Кіріспе
Әлеуметтік зерттеудегі сыртқы айнымалы Әлеуметтік зерттеуде, әсіресе психологияда сұраныс сипаттамасы термині эксперименттің қатысушылары эксперименттің мақсатын түсіндіріп, олардың мінез-құлқын осы түсіндірмеге сәйкес беймәлім түрде өзгертетін тәжірибелік артефактіге қатысты. Әдетте, сұраныс сипаттамалары эксперимент жүргізуші ниет еткеннен басқа мінез-құлыққа әсер ететін шеткі айнымалы болып саналады. Мартин Орн сұраныс сипаттамалары бойынша ізашарлық зерттеу жүргізді. Сұраныс сипаттамаларының мүмкін себебі қатысушылардың оларды қалай да болса бағалауға деген үміттері, бұл оларды экспериментті "жетудің" жолын табуға және болжамды бағалауда жақсы балл алуға итермелейді. Шыншыл жауап берудің орнына, қатысушылар өздерінің кейбір немесе барлық жауаптарын эксперимент жүргізушінің талаптарына сәйкес өзгерте алады, бұл талап сипаттамалары қатысушының мінез-құлқын әлеуметтік немесе моральдық жағынан жауапкершілікті күшейту үшін өзгерте алады. Сұраныс сипаттамаларын эксперименттерден жоюға болмайды, бірақ сұраныс сипаттамаларын олардың осындай эксперименттерге әсерін көру үшін зерттеуге болады.
In social research, particularly in psychology, the term demand characteristic refers to an experimental artifact where participants form an interpretation of the experiment's purpose and subconsciously change their behavior to fit that interpretation. Typically, demand characteristics are considered an extraneous variable, exerting an effect on behavior other than that intended by the experimenter. Pioneering research was conducted on demand characteristics by Martin Orne. A possible cause for demand characteristics is participants' expectations that they will somehow be evaluated, leading them to figure out a way to 'beat' the experiment to attain good scores in the alleged evaluation. Rather than giving an honest answer, participants may change some or all of their answers to match the experimenter's requirements, that demand characteristics can change participant's behaviour to appear more socially or morally responsible. Demand characteristics cannot be eliminated from experiments, but demand characteristics can be studied to see their effect on such experiments.
Сұраныс сипаттамаларымен жұмыс істеу
Зерттеушілер сұраныс сипаттамаларының әсерін зерттеу жағдайларында азайту үшін бірнеше түрлі тәсілдерді қолданады. Кейбір кең таралған тәсілдерге мыналар жатады: Алдау: зерттеу гипотезасын жасыру үшін зерттеудің бір немесе бірнеше аспектілері туралы қатысушыларды алдау. Эксперименттік сауалнамалардан кейін: мысалы, Rubin (2016) зерттеу гипотезасының (PARH) танылған хабардарлығын талқылайды. Бұл 4 тармақты шкала әдетте зерттеу сессиясының соңында ұсынылады. Шкалаға жауап беру кезінде қатысушылар зерттеу барысында зерттеушілердің гипотезаларын қаншалықты жақсы білетіндерін көрсетеді. Зерттеушілер PARH орташа баллын есептеп, оны негізгі әсерлерімен байланыстырады. Елеулі байланыстың болуы сұраныс ерекшеліктерінің зерттеу нәтижелерімен байланысты болуы мүмкін екендігін көрсетеді. Елеулі емес өзара байланыстар сұраныс сипаттамаларын түсіндіруге қарсы алдын ала дәлелдеме береді. Тәжірибе алдындағы сауалнамалар сұраныстың сипаттамаларын, сондай-ақ тәжірибеден кейінгі сауалнамаларды да тудыруы мүмкін. Сауалнамаларды қатысушыларға нақты эксперимент жүргізгеннен басқа басқа экспериментатор таратуы керек. Кірпішсіз манипуляциялар мен өлшемдер: тәуелсіз және тәуелді өлшемдерді жасыру, сондықтан олар зерттеу гипотезасы туралы сылтау бермейді. Өзін-өзі тәрбиелеу: Эксперимент жүргізуші дұрыс зерттеу жүргізу үшін өзін-өзі тәрбиелеуді көрсетуі керек.
Deception: Deceive participants about one or more aspects of the research to conceal the research hypothesis. Post experimental questionnaires: For example, Rubin (2016) discusses the Perceived Awareness of the Research Hypothesis (PARH). This 4 item scale is usually presented at the end of a research session. In responding to the scale, participants indicate the extent to which they believe that they are aware of the researchers' hypotheses during the research. Researchers then compute a mean PARH score and correlate this with their key effects. Significant correlations indicate that demand characteristics may be related to the research results. Nonsignificant correlations provide tentative evidence against the demand characteristics explanation. Pre experimental questionnaires can also cause demand characteristics as well as post experimental questionnaires. A different experimenter than the one that conducted the actual experiment to the participants should distribute the questionnaires. Unobtrusive manipulations and measures: Conceal independent and dependent measures, so they do not provide clues about the research hypothesis. Have self discipline: The experimenter must display self discipline to obtain a valid inquiry.