Кіріспе

Симон (Симча) Луцзатто (1583-1663) - Италияның Венециядағы еврейлер геттосындағы белгілі раввин. Ол Венеция раввины қызметін Леоне де Модена есімді тағы бір атақты раввинмен бөлісті.

Шығармалары

Лузаттто өз дәуірінің ең көрнекті раввиндарының бірімен білім алды. 22 жасында оның көптеген еңбектері басылып шығып, бүкіл яһуди қоғамдастығында талқыланды. Бұл жұмыстар оған үлкен танымалдылық әкелді. Оның ішінде Шаббат күні гондоламен саяхаттауды (әдетте діни яһудилерге сумен саяхаттауға тыйым салынған күн) қабылдауға болатын қызықты жұмыс бар. Сократтың итальян тілінде жазылған тағы бір маңызды еңбегі - Сократ.

Яһудилерді жер аудару

Осы кезеңде көптеген яһудилер бүкіл Италиядан (әрине, Еуропаның қалған бөлігінде) өз үйлерінен қуылды. Венеция еврейлері осындай тағдырға ұшырауы мүмкін деп қорқып, Луццатто алдын ала әрекет жасап, классикалық сократиялық стильде кітапша жазып, Венецияда орын алған осындай қуғын-сүргінге қарсы айқын және ұтымды дәлелдер ұсынды.

Сөйлеу

Нәтижесінде шыққан "Дискорсо цирка ил стато де гл'геври и ин particolar диморранти нэл'инклита град ди Венеция" ("Дискорсо еврейлердің жағдайы туралы, әсіресе Венеция қаласындағылар туралы") атты еңбек 1638 жылы аяқталды. Бұл баяндама дәстүрден бөлініп, ол тікелей Венеция еврейлеріне немесе сол кездегі ресми раввинатқа емес, Венеция Республикасының басшыларына (басқалар арасында дог деп аталатын) арналған. Луццатто еврейлерге олардың экономикалық және әлеуметтік пайдалылығы негізінде төзімділік танытуды талап етті. Ол яһудилер әдетте шетелдік саудагерлер атқаратын міндеттерді орындайтынын, бірақ республиканың бақылауында болатынын айтты. Дәстүрге қайшы тағы бір нәрсе - баяндама еврейше емес, көркем итальян тілінде жазылды. Нәтижесінде, баяндама дожды Венециядағы еврей халқының қалуына мүмкіндік беретін қуғын-сүргін жарлығына қарсы шешім қабылдауға көндірді.