Кіріспе
Автокөліктердің ұрлыққа қарсы құрылғысы Иммобилизатор немесе иммобилизатор - машинаның дұрыс кілті (транспондер немесе ақылды кілт) болмаса, қозғалтқыштың іске қосылуын болдырмайтын, автомобильге орнатылған электрондық қауіпсіздік құрылғысы. Бұл көлік құралына кіргеннен кейін "қызыл сым" орнатудың алдын алады және осылайша автокөлік ұрлығын азайтады. Зерттеулер көрсеткендей, қозғалыс тежегіштерін біркелкі қолдану көлік ұрлаудың деңгейін 40% -ға төмендетті. Олар машинаның ішіне орнатылған панельде қос контактілі қос түймешіктерден тұратын 3x3 торды жасады, сондықтан тұтану қосқышы іске қосылған кезде аккумулятордан (немесе магнит) ток тұтану шүмектеріне өтіп, қозғалтқышты іске қосуға немесе көлікті тұрақтандыруға және кернейді соғуға мүмкіндік береді. Жүйенің параметрлері машинаны әрбір рет жүргізу кезінде өзгертілуі мүмкін. Алғашқы модельдерде тұтану кілті (немесе кілт қосқыш) статикалық кодты қолданған, ол бұғаттағыш баррельдің айналасындағы RFID циклінен (транспондер) танылып, сәйкес келу үшін көліктің қозғалтқышты басқару блогымен (ECU) салыстырылды. Егер код танылмаса, ECU отын ағып, тұтануға жол бермейді. Кейінгі модельдер кодты кілт немесе ЭЕМ-нен (ақылды кілт) көшіруді жеңу үшін жылжымалы кодтарды немесе озық криптографияны қолданады. Кілттің ішіндегі микросхеманы кішкентай электромагниттік өріс белсендіреді, ол кілт корпусының ішіне ток ағынын тудырады, бұл өз кезегінде бірегей екілік кодты таратады, оны автомобильдің ЭСУ оқиды. ЭСУ кодталған кілт қазіргі және жарамды екенін анықтаған кезде, ЭСУ отынды енгізу реттілігін іске асырады. Кейбір көліктерде рұқсат етілмеген немесе "тізбеленбеген" кілтті пайдалануға тырысу көлікке "бастау шарты жоқ" уақытты іске қосуға әкеледі және кейбір өте озық жүйелерде тіпті спутниктік немесе ұялы телефон байланысын қолданып, қауіпсіздік фирмасына кілтті рұқсат етілмеген түрде кодтауға тырысқаны туралы ескертеді. Бұл ақпарат көбінесе заманауи автомобильдегі ЭСУ-да олардың борттағы диагностикасының бөлігі ретінде жазылады, олар жылдамдық, температура, жүргізушінің салмағы, географиялық орналасуы, газды басқару орны және бұрышты бұрышты қоса алғанда, көптеген басқа айнымалыларды тіркей алады. Бұл ақпаратты сақтандыру тергеулері, кепілдік талаптары немесе техникалық ақауларды жою кезінде пайдалануға болады.
An immobiliser or immobilizer is an electronic security device fitted to a motor vehicle that prevents the engine from being started unless the correct key (transponder or smart key) is present. This prevents the vehicle from being "hot wired" after entry has been achieved and thus reduces motor vehicle theft. Research shows that the uniform application of immobilisers reduced the rate of car theft by 40%. They developed a 3x3 grid of double contact switches on a panel mounted inside the car so when the ignition switch was activated, current from the battery (or magneto) went to the spark plugs allowing the engine to start, or immobilizing the vehicle and sounding the horn. The system settings could be changed each time the car was driven. Early models used a static code in the ignition key (or key fob) which was recognised by an RFID loop ( transponder ) around the lock barrel and checked against the vehicle's engine control unit (ECU) for a match. If the code is unrecognised, the ECU will not allow fuel to flow and ignition to take place. Later models use rolling codes or advanced cryptography to defeat copying of the code from the key or ECU (smart key). The microcircuit inside the key is activated by a small electromagnetic field which induces current to flow inside the key body, which in turn broadcasts a unique binary code, which is read by the automobile's ECU. When the ECU determines that the coded key is both current and valid, the ECU activates the fuel injection sequence. In some vehicles, attempts to use an unauthorised or "non sequenced" key cause the vehicle to activate a timed "no start condition" and in some highly advanced systems, even use satellite or mobile phone communication to alert a security firm that an unauthorised attempt was made to code a key. Coincidentally, this information is often recorded in modern automobile ECUs as part of their on board diagnostics which may record many other variables including speed, temperature, driver weight, geographic location, throttle position and yaw angle. This information can be used during insurance investigations, warranty claims or technical troubleshooting.
Реттеу
1998 жылдың 1 қаңтарынан бастап Германияда, 1998 жылдың 1 қазанынан бастап Ұлыбританияда, 1998 жылдан бастап Финляндияда, 2001 жылдан бастап Австралияда сатылатын барлық жаңа көліктерде қозғалыс тежегіштері міндетті. 2007 жылдың қыркүйегінде Канаданың Көлік Канадасы Канадада өндірілген барлық жаңа жеңіл көліктер мен жүк көліктеріне қозғалтқышты тұрақтандыру құрылғыларын орнатуды міндеттеді.
Көлік маркасына қарай қол жетімділігі
Honda 1990-шы жылдары мотоциклдерді өз өнімдеріне қосуға алғашқы мотоцикл өндірушісі болды. Қосымша иммобиляторлар ескі көліктер немесе зауыттық иммобиляторлармен жабдықталмаған көліктер үшін қол жетімді. Өзін-өзі қаруландырушы иммобилизатордың сақтандыру мақұлдауы Англияның Тачхам қаласындағы Автомобильді сақтандыру жөндеу ғылыми-зерттеу орталығының есімімен "Татчам 2" деп аталады. Бекітілген тұрақтандырғыштар кем дегенде екі контурды, әдетте, төмен кернеулі тұтану контурын және отын сорғысының контурын қиып алуы тиіс. Кейбіреулері сондай-ақ кілттің ауыстырғышынан релеге дейінгі төмен токты стартерлік мотор схемасын ұстап алады. 2010 жылдан кейін және 2021 жылдың ортасына дейін көптеген Kia және Hyundai АҚШ модельдерінде иммобилизаторлардың болмауы бұл автомобильдерді 2020 жылдардың басында, әсіресе Висконсин штатының Милуоки округі мен Огайо штатының Колумбусында ұрлық мақсатына айналдырды. Kia Challenge TikTok тренді 2022 жылы Hyundai/Kia автокөліктерін ұрлау сериясымен байланысты.
Жарылу
Қазіргі заманғы көліктерді ұрлаудан қорғау үшін жасалған иммобилизаторларда көптеген осалдықтар табылды. Көліктердің көптеген тұрақтандырғыштары Megamos чипін пайдаланады, ол сындырылуы дәлелденген. Megamos транспондері - қазіргі иммобилизатор жүйелеріндегі көптеген түрлі транспондерлердің бірі, сонымен қатар көптеген түрлі нұсқаларда болады. Шын мәнінде, қозғалыссыз қалқыманы бұзғанда, кілт емес, көлік бұзылмақ. Әсіресе заманауи көліктерде бар кілтті көшіруге тырысудан гөрі, көлікке жаңа кілтті бағдарламалау жылдам болады. Кейбір иммобилизатор жүйелері соңғы кілт кодты ұзақ уақыт есте ұстайды, тіпті бастапқы кілт бірнеше минуттан кейін қоздырғыштан шығарылғаннан кейін де транспондерлік емес кілтті қабылдауы мүмкін.
Тиімділігі
2016 жылы Economic Journal журналында жарияланған зерттеуде 1995-2008 жылдар аралығында автомобильдерді ұрлаудың жалпы деңгейін 40%-ға төмендеткені анықталды. Ұрлықтардың алдын алу үшін пайдасы құрылғыны орнату шығындарынан кем дегенде үш есе жоғары болды. Австралияда көлік ұрлықтарының төрттен үшеуі көлікті ойын-сауық, көлікпен жүру немесе басқа қылмыс жасау үшін ұрланған ескі көліктер екенін көрсетеді. Тек төрт көліктердің біреуін ғана кәсіпқой ұрлар ұрлайды. Көліктердің басым көпшілігін ұрлаушылар, олар ескі көліктерді табуға сенім артады, олар тиімді емес немесе мүлдем жоқ қауіпсіздікке ие. Австралиядағы барлық көліктердің 45% -ы имобилизаторлармен жабдықталған, ал олар ұрланған көліктердің тек 7% -ын ғана құрайды. Көбінесе қозғалыс тежегіш орнатылған көлік ұрланған жағдайда, ұры бастапқы кілтті иеленіп алған.