Локхид Вега: Американдық рекордты ұшақ

Кіріспе

Lockheed компаниясы жасаған, кейін Lockheed Vega деп белгілі болған пайдалы көліктік ұшақ.

Lockheed Vega – 1927 жылдан бастап Lockheed Corporation компаниясы құрастырған бес-жеті орындық, жоғары қанатты моноплан американдық авиалайнері. Ол жоғары жылдамдығы мен ұзақ қашықтығымен әйгілі болды, соның салдарынан көптеген рекордтарды жаңартқан ұшқыштарды өз тартуына іліктірді. Амелия Эрхарт Атлант мұхитын жалғыз өзі үшінші рет ұшып өткен алғашқы әйел болды, ал Уайли Пост оны пайдаланып әлемді екі рет айналып ұшқаннан кейін реактивтік ағынның бар екенін дәлелдеді.

Жобалау және әзірлеу

Джон Кнудсен Нортроп пен Джеральд Вулти жобалаған ұшақ бастапқыда Lockheed-тің өз әуе желілерінде қызмет ету үшін арналған еді. Олар төрт жолаушы (ұшқыштан басқа) сыйымды, мықты әрі сол дәуірдегі ең жылдам ұшақтардың бірі болатын ұшақ құрастыруды көздеді. Ағаштан жасалған монокок фюзеляжы, фанерамен қапталған консольді қанаттары және ең жақсы қозғалтқышы бар "Вега" жылдамдық туралы уәдесін орындады. Фюзеляж ағаш қабырғаларға жабыстырылған фанера қабаттарынан жасалған. Үлкен бетон қалыпты пайдаланып, фюзеляж қабығының бір жартысы әр қабаттың арасына желім жағылып, бөліктерге ламинатталды, содан кейін резеңке дорба қалыпқа түсіріліп, ауамен толтырылып, ламинат қалыптың ішкі бетіне қысылды. Екі жартысы бөлек құрастырылған қабырғаларға тігіліп, желімделді. Фюзеляж осылай жасалғандықтан, қанат тірегі фюзеляжды кесіп өтпейді, сондықтан бір тіректі консольді қанат ұшақтың үстіне орнатылды. Қозғалтқыш пен қону шассисі ғана толыққанды аэродинамикалық болмады, ал өндіріс үлгілерінде дөңгелектерді жабатын тамшы тәрізді қаптамалар болды, ал ең алғашқы үлгілерде NACA қаптамалары болмады және қозғалтқыш цилиндрлері ауа ағынына ашық қалды. Ол Wright Whirlwind ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқышымен жабдықталған.

Пайдалану тарихы

Алғашқы "Вега-1", "Алтын бүркіт" деп аталды, 1927 жылғы 4 шілдеде Локхидтің Лос-Анджелестегі зауытынан ұшып шықты. Ол сол кездегі жылдамдықпен круиздік режимде ұшып, ең жоғары жылдамдығы сағатқа жетті. Көптеген жеке меншік иелері бұл үлгіге тапсырыс берді, ал 1928 жылдың соңына дейін 68 данасы өндірілді. 1929 жылы Огайо штатының Кливленд қаласында өткен Ұлттық Әуе Жарыстарында "Вега" барлық жылдамдық сыйлықтарын жеңіп алды. 1928 жылы "Vega Yankee Doodle" (NX4769) континенттік жылдамдық рекордтарын жаңару үшін пайдаланылды. 19 тамыз – 20 тамыз күндері Голливудтың каскадер ұшқышы Артур С. Гобель Рассел Моганның жағалаудан жағалауға ұшу рекордын бұзып, Лос-Анджелестен Гарден-Ситиге (Нью-Йорк) 18 сағат 58 минутта ұшты, бұл батыстан шығысқа бірінші тоқтаусыз ұшу болды. 25 қазанда, көшпенді ұшқыш және бұрынғы почта ұшқышы Чарльз Б.Д. Коллиер 1923 жылы АҚШ Әуе күштері орнатқан шығыстан батысқа тоқтаусыз ұшу рекордын 24 сағат 51 минутта жаңартты. 3 қарашада батыстан шығысқа жаңа рекордты жаңаруға тырысқан Коллиер Аризона штатының Прескотт қаласының жанында апатқа ұшырап, өзі мен ұшақ иесі Гарри Дж. Таккер қаза тапты. Үлгіні жақсарту мақсатында Локхид 1929 жылы "Вега-5" ұшағын жасады. Pratt & Whitney R 1340 Wasp қозғалтқышын және жаңа NACA кавулингін қосу екі орын қосуға және круиздік жылдамдықты сағатқа, ал ең жоғары жылдамдықты сағатқа дейін арттыруға мүмкіндік берді. "Вега-5" үлгісінің жеке авиация және басшылық көліктерге арналған L.5A "Executive" модификациясы жасалды, бірақ "5" үлгісі Pan American Airlines, Pacific Alaska Airways және Transcontinental and Western Air сияқты көптеген әуе компанияларында да қолданылды. Барлығы 64 "Вега-5" ұшағы жасалды. 1931 жылы АҚШ Әуе корпусы екі DL 1 "Вега" ұшағын сатып алды, біріншісі Y1C 12, ал екіншісі Y1C 17 деп белгіленді. Екі ұшақтың да металл фюзеляжы болды, ал Y1C 17 қанаттарында қосымша жанармай бактерілері орнатылған. "Вегаға" қону қиын болуы мүмкін еді. Элинор Смит өзінің естеліктерінде "Бұл таудан құлап түскен тас сияқты ешқандай серпіліс потенциалына ие емес" деп жазды. Сонымен қатар, пилот кабинасынан алға және бүйірге көріну өте шектеулі болды; Flying журналының редакторы Лэйн Уоллес "Тіпті [тегіс ұшу кезінде] жел әйнегі аспанды басқа нәрселерге қарағанда жақсырақ көрсетеді, бұл ұстанымның немесе бұрыштың өзгеруін анықтауды қиындатады. Ұшып көтерілгенде немесе қонғанда, алға қарай көріну мүлдем болмайды" деп жазды.

The first Vega 1, named the Golden Eagle, flew from Lockheed's Los Angeles plant on July 4, 1927. It could cruise at a then fast , and had a top speed of A number of private owners placed orders for the design, and by the end of 1928, 68 had been produced. In the 1929 National Air Races in Cleveland, Ohio, Vegas won every speed award. In 1928, Vega Yankee Doodle (NX4769) was used to break transcontinental speed records. On August 19–20, Hollywood stunt flier Arthur C. Goebel broke the coast to coast record of Russell Maughan by flying from Los Angeles, California, to Garden City, New York, in 18 hours and 58 minutes, in what was also the first nonstop flight from west to east. On October 25, barnstormer and former mail pilot Charles B. D. Collyer broke the nonstop east to west record set in 1923 by the U. S. Army Air Service in 24 hours and 51 minutes. Trying to break the new West to East record on November 3, Collyer crashed near Prescott, Arizona, killing him and the aircraft owner, Harry J. Tucker. Looking to improve the design, Lockheed delivered the Vega 5 in 1929. Adding the Pratt & Whitney R 1340 Wasp engine of and a new NACA cowling improved performance enough to allow the addition of two more seats, and increased cruising speed to and top speed to A variant of the Vega 5 was built specifically for private aviation and executive transport as the L.5A "Executive" although the 5 was also used by a many airlines, including Pan American Airlines, Pacific Alaska Airways and Transcontinental and Western Air. A total of 64 Vega 5s were built. In 1931, the United States Army Air Corps bought two DL 1 Vegas, with the first designated as Y1C 12 and the second, a DL 1B designated as Y1C 17. These both had a formed metal fuselage, while the Y1C 17 had additional fuel tanks in the wings. The Vega could be difficult to land. In her memoir, Elinor Smith wrote that it had "all the glide potential of a boulder falling off a mountain." In addition, forward and side visibility from the cockpit was extremely limited; Lane Wallace, a columnist for Flying magazine, wrote that "Even [in level flight], the windscreen would offer a better view of the sky than anything else, which would make it more of a challenge to detect changes in attitude or bank angle. On takeoff or landing, there'd be almost no forward visibility whatsoever."

Vega DL-1A арнайы

Бір реттік арнайы модель металл фюзеляжы DL 1 негізінде Detroit Aircraft Corporation компаниясымен құрастырылып, лейтенант-коммандер Глен Кидстонға Ұлыбританияға экспортталды, ол оны "Пух" деп атады. Алғашқыда ол Ұлыбританияда G ABFE ретінде тіркелді, содан кейін Кидстонның әріптерінен құралған G ABGK ретінде қайта тіркелді.

Нұсқалар

Vega 1 Бес орындық кабиналы моноплан, бір ұшқыш және төрт жолаушыға арналған, Wright J 5, J 5A, J 5AB немесе J 5C Whirlwind радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Vega 2 Бес орындық кабиналы моноплан, Wright J 6 Whirlwind радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Vega 2A Жоғары жалпы салмақта жұмыс істеу үшін модификацияланған бір Vega 2 ұшағының қайта тағайындалуы. Vega 2D Екі Vega 1 және бір Vega 2 ұшағының қайта тағайындалуы, әрқайсысы Pratt & Whitney Wasp радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Vega 5 Жақсартылған нұсқасы, Wasp A, Wasp B немесе Wasp C1 радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. Vega 5A Executive – сәнді интерьері бар, бизнес-классқа арналған көлік нұсқасы. Vega 5B Жеті орындық жолаушылар тасымалдау нұсқасы, коммерциялық операторлар үшін жоғары жалпы салмақта жұмыс істеуге арналған. Vega 5C Жеті орындық кабиналы моноплан, модификацияланған құйрық бөлігімен, жоғары жалпы салмақта жұмыс істеуге арналған. DL 1 Vega 5C алюминийден жасалған фюзеляжбен. Оны «Detroit Aircraft Corporation» компаниясы жасаған. DL 1A/DL 1 Special – әуе жарыстары мен рекордтарды жаңаруға арналған, тіркеу нөмірі c/n 155. DL 1B DL 1-ге ұқсас жеті орындық кабиналы моноплан. Оны «Detroit Aircraft Corporation» компаниясы жасаған. Y1C 12 АҚШ Әскери-әуе корпусы қызметтік сынақтар мен бағалау үшін бір DL 1 ұшағын сатып алды. Y1C 17 АҚШ Әскери-әуе корпусы қызметтік сынақтар мен бағалау үшін бір DL 1B ұшағын сатып алды. UC 101 1942 жылы АҚШ Әскери-әуе күштеріне қосылған бір Vega 5C ұшағы.

Коммерциялық операторлар

Көптеген әуе компаниялары мен жеке меншік иелері Вегас ұшақтарын пайдаланды, олардың көпшілігі тек бірнеше ұшаққа ие болды.

Көрмеге қойылған ұшақтар

22 – Вега 5Б Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында тоқтап тұр. Бұл Амелия Эрхарттың ұшағы болған. 40 – Мичиган штатының Дирборн қаласындағы Генри Форд мұражайында Vega 2D тоқтап тұр. Оны Дональд Бакстер Макмиллан зерттеу және карта жасау үшін пайдаланған. 72 – Флорида штатының Маунт-Дора қаласында Кевин Кимболл Вега 5C ұшағын ұшуға жарамды күйге келтіруде, ол Флорида штатының Полк-Сити қаласындағы «Fantasy of Flight» үшін жасалып жатыр. Алғашқыда Оклахома штатының Тулса қаласындағы «Independent Oil and Gas Company» компаниясына тиесілі болған; ол 1969 жылы Дейв Джеймсон тарапынан «Winnie Mae» бояуымен қалпына келтірілді. Бұл ұшақ сондай-ақ «General Electric» компаниясының әуедегі электроника зертханасы ретінде де пайдаланылды. Ол түпнұсқасынан үлкен R 1340 қозғалтқышымен ерекшеленеді. 122 Winnie Mae – Вега 5C Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында тоқтап тұр. Ол Уайли Пост ұшқанда әлемді екі рет айналып, сондай-ақ жоғары биіктікте сынақтан өтті. 161 – DL 1B Техас штатының Маунт-Плезант қаласындағы «Mid America Flight Museum» мұражайында тоқтап тұр. Ол бастапқыда NC12288 ретінде тіркелген. Оның алғашқы қалпына келтірілген рейсін Джон О. Магоффин және Рик Бартер 17 желтоқсан 2013 жылы, қозғалтқыштың ойдағыдай жұмыс істеуінің 100 жылдығында орындады. 203 Shell Oil No 7 – Вега 5C Уолтер Боуге тиесілі және оны басқарады. Оны Джимми Дулиттл ұшқан.