1315 жылғы оқиғалар шолуы

Кіріспе

1314 1315 1316

1315 жыл (MCCCXV) – Юлиан күнтізбесі бойынша сәрсенбі күні басталатын кәдімгі жыл.

шілде - қыркүйек

3 шілде – Франция королі Людовик X Франция Корольдігінде жекебас бостандығын жойды. 6 шілде – Германияда Мекленбург лорды Генрих II, Саксония герцогы Альберт II-нің қызы Анна Виттенбергке үйленді. Бұл некеден 1348 жылы Мекленбург герцогы болатын Альберт II дүниеге келді. 22 шілде – Карлайл қамалы: Шотландия королі Роберт Брюс бастаған шотланд әскерлері Карлайл қамалын қоршады, бірақ Эндрю Харклей ұйымдастырған тиімді қорғаныс арқасында бекініс тұрып берді және қоршау 1 тамызға дейін тоқтатылды. 24 шілде – Ангальт Ашерслебен князі Отто II мұрагер қалдырмай қайтыс болды, соның салдарынан княздық тоқтатылды. Оның мүлкін оның туысы және кредиторы, Халберштадт епископы Альберт иемденді. 28 шілде – Франция королі Людовик X қуылған еврейлерге Францияға белгілі бір шарттармен оралуға рұқсат беретін жарлық шығарды. Француз еврейлеріне елде 12 жыл тұруға рұқсат етілді, одан кейін олардың елде қалу құқығы қарастырылады. Еврейлерді анықтау үшін олар жұрт алдында белгілі бір белгілер тағуға міндетті, тек белгіленген қауымдастарда ғана тұруға рұқсат етілді және өсімқорлықтан тыйым салынды. Осылайша еврей қауымының қорғалу құқығы корольге тәуелді болады. Желтоқсан айында Гранада сұлтаны Исмаил I испан корольдігінде еврейлерге қатысты ұқсас ережелерді енгізді, оларға жұрт алдында сары белгі тағуды бұйырды. 31 шілде – Людовик X патша фламанд шекарасында әскерді шоғырландырды. Ол Фландрияға астық пен басқа да тауарларды экспорттауға тыйым салды, бірақ бұл талапты орындау қиынға соқты. Луи шекарадағы шіркеу шенеуніктеріне, сондай-ақ король Эдуард II-ге қысым көрсетіп, испан сауда кемелерінің эмбарго салынған фламанд қалаларымен сауда жасауына кедергі келтіру үшін оның күш-жігерін қолдауға тырысты. 1 тамыз – 10 күндік Карлайл қамалынан кейін Шотландия королі Роберт 1 тамызда әскерін кері қайтарды. Шотландтар Камбрияда болған кезде, Джеймс Қара басқаратын шотланд әскерлері Коплендке шабуыл жасап, Сент-Би қасиетті орамындағы монастырды тонады. 10 тамыз – 1315-1317 жылдардағы Ұлы ашаршылық Англия мен Батыс Еуропаның көп бөлігіне тараған кезде, король Эдуард II және оның сүйіктілері Сент-Олбанста тоқтағанда нан мен басқа да азық-түлік таба алмады. Көп жаңбыр және суық ауа райы егіннің пісіп, жинауға дайын болмауына, малдың аштықтан өлуіне және азық-түлік бағасының күрт өсуіне әкелді. 11 тамыз – (4 Шованың 7-ші айының 12-ші күні) Ходжо Мототоки Ходжо Хиротоки қайтыс болғаннан кейін Жапониядағы Камакура шогунатының билеушісі (шогун) және регенті (шиккен) болды. 17 тамыз – Майорка Фердинанды төртінші крест жорығы кезінде Грекияда құрылған крестшілер мемлекеттерінің бірі Ахая княздығын басып алуды аяқтады, астанасы Андравиданы жаулап алды. 19 тамыз – Франция королі Людовик X, "Тәрең Луи" деген лақап атымен танымал, 22 жасар Венгрия ханшайымы Клеменциямен, Анжу әулетінен шыққан Карл Мартелдің қызымен үйленді. Бес күннен кейін ол екінші әйелімен Реймсте таж кигізілді. Людовик Францияның 12-ші Капетинг билеушісі болды. Таж кигізілгеннен кейін ол Наварра корольдігінің тағын кіші інісіне берді, ол Наварраның Филипп II, "Филипп Биік" атанды. 24 тамыз – Франция королі Людовик X-тің таж кигізу рәсімі Реймсте өтті, Людовик IV әкесі Филипп қайтыс болғаннан кейін таққа отырды. 29 тамыз – Монтекатини шайқасы: Угуччон делла Фагжуола басқарған Пизан әскері (шамамен 20 000 сарбаз) Флоренция және Неапольдің одақтас әскерлерін жеңді. Шайқас кезінде Филипп I қашып құтылуға үлкерді, бірақ оның ұлы Карл Тарантолық (Константинопольдің Латын императоры титулы) және оның інісі Петр Темпеста қаза тапты. 3 қыркүйек – (3 Джумада II 715 AH) Мекке әмірі болған Румайта ибн Әби Нумай Каирдегі Египеттік мамлюк сұлтаны әл-Насыр Мұхаммедтің сарайына келді. Ол сұлтаннан кешірім алып, өзінің ағасы және бұрынғы әмір Әбу әл-Гайтты өлтірген жаңа әмір Хумайда ибн Әби Нумайға қарсы қолдау сұрады. Әл-Насыр Румайтаны Мысыр әскерімен бірге Меккеге қайтарды. Алайда, көмекші әскер келгенге алты күн қалғанда, Хумайда Вади Маррдағы қаланы тонап, өртеп жіберді және 2000 құрма пальмасын жойды. 10 қыркүйек – Коннор шайқасы Ирландиядағы Брюс жорығының бөлігі ретінде Ирландияның Антрим графтығында (қазіргі Солтүстік Ирландияның бөлігі) өтті. Шотландия королі Роберт Брюстің інісі Эдвард Брюс басқарған шотланд-ирланд әскерлері "Қызыл граф" Ричард Ог де Бург, Ольстердің 2-ші графы басқарған әскерді талқандады. Шотландия әскері ұстамаған графтар Каррикфергус қамалына қашты.

July 3 – King Louis X abolishes serfdom in the Kingdom of France. July 6 – In Germany, Henry II, Lord of Mecklenburg is married to Anna of Saxe Wittenberg , daughter of Albert II, Duke of Saxony. The marriage produces an heir, Albert II, who will become Duke of Mecklenburg in 1348. July 22 – Siege of Carlisle: Scottish forces led by King Robert the Bruce besiege Carlisle Castle, but the stronghold holds out, due to a well conducted defense organized by Andrew Harclay and the siege is abandoned by August 1. July 24 – Otto II, Prince of Anhalt Aschersleben, dies without leaving any heirs, bringing an end to the Principality. His assets are seized by his cousin and creditor, Bishop Albert of Halberstadt. July 28 – King Louis X of France issues a charter in allowing expelled Jews to come back to France, but under strict conditions. The French Jews will be allowed to stay in the country for 12 years, after which their right to remain will be reviewed. For identification, Jewish people are required to wear armbands in public, can only live in designated communities and are forbidden from usury. Through this, the Jewish community will depend upon the king for their right to protection. In December, Sultan Ismail I of Granada implements similar rules for the Jews in the Spanish kingdom, directing Jews to wear a yellow badge in public. July 31 – King Louis X mobilizes an army along the Flemish border. He prohibits the export of grain and other goods to Flanders – which proves challenging to enforce. Louis pressures officers of the Church at the borderlands, as well as King Edward II, to support his effort to prevent Spanish merchant vessels from trading with the embargoed Flemish cities. August 1 – After a 10 day siege of the Irish stronghold at Carlisle, King Robert of Scotland withdraws on August 1. During the Scots' presence in Cumbria, Scottish forces under James the Black raid Copeland and plunder St. Bees Priory. August 10 – As the Great Famine of 1315–1317 spreads through England and much of western Europe, King Edward II witnesses the full extent when he and his entourage stop at St Albans and find bread and other food unavailable. A combination of heavy rains and unseasonably cold weather had led to crop failure when grain could not ripen for harvest, followed by the death of livestock from starvation, and the sharp increase of food prices. August 11 – (12th day of 7th month of 4 Shōwa) Hōjō Mototoki becomes ruler (shogun) and regent (shikken) of the Kamakura shogunate in Japan upon the death of Hōjō Hirotoki. August 17 – Ferdinand of Majorca completes the conquest of the Principality of Achaea, one of the crusader states that had been founded in Greece during the Fourth Crusade, by capturing the capital, Andravida. August 19 – King Louis X of France, nicknamed "Louis the Quarrelsome", marries the 22 year old Clementia of Hungary,daughter of Charles Martel of Anjou (titular king of Hungary). He and his second wife are five days later crowned at Reims. Louis becomes the 12th Capetian ruler of France. After his coronation, he passes the throne of the Kingdom of Navarre to his younger brother, who becomes Philip II of Navarre, nicknamed "Philip the Tall". August 24 – The coronation of Louis the Quarrelsome as King Louis X of France takes place at Reims, nine months after Louis ascended the throne upon the death of his father, Philip IV. August 29 – Battle of Montecatini: The Pisan army (some 20,000 men) led by Uguccione della Faggiuola defeats the allied forces of Florence and Naples. During the battle, Philip I manages to escape, but his son Charles of Taranto (titled the Latin Emperor of Constantinople and his brother Peter Tempesta are killed. September 3 – (3 Jumada II 715 AH) Rumaythah ibn Abi Numayy, the former emir of Mecca, arrives at the court of the Mamluk Sultan of Egypt, al Nasir Muhammad in Cairo. He receives pardon from the Sultan and seeks support against the new Emir, Humaydah ibn Abi Numayy, who had killed his brother and predecessor, Abu al Ghayth. Al Nasir sends Rumaythah back to Mecca with an Egyptian army. However, six days before the relief army's arrival, Humaydah pillages and burns the castle at Wadi Marr, and destroys 2,000 date palm trees. September 10 – The Battle of Connor is fought in County Antrim in Ireland (now part of Northern Ireland) as part of the Bruce campaign in Ireland. Scottish Irish forces commanded by Edward Bruce, brother of Scotland's King Robert the Bruce, routs the army commanded by "The Red Earl", Richard Óg de Burgh, 2nd Earl of Ulster. Those earls not captured by the Scottish Army flee to Carrickfergus Castle

Еуропа

1315-1317 ж. Көктемдегі Ұлы ашаршылық: Ашаршылық пен оба Еуропаны шарпып, адам өмірінен қорқынышты құрбандықтар талап етеді, бұл құбылыс сол кезеңнің ең елеулі оқиғаларының бірі саналады. Ол Ирландия, Англия, Франция, Нидерланды, Германия және Польшаның қазіргі аумағын қоса, Солтүстік Еуропаның көбін қамтиды. Қиын ауа-райы, егіншілік дақылдарының жойылуы және азық-түлік бағасының күрт өсуі салдарынан екі жылға созылған азық-түлік тапшылығы туындайды. Ашаршылық миллиондаған адамның өліміне себеп болады (болжамдар бойынша, қала халқының шамамен 10-25 пайызы көз жұмады).

Қалалар мен қалалар

Мамлюк сұлтандығының астанасы Каир әлемдегі ең ірі қалаға айналады, моңғолдық Қытайдағы Ханчжоу қаласынан озып кетеді (шамамен мерзім). Хильдесхайм епискобы Зигфрид II Германияның Төменгі Саксониясындағы Дассель қаласына қала құқығын сыйлайды. Нидерландыда Влиссинген қаласына (кейіннен ағылшын тілінде "Флушинг" деп аталады) қала құқығы беріледі.