Francesco Maria I della Rovere

Кіріспе

Италия кондотьеросы Франческо Мария I делла Ровере (25 наурыз 1490 жыл - 20 қазан 1538 жыл) - 1508 жылдан 1516 жылға дейін Урбино герцогы болған және Лоренцо II де Медичиден тақты қайтарып алғаннан кейін 1521 жылдан 1538 жылға дейін болған итальян кондотьеросы.

Өмірбаян

Ол Сенигалияда туған, Папа капитаны және сол қаланың иелері Джованни делла Ровере мен Федерико III да Монтефелтроның қызы Джованна да Монтефелтроның ұлы. Сонымен қатар ол Джулиано делла Ровере, Папа Юлий II-нің немере інісі болды. Оның ағасы Гвидобальдо I Урбиноның мұрагері жоқ еді, оны өзінің сотына шақырды және оны 1504 жылы Юлий II араласқанда оны сол герцогтық мұрагер деп атады. 1502 жылы della Rovere Сенигалияның иелігін жоғалтты, оны сол кезде Маркедегі ең күшті тұлға - Чезаре Борджия басқарды: Франческо Мария мен оның анасы Борджия әскерлері жасаған қырғыннан құтқарылды. 1508 жылы Гвидобалдо қайтыс болғанда, Франческо Мария Урбино герцогы болды; оның ағасы папаның қолдауы арқасында ол Борджияның өлімінен кейін Сенигалияны қалпына келтіре алды. 1508 жылы ол Мантуя маркизі Франческо II Гонзаганың және Изабелла д'Эстедің қызы Элеонора Гонзагаға (14931570) үйленді. 1509 жылы ол Папалық мемлекеттердің капитан-генералы (бас қолбасшысы) болып тағайындалды, содан кейін Феррара мен Венецияға қарсы итальян соғыстарында шайқасты. 1511 жылы Болоньяны жаулап алуда сәтсіз аяқтағаннан кейін, ол кардинал Франческо Алидосиді өз әскерлері өлтірді, бұл қатал іс-әрекет үшін оны Борджияның өзіне теңеді. 1513 жылы Пезароның иегері болып тағайындалды. Алайда Юлий II-нің өлімі оны өзінің басты саяси қамқоршысынан айырды, ал жаңа папа Лев X кезінде Пезаро соңғысының немере інісі Лоренцо II де Медичиге берілді. 1516 жылы ол эксклюзивке ұшырап, Урбинодан шығарылды, оны келесі жылы қайтаруға тырысты, бірақ сәтсіз. Ол өзінің герцогтігіне тек Леоның 1521 жылы қайтыс болғаннан кейін ғана оралды. 1521 жылғы Италия соғыстары кезінде (1523-1525) Ломбардиядағы Венеция Республикасының генерал-капитаны ретінде соғысты, бірақ жаңа Медичи Папасы Климент VII кезінде делла Роверелер барған сайын шеттетілді. Киелі Лиганың жоғарғы қолбасшысы ретінде оның Императорлық шабуыл жасақтарына қарсы әрекетсіздігі Римді тонаудың (1527) себептерінің бірі ретінде саналады. Ол 1520-ші жылдардың соңында Павияны басып алудың басты кейіпкері болды, кейіннен Венеция Республикасы үшін шайқасты. Кейіннен ол Маркедегі Папа билігіне қарсы тұру үшін ұлы Гвидобалдоның Джулия да Вараноға (өңірдің бұрынғы тағы бір иелік етуші отбасынан) үйленуін ұйымдастырды. Ол Пезарода уланып қайтыс болды. Кейбір ғалымдар Уильям Шекспирдің "Дания принсі" атты "Гамлет" пьесасында айтылған, кейіннен "Мысық тұзағы" ("The Mousetrap") пьесасына айналған "Гонзагоның қазасы" ("The Murder of Gonzago") пьесасы Делла Роверенің өлімін қайтадан сахналау болып табылуы мүмкін екенін және Елизавета дәуіріндегі Англияның ерте театрларында көрсетілуі мүмкін екенін айтады.

He was born in Senigallia, the son of the Papal captain and lord of that city, Giovanni della Rovere, and of Giovanna da Montefeltro, daughter of Federico III da Montefeltro. He was also the nephew of Giuliano della Rovere, Pope Julius II. His uncle Guidobaldo I of Urbino, who was heirless, called him at his court, and named him as heir of that dukedom in 1504 through the intercession of Julius II. In 1502 the della Rovere had lost the seigniory of Senigallia, occupied by Cesare Borgia, then the most powerful figure in the Marche: Francesco Maria and his mother were saved from the slaughter perpetrated by Borgia's troops by the then land soldier Andrea Doria. When in 1508 Guidobaldo died, Francesco Maria became duke of Urbino; thanks to the support of his uncle the pope he could also recover Senigallia after Borgia's death. In 1508 he married Eleonora Gonzaga (1493–1570), daughter of Francesco II Gonzaga, Marquess of Mantua and Isabella d'Este. In 1509 he was appointed as capitano generale (commander in chief) of the Papal States, and subsequently fought in the Italian Wars against Ferrara and Venice. In 1511, after he had failed to conquer Bologna, he had the cardinal Francesco Alidosi killed by his troops, a cruel action for which he was compared to Borgia himself. In 1513 he was created also lord of Pesaro. However, the death of Julius II deprived him of his main political patron, and under the new pope, Leo X, Pesaro was given to the latter's nephew, Lorenzo II de' Medici. In 1516 he was excommunicated and ousted from Urbino, which he tried unsuccessfully to recover the following year. He could return in his duchy only after Leo's death in 1521. Della Rovere fought as captain general of the Republic of Venice in Lombardy during the Italian Wars of 1521 (1523–1525), but with the new Medici Pope, Clement VII, the della Rovere were increasingly marginalized. As supreme commander of the Holy League, his inaction against the Imperial invasion troops is generally listed as one of the causes of the Sack of Rome (1527). He was a protagonist of the capture of Pavia in the late 1520s, and later fought for the Republic of Venice. Later he arranged the marriage of son Guidobaldo to Giulia da Varano (belonging to another former seigniory family of the region) to counter the Papal power in the Marche. He died in Pesaro, poisoned. Some scholars suggest that The Murder of Gonzago, an unknown play referenced in William Shakespeare's Hamlet, Prince of Denmark, which is itself later reworked by Hamlet into The Mousetrap (the play within the play), may have been a popular theatrical reenactment of Della Rovere's death and may have been portrayed in England's early theaters during the Elizabethan Era.