Кіріспе

Жаңа өнімді нарыққа ұсынбас бұрын оның сәттілігін бағалау мақсатында жүргізілетін сауалнамалар. Тұжырымдамалық тестілеу (өнімді әзірлеу зерттеулерінің кейінгі кезеңдерінде қолданылатын сынақ алдындағы және сынақ нарықтарынан ерекшеленеді) – бұл өнімді нарыққа шығару алдында жаңа өнім идеясын тұтынушылардың қабылдау деңгейін бағалау үшін сауалнамалардың (кейде сапалық әдістердің) қолданылу процесі. Тұжырымдамалық тестілеуді кейде болатын қателіктерге байланысты жарнамалық, брендтік және қаптама тестілеулермен шатастырушылық жағдайлар туындайды. Тұжырымдамалық тестілеу жарнамаға тән әшекейлеулер мен мақтанышпен айтудан аулақ болып, өнімнің негізгі идеясына назар аударады.

Сұрақнамалар

Өнімді сынау құралдары (сұрақнамалар) жоғары сапалы болуы маңызды. Әйтпесе, жиналған деректерге негізделген зерттеулердің нәтижелері өлшеу қателігінен бұрмалануы мүмкін. Бұл сынақ процедурасын күрделірек етеді. Эмпирикалық сынақтар сауалнама сапасы туралы мәлімет береді. Мұны келесідей жолдармен істеуге болады:
танымдық сұхбат жүргізу. Зерттеуші әлеуетті жауап берушілердің бір бөлігінен сұрақтарды қалай түсінгендері және сауалнаманы қалай қолданғандары туралы сұрап, танымдық сұхбаттың нәтижелігін тексеруі мүмкін. сауалнаманы мақұлдаушылардың шағын тобында алдын ала сынақтан өткізу. Нәтижелер зерттеушіге жоқ сұрақтар сияқты қателер немесе логикалық және процедуралық қателер туралы ақпарат бере алады. сұрақтардың өлшеу сапасын бағалау. Бұл, мысалы, қайта сынақтан өткізу, квази-симплекс немесе көп қасиетті көп әдіс модельдерін қолдану арқылы жасалуы мүмкін. сұрақтың өлшеу сапасын болжау. Бұл үшін Survey Quality Predictor (SQP) бағдарламалық қамтамасы қолданылуы мүмкін.

Тұжырымдамалық сынақ

Жаңа өнімді әзірлеу (NPD) процесіндегі тұжырымдамалық сынақ – тұжырымдаманы қалыптастыру кезеңі болып табылады. Тұжырымдамалық сынақтың тұжырымдаманы қалыптастыру кезеңі түрлі формаларға ие болуы мүмкін. Кейде тұжырымдамалар технологиялық жетістіктер нәтижесінде кездейсоқ туындайды. Ал кейде тұжырымдаманы қалыптастыру мақсатты түрде жүзеге асырылады: мысалы, идеялар жиналысы, проблемаларды анықтау сауалнамалары және сапалық зерттеулер. Сапалық зерттеулер тұтынушылардың қандай реакциялар білдіруі мүмкін екені туралы түсінік берсе де, жаңа тұжырымдаманың қаншалықты сәтті болатынын көрсетуге қабілетсіз. Бұл мәселені сандық тұжырымдамалық сынақ сауалнамаларына қалдыру дұрыс. Тұжырымдамалық сынақтың бастапқы кезеңдерінде баламалы тұжырымдамалардың кең спектрі болуы мүмкін, сондықтан тұжырымдамаларды іріктеу сауалнамаларын жүргізу қажет. Тұжырымдамаларды іріктеу сауалнамалары нұсқалар тізімін қысқартудың жылдам тәсілін ұсынады; алайда олар терең түсінік бермейді және тұжырымдамалардың өзара әрекеттесуіне байланысты нормативтік деректер базасымен салыстыру мүмкін емес. Одан да терең түсінік алу және өнімді одан әрі дамыту туралы шешім қабылдау үшін монодикалық тұжырымдамалық сынақ сауалнамаларын жүргізу қажет.

Көрініс режімдері

Тұжырымдамалық тестілеу зерттеулері көбінесе монодикалық, ретті монодикалық, салыстырмалы немесе протомонодикалық деп сипатталады. Бұл терминдер негізінен тұжырымдамалардың қалай ұсынылғанына қатысты:

Монодикалық. Тұжырымдама оқшау түрде бағаланады. Ретті монодикалық. Көптеген тұжырымдамалар тізбекпен (көбінесе кездейсоқ тәртіппен) бағаланады. Салыстырмалы. Тұжырымдамалар бір-бірімен қатар көрсетіледі. Протомонодикалық. Тұжырымдамалар алдымен тізбекпен, содан кейін бір-бірінің жанында көрсетіледі. "Көптеген тұжырымдамалық тестілер үшін монадтық тестілеу ұсынылатын әдіс болып табылады. Өзара әсерлер мен қателіктерден аулақ болуға болады. Бір тестінің нәтижелерін бұрынғы монадтық тестілердің нәтижелерімен салыстыруға болады. Нормативтік деректер базасын құру мүмкін". Дегенмен, әрқайсысының өзіне тән қолданыс орындары бар және бұл зерттеу мақсаттарына байланысты. Қандай әдісті қолдануға қатысты шешімді тәжірибелі зерттеушілерге қалдыру қажет, себебі нәтижелерді түсіндіруге қатысты көптеген нюанстар бар.

Тұжырымдамалық сынақ баллдарын бағалау

Дәстүрлі түрде, тұжырымдамалық сынақтардың нәтижелері "нормативтік базалармен" салыстырылады. Бұл – бұрынғы жаңа өнім тұжырымдамалық сынақтарының деректер базасы. Өзара әсерлердің алдын алу үшін, бұл сынақтар "монадтық" болуы керек. Әділеттілік үшін, осы базаларда тұтынушылар бұрыннан таныс ескі өнімдердің бағалаулары емес, "жаңа" тұжырымдамалық сынақтардың нәтижелері болуы маңызды, себебі тұтынушылар өніммен танысқаннан кейін бағалаулар көбінесе төмендейді. Нарықтағы қолданыстағы өнімнің бағалауларымен жаңа тұжырымдаманың бағалауларын салыстыру, егер зерттеушілер осы әсерді азайту немесе сандық түрде түзету үшін арнайы шаралар қолданбаса, дұрыс емес салыстыруға алып келеді. Сонымен қатар, тұжырымдама әдетте бірдей өнім санаты мен бірдей елдегі нормативтермен салыстырылады. Осы салада маманданған компаниялар әрқайсысы өз стандарттары бар бірегей жүйелерді әзірлеген. Нәтижелердің бұзылуын болдырмау үшін осы стандарттарды тұрақты түрде сақтау маңызды. Белгілі тұжырымдамалық сынақ жүйелерінің бірі – Нильсен Bases жүйесі, ол әртүрлі нұсқаларда қол жетімді. Басқа танымал өнімдерге Decision Analyst компаниясының "Концепт тексеруі", Acupoll компаниясының "Концепт оптимизаторы", Ipsos Innoquest және GFK кіреді. Шағын компаниялардың мысалдары: Skuuber және Acentric Express Test.