Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлеңкелі жүйе - орталықтандырылған ақпараттық жүйелер бөлімінің құзырына жатпайтын бизнес процестер үшін пайдаланылатын кез келген қосымшаға арналған ақпараттық қызметтерде қолданылатын термин. Яғни, ақпараттық жүйелер бөлімі оны жасамаған, ол туралы білмейтін және оны қолдамайды.
Shadow system is a term used in information services for any application relied upon for business processes that is not under the jurisdiction of a centralized information systems department. That is, the information systems department did not create it, was not aware of it, and does not support it.
Себеп
Орталықтандырылған ақпараттық қызмет көрсету бөлімі бар ұйым әдетте жаңа жүйе немесе қосымшаны әзірлеу үшін қатаң нұсқауларды қажет етеді. Сонымен қатар, тәжірибелі соңғы пайдаланушыларға күрделі құралдарды өздері жасауға мүмкіндік беретін қуатты үстел бағдарламаларының көтерілуімен бірге, бизнес-топ көбінесе бағдарламаны өздері жасауды тиімді деп санайды.
An organization that has a centralized Information Services department usually requires rigorous guidelines for developing a new system or application. Simultaneously, with the rise of powerful desktop applications that give savvy end users the ability to author sophisticated tools on their own, a business group often finds it more expedient to create the application themselves.
Ақпаратты жаңаша талдау қысымы
Кез келген ұйым жаңа мемлекеттік ережелерге, тұтынушылардың талаптары мен бәсекелестердің әрекетіне жауап беру үшін көптеген өзгерістерге тап болады. Осы өзгерістерге жауап беру үшін ұйымдар өздерінің бизнесінің барлық аспектілерін түсіне білуі керек және көбінесе бұрын-соңды сұралмаған сұрақтарды қоя алады. Өзгерістерге деген үнемі қысым деректерді жаңаша талдауды және ақпаратты тез арада қажет адамдарға жеткізуді талап етеді. Тек қана шығармашылық пен икемді есеп беру арқылы ғана кәсіпорындар жаңа үрдістерді байқай алады және оларды толықтай пайдаланғыдай жаңа мүмкіндіктерді тез анықтап алады. Көбінесе көлеңкелі жүйелерді әзірлеуді немесе сатып алуды қажет ететін деректерді талдау түрі әдетте пайдаланушының қажеттіліктеріне байланысты. Орталықтандырылған ақпараттық жүйелер бөлімі әдетте ұйымның қаржы және басқару басқармасына есеп береді, сондықтан олар әзірлейтін жүйелер олардың қажеттіліктеріне сай жасалады. Бөлім басшыларының қажеттіліктері көбінесе мүлдем басқаша, олар орталық ақпараттық жүйелер бөлімі жасаған шешімде қамтылмаған айнымалыларды қамтитын егжей-тегжейлі талдауды қажет етеді.
Any organization faces a multitude of pressures to change and respond to new government regulations, customer demands and action by competitors. In order to respond to these changes, organizations need to be able to understand all aspects of their business and often ask questions of itself that have never been asked before. Ongoing pressure for change creates an ongoing pressure to analyze data in new ways and get information quickly into the hands of people who need it. Only through creative and flexible reporting are businesses able to spot new trends and identify new opportunities rapidly enough to take full advantage of them. The type of data analysis that most frequently necessitates the development or purchase of Shadow Systems usually comes from the needs of the user. Since the centralized information systems department usually reports to the organization’s CFO or COO, the systems that they develop are designed for their needs. The needs of departmental managers are often quite different, requiring more detailed analysis that incorporate variables not contained in the solution designed by the central information systems department.
Жеке компьютерлердің аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етуінің қуаттылығы
Компьютерлік жабдық пен бағдарламалық қамтамасыз етудің үлкен қуаттылығы жеке пайдаланушылардың барлық қажетті есептеу қуаттарына ие болуына әкелді. Ұйымның барлық клиенттері, жеткізушілері немесе бухгалтерлік ақпарат қамтылған үлкен деректер базасы; бұрын орталық корпоративтік мейнфрейде сақталатын түрі қазір бір ғана ноутбукте оңай сақталуы мүмкін.
The greatly increased power of personal computer hardware and software analysis tools has meant that individual users now have all of the computing power they need right in front of them. Large databases containing all of an organization's customer, supplier, or accounting information; the kind that could once only be stored on a central corporate mainframe, can now be contained easily on a single laptop.
Нашар жасалған
Көлеңкелі деректер жүйелері жиі нашар жобаланады. Қателерді табу қиын болуы мүмкін, өзгертулер қиын болуы мүмкін және ұзақ мерзімді қолдау қиын болуы мүмкін.
Shadow Data Systems often suffer from poor design. Errors may be hard to find, modifications may be difficult, and long term support may be troublesome.
Өлшегішсіз
Әдетте, көлеңкелі деректер жүйелерін тек бір немесе екі адам ғана қолданады. Егер оларды тәжірибелі бағдарламашылар жасамаса, ондаған немесе жүздеген пайдаланушыларды қолдау үшін оларды масштабтау қиын болуы мүмкін.
Typically, Shadow Data Systems are only used by one or two people. Unless they are developed by experienced programmers, it may be difficult to scale them up to support tens or hundreds of users.
Жақсы құжатталмаған
Көлеңкелі деректер жүйелерінде жиі жеткілікті құжаттама жоқ. Жүйе туралы білім ауызша беріледі және өте аз адамдармен шектелуі мүмкін. Бұл білім бір немесе екі қызметкер жұмыстан кеткен жағдайда мүлдем жоғалады.
Shadow Data Systems are often lack adequate documentation. Knowledge about the system is passed by word of mouth and can be confined to a very small number of people. This knowledge is then lost completely if one or two staff members leave.
Сыналмаған
Кәсіби бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуге жұмсалатын күш-жігердің шамамен үштен екісі сынауға жұмсалады. Көлеңкелі деректер жүйелері әлдеқайда жылдам сынақтан өтеді және ұзақ уақыт өндірісте қолданылғаннан кейін ғана көрінетін жасырын қателер болуы мүмкін.
Around two thirds of the effort involved in professional software development is expended in testing. Shadow Data Systems undergo much more cursory testing and may have latent errors that only become apparent after a long period of production use.
Қауіпсіз ақпаратқа рұқсатсыз кіруге мүмкіндік беруі мүмкін
Көлеңкелі деректер жүйелері компанияның деректерінің едәуір бөлігін қамтиды және клиенттер, жеткізушілер немесе қызметкерлер туралы құпия ақпаратты қамтуы мүмкін. Бұл жүйелерге кіруді бақылау процестері орталықтандырылған компанияның деректер базасына қарағанда көбінесе әлдеқайда жұмсақ және тіпті мүлдем болмауы мүмкін. Деректерді үстел немесе ноутбук компьютерлерінде физикалық түрде орналастыру, егер компьютер ұрланса, ұйымды өте қауіпті күйге қалдыруы мүмкін.
Shadow Data Systems hold substantial chunks of company data and can include confidential information about customers, suppliers or staff. The access control processes for these systems are often much more lax than for a centralized company database and may not even exist at all. Physically locating sensitive data on desktop or laptop computers can leave an organization very exposed if the computer is stolen.
Қателерді енгізу оңай
Жергілікті деректер базалары мен электронды кестелердегі деректер қасақана немесе басқаша өзгертілуі мүмкін. Өзгергеннен кейін қандай өзгерістер жасалғанын және бастапқы деректердің қалай көрінгенін қадағалау қиын болуы мүмкін. Жүйе деректерді манипуляциялаған кезде ол ұзақ уақыт бойы мүлдем байқалмай қалатын неғұрлым нәзік қателерді енгізе алады.
Data in local databases and spreadsheets can very easily be modified, either intentionally or otherwise. Once changed it can be hard to track what changes have been made and what the original data looked like. Where the system manipulates the data it can introduce more subtle errors that remain completely undetected for long periods.
Артқа шегіну
Бір компьютерде бар көлеңкелі жүйелер жиі жүйелі түрде сақталмайды. Бұл жүйелерді жүйелі түрде сақтық көшірме жасалатын компьютерде немесе серверде сақтау жақсы.
Shadow systems existing on a single computer are often not regularly backed up. It is best to have these systems on a computer that is regularly backed up or on a server.
Шындықтың бірнеше нұсқасы
Ұйымда бірдей деректерге есеп беретін көптеген түрлі көлеңкелі жүйелер болуы мүмкін. Әрқайсысы сүзгілерді қосып, деректерді әртүрлі жолмен өңдей алады. Бұл олардың шығынында сәйкессіздіктерге әкелуі мүмкін. Екі көлеңкелік жүйе келіспейтін жерде, олардың біреуі немесе екеуі де қателесуі мүмкін.
There may be many different shadow systems within an organization reporting against the same data. Each one may add filters and manipulate the data in different ways. This can lead to apparent inconsistencies in their output. Where two shadow systems disagree, either or both of them may be wrong.
Артықшылықтар
Шаян деректер жүйелерін тәжірибелі бағдарламашы немесе бағдарламалық жасақтама инженері бөлімдік басқарудан елеулі салыммен жасағанда, алынған шешім ұйымның орталықтандырылған ақпараттық жүйелер бөлімі жасаған шешімдердің мүмкіндіктерінен асып түседі. Бағдарламашы / бағдарламалық жасақтама инженерінің тәжірибесі жоғарыда айтылған проблемалардың көпшілігін оңай шешеді. Ал, бөлім басшылығының көмегімен жасалатын өнім, түпкілікті пайдаланушының қажеттіліктерін қанағаттандырады.
When Shadow Data Systems are created by an experienced programmer or software engineer with significant input from departmental management, the resulting solution frequently exceeds the capability of those created by the organizations centralized information systems department. The experience of the programmer / software engineer easily removes most of the previously stated problems. And, when combined with input of departmental management, the resulting product actually meets the needs of the end user.