік өндірісті жеңілдету үшін көбінесе төртбұрышты, жалпақ панельдерді қолданды) болды. Centre Steer 1.6 литрлік 4 цилиндрлі 50 ат күшіне (37 кВт) ие бензиндік қозғалтқышты пайдаланды. Бұл Rover P3 седанының 4 жылдамдықты қолмен басқарылатын беріліс қорабымен жұптастырылды. Бұл агрегат Willys/Ford 2 жылдамдықты ауыстыру қорабымен жұптастырылды, ол Jeep-тен алынған. Бұл тек «жапырақ» төменгі берілістерін таңдауға ғана емес, сонымен қатар алдыңғы осіне қуатты жіберуді басқаруға мүмкіндік берді. 1948 жылғы Land Rover өндірісі P3 беріліс қорабын пайдаланды, бірақ Rover жобалаған және жасаған мүлдем басқа ауыстыру қорабы орнатылды. Бұл Rover-дің «бос дөңгелек» механизмін қамтиды, ол тұрақты 4 дөңгелекті жетек жүйесін қамтамасыз етті. Жолдан тыс жағдайда екі осіне де толық сүйреуді қамтамасыз ету үшін бос дөңгелекті бұғаттауға болады. Centre Steer негізгі дизайн мен механикалық элементтердің тұжырымдамасы ретінде қолданылды және алғашқы сату буклетінің жарнамалық суреттерінде пайдаланылды, бірақ бұл суреттер әдеттегі ерте Land Rover-ге ұқсату үшін өңделді. Өндірістік көліктер тез арада орталық рульсіз және күрделі шанақсыз дамыды. Жобалау тобы орталық рульді пайдалану қиын және кейбір жағдайларда ыңғайсыз деп тапты. Бұл тұжырымдама 1947 жылдың қазан айындағы «Land Rover» бағдарламасының бастапқы даму сызбаларында сақталды. Алайда, 1947 жылдың желтоқсанына қарай Land Rover-дің стандартты үлгісі сурет тақтасында оң және сол жақтан басқарылатын көлікке айналды. Орталық рульдік көлік Rover-дің Солихалл зауытында және оның айналасында сынақтан өтті. Фермада егін оратын және астық бастыратын машинаны басқаратын суреттері бар, бірақ бұл суреттердің көпшілігі жарнамалық фотосуреттер еді. 2011 жылы жүргізілген зерттеулер нәтижесінде Centre Steer мен стандартты Land Rover арасындағы Land Rover дизайнының сызбалары табылды. Бұл көлік туралы мақала, 1947 жылғы Land Rover макеті, 1948-53 жылғы сәуір 2011 жылғы Land Rover Register бюллетенінде жарияланды және Land Rover макеті бастапқыда орталық рульмен жобаланғанын көрсетті.
the Land Rover was designed as an agricultural vehicle capable of performing jobs also done by tractors. Tractors had centrally mounted steering and this system would be familiar to farmers;
with the drive in the centre of the vehicle, the space on either side could be used as additional storage space for cargo if the passenger seats were removed. The space could also be used for mounting equipment such as a generator or pump powered by the vehicle's Power Take Off (PTO) system from the main gearbox, which was under the seats;
the centre steer layout removed the need to produce the vehicle in both right and left hand drive versions, saving money in production. The vehicle shared the Jeep's 80 inch (2 m) wheelbase that would be carried over to the final production vehicle. It had more complex body panels, with a more curved front end and a Jeep like rear body tub (the production vehicle used generally squarer, flatter panels for ease of production). The Centre Steer used a Rover 1.6 litre 4 cylinder petrol engine of 50 horsepower (37 kW). This was coupled to a 4 speed manual gearbox from the Rover P3 saloon. This unit was coupled to a Willys/Ford 2 speed transfer gearbox taken from a Jeep. This not only allowed the selection of a lower set of 'crawler' gears but controlled the selection of drive to the front axle as well. The production 1948 Land Rover used the P3 gearbox, but an entirely different transfer box, designed and built by Rover, was fitted. This incorporated a Rover 'freewheel' mechanism to provide a permanent 4 wheel drive system. The freewheel could be locked out to ensure full traction at both axles when off road. The Centre Steer was used as a concept of the basic design and mechanical elements and was used for promotional photographs for the first Sales Brochure, however these pictures were heavily airbrushed to resemble a normal early Land Rover. The pre production vehicles quickly developed, without the central steering and complex body panels. The design team felt the centre steering was somewhat awkward to use and impractical in certain circumstances. The concept stayed in initial development drawings of the 'Land Rover' program in October 1947. However, by December 1947 the normal Land Rover had developed on the drawing board to be a conventional right and left hand drive vehicle. The centre steer vehicle was used off road in and around Rover's Solihull works. Pictures exist of the vehicle seen ploughing and driving a threshing machine on a farm, though most of these photos are static publicity photographs. Research in 2011 turned up some drawings of the Land Rover design between the Centre Steer and the normal Land Rover. An article on this vehicle, the 1947 Land Rover mockup, was in the Land Rover Register 1948 to 53 April 2011 Bulletin and shows that the Land Rover Mockup was initially drawn up with central steering.
Қазіргі жағдай
Орталық рульді прототиптің әлі де бар-жоғы белгісіз. Көптеген адамдар, оның ішінде бастапқы дизайн тобының көпшілігі, 1948 жылы I серияның соңғы дизайны өндірісі басталғаннан кейін ол жақын арада бұзылған деп санайды. Басқалары оны құтқарып алып, шалғайдағы шаруа қожалығының амбарында сақтап, оны таба алуды күтіп отыр дегенді айтады. "Centre Steer" прототипін табу көптеген Land Rover жанкүйерлері үшін "қиялға жете алмаған арман" болып қала береді. Жаңа зерттеулер 1947 жылдың желтоқсан айының басында соңғы Land Rover дизайнының дайын болғанын көрсетті, бұл "Centre Steer" прототипін алғашқы сату буклетінде пайдаланған жарнамалық суреттерге қолдануға мүмкіндік берді, бірақ оны өндірістік үлгіге ұқсату үшін ауамен ретуш жасаған. 2004/2005 жылдары Ұлыбританиядағы Land Rover жанкүйері, Билл Хейфилд мырза, түпнұсқаның сақталған суреттерін зерттегеннен кейін орталық рульді көліктің дәл көшірмесін жасады. Толық жұмыс істейтін көлік бұл жаңа дизайндағы мүмкіндіктерді де, кемшіліктерін де көрсетті. Көшірмеде дәл сол қозғалтқыш пен қоробка қолданылды, ал мұндай көлікті үй шеберханасында құрастырудың қажеттілігі Rover компаниясының күрделі престеу және кесу жабдықтарынсыз өз көлігін қалай жасағанын көрсетті – мысалы, тік парақта ойықтар жасау арқылы иістің қалыптасуын, металға қысым түсіру, кеңейту ойықтарының есебінен иілуге мүмкіндік беру, содан кейін берік панельді жасау үшін ойықтарды дәнекерлеу. Бұрын көптеген адамдар орталыққа орнатылған рульдік жүйенің жасалу мүмкіндігіне күмәнданды. Хейфилд мырза орталық руль бағанасынан сол жақ қанаттың астына орнатылған рульдік релеге дейін тізбекті жетектеді, осы принцип Jeep көліктерінде де қолданылған. Басқару жүйесінің қалған бөлігі де Jeep-тің қайта айналымды шарлы/жетекші механизмдерінен алынған.