Кіріспе
Наутанки - Оңтүстік Азияның, әсіресе Солтүстік Үндістанның халықтық өнер түрлерінің бірі. Болливудтың (хини кино индустриясының) пайда болуынан бұрын, Наутанки Солтүстік Үндістанның ауылдары мен қалаларында ең үлкен ойын-сауық құралы болды. Наутанкидің бай музыкалық шығармалары мен әзіл-сықақ, ойын-сауық сюжеттері ауыл тұрғындарының қиялына қатты әсер етеді. Бұқаралық ақпарат құралдарының (теледидар, DVD және онлайн-трансляция) таралуынан кейін де, ең үздік Nautanki қойылымдарында 10 000 - 15 000 адам көруге болады. Наутанкидің бастауы Солтүстік Үндістанның Саңгит, Бхагат және Сванг музыкалық театр дәстүрлерінде жатыр. Бір саңгит саңгит рани наутанки ка деп аталды, ол соншалықты танымал болды, сондықтан бүкіл жанрдың атауы наутанки болды. Наутанки ең танымал Уттар-Прадеш, Раджастан, Мадхья-Прадеш, Харьяна және Бихар штаттарында.
Nautanki is one of the most popular folk performance forms of South Asia, particularly in northern India. Before the advent of Bollywood (the Hindi film industry), Nautanki was the biggest entertainment medium in the villages and towns of northern India. Nautanki's rich musical compositions and humorous, entertaining storylines hold a strong influence over rural people's imagination. Even after the spread of mass media (such as television, DVDs, and online streaming), a crowd of 10,000 to 15,000 can be seen at the top Nautanki performances. Nautanki's origins lie in the Saangit, Bhagat, and Swang musical theatre traditions of Northern India. One Saangit called Saangit Rani Nautanki Ka became so popular that the whole genre's name became Nautanki. Nautanki is most famous in the states of Uttar Pradesh, Rajasthan, Madhya Pradesh, Haryana, and Bihar.
Өнер көрсетулер
Наутанки қойылымдары - романтикалық ертегілерден, мифологиялардан немесе жергілікті батырлардың өмірбаяндарынан алынған танымал халықтық тақырыпқа негізделген опералар. Орындау жиі жеке әндермен, билермен және скетчтермен үзілістер мен көрермендер үшін күлкілі жеңилдік ретінде қызмет етеді. Кейде адамдар үзілістерді дәретханаға бару үшін немесе үйлерінен немесе жақын маңдағы дүкендерден тамақ алуға пайдаланады. Наутанки қойылымдары көпшілік қатысуын қажет етеді. Мысалы, қауым мүшелері логистикалық қолдау, қаржылық қолдау және "Наутанки" спектакльдері үшін талантты актерлерді ұсынады. Көрермендер қандай сценарий орындалатынын таңдайды және көбінесе орындау кезінде әнді немесе скетчті қайталауды талап ету үшін араласады. Наутанки қойылымдары жүздеген немесе мыңдаған көрермендер қабылдай алатын ауылдың ішінде немесе айналасында кез келген ашық кеңістікте өткізілуі мүмкін. Кейде бұл орынды ауыл шапалы (ауылдың қоғамдық орталығы) ұсынады. Кейде жергілікті мектептің ойын алаңы қойылым орындарына айналады. Наутанки сатысы жер бетінен жоғары көтеріліп, ағаш төсектерден тұрады (әдетте жергілікті ауыл тұрғындары ұсынады). Бірнеше онжылдық бұрын үнді ауылдарында электр жарығы болмағандықтан, жарық үлкен фонарьлар немесе Петромакс (керосин майымен жұмыс істейтін құрылғы) арқылы қамтамасыз етілетін. Наутанкидің қызығы екі-үш орындаушының бір-бірімен ыстық, бал-ды араласуында; кейде хор да қолданылады. Дәстүрлі Наутанки қойылымдары әдетте түнде, көбінесе кешкі сағат 10-да басталады және түнде таңертең күн шыққанға дейін жалғасады (жалпы алғанда 810 сағат). "Наутанки" қойылымында үзіліс болмайды.
Репертуарлар
Дәстүрлі наутанкилердің репертуары мифологиялық және халық аңыздарынан бастап қазіргі заманғы батырлар туралы әңгімелерге дейін жетеді. Мысалы, Наутанкидің Сатья Харишчандра және Бхакт Морадваджа сияқты пьесалары мифологиялық тақырыптарға негізделген болса, Индал Харан мен Пуранамл фольклордан шыққан. ХХ ғасырдың бірінші жартысында британдық билікке және феодалдық жер иелеріне қарсы қазіргі заманғы сезімдер Сұлтан Даку, Джалианвала Баг және Амар Сингх Раторе сияқты Наутанкилерде көрініс тапты. Соңғы төрт онжылдықта пандит Рамдаял Шарма (танулы наутанки маэстросы) және кейін доктор Девендра Шарма көптеген жаңа наутанкилерді авторлады. Бұл жаңа Nautankis денсаулық, АҚТҚ / ЖҚТБ, әйелдерді күшейту, қарын, иммиграция және отбасылық жоспарлау сияқты заманауи әлеуметтік хабарларға бағытталған. Олар әлдеқайда қысқа - шамамен екі сағат. Бұл көрермендерге күнделікті өмірден үзіліс жасап, спектакльді көруге мүмкіндік береді. Қазіргі заманғы наутанкилер Үндістан мен Америкада кеңінен орындалып, үлкен танымалдылыққа ие болды. Кейбір танымал дәстүрлі Наутанкилер - Сия Пош (Пак Мохаббат), Султана Даку, Индал Харан, Амар Сингх Раторе, Бхакт Пурармал және Харишандра Тарамати. Қазіргі кездегі танымал суреттер - Миссия Сухани, Субах ка Була, Бехкани және Мускани, Бети ка Бья (бұл қазіргі заманғы Наутанкилердің барлығын Пандит Рам Даял Шарма жазған).
Шетелдер
2002 жылы Наутанкиді Америкада Наутанки суретшісі, әнші, жазушы, режиссер және қарым-қатынас және орындаушылықты зерттейтін доктор Девендра Шарма таныстырды. Шарманың шығармаларына Америкада тұратын инженерлер, дәрігерлер және басқа да үндістандық диаспора мүшелері қатысады. Оларға өздерінің мәдени тамырларымен байланысуға сирек мүмкіндік беріледі. Сонымен қатар, бұл қойылымдар Америкадағы басқа да қауымдарды үнді мәдениетінің қызықтыра түсуіне ықпал етті. Осындай "Наутанкидің" бірі - "Миссия Сухани" ("Mission Suhani") - Шарма мен Пандит Рам Даяль Шарманың авторлығындағы қазіргі заманғы және даулы әлеуметтік мәселені америкалық үндістер мен үнді иммигранттарына қатысты баяндаған "Наутанкидің" түпнұсқасы. Бұл фильмде Америкаға жұмыс істеуге немесе оқуға келген кейбір үнді еркектерінің ата-аналарының қысымынан немесе үлкен қалыңдық алу үшін (күйеудің отбасы қалыңдыққа ақшалай сыйлық береді) Үндістанға қайтып барып, үйленетін жағдай қарастырылады. Бұл ер адамдардың көбі әйелдерін Үндістанда қалдырып, оларды Америкаға әкелмейді, онда олардың басқа әйелі немесе қыз-келіншегі болады. Бұл "Наутанкидің" ерекшелігі - ол екі тілді (хинди және ағылшын). Бұл "Наутанкидің" дәстүрлі опералық және көркемдік элементтерін қорғап, сонымен бірге сюжетті және заманауи әлеуметтік мәселені әртүрлі аудиторияға тиімді жеткізеді. "Миссия Сухани" сияқты әлемдік әлеуметтік мәселелерді қамтитын "Наутанки" бағдарламасы "Наутанки" бағдарламасын Үндістан мен әлемнің барлық елдеріндегі жаңа мәселелерге байланысты жаңартуға көмектеседі.