Кіріспе
12 ғасырдағы нормандық дворян Роберт Фитцхамон (1107 жылдың наурыз айында қайтыс болды) немесе Роберт Фитцхамон (сөзбе-сөз "Хамонның ұлы Роберт"), Нормандияның Кальвадос аймағындағы Крули және Манш аймағындағы Ториньяның иесі, Глостердің алғашқы норман феодал бароны және Оңтүстік Уэльстегі Гламморганды жаулап алған норман. 1075 жылы Гламморган лорды болды. Жеңімпаздың туысы және Англия корольдері Вильгельм Руфус және Генрих I-ге адал болған азанау англо-норман барондарының бірі ретінде, ол Англия мен Нормандиядағы маңызды тұлға болды.
Robert Fitzhamon (died March 1107), or Robert FitzHamon (literally, "Robert, son of Hamon"), Seigneur de Creully in the Calvados region and Torigny in the Manche region of Normandy, was the first Norman feudal baron of Gloucester and the Norman conqueror of Glamorgan, southern Wales. He became Lord of Glamorgan in 1075. As a kinsman of the Conqueror and one of the few Anglo Norman barons to remain loyal to the kings William Rufus and Henry I of England, he was a prominent figure in England and Normandy.
Ата-анасы мен ата-бабасы
Роберт Фицхамон, шамамен 1040 немесе 1050 жылдары туған, Кент шерифі Хамо Дапифердің ұлы және Хамон Дентаттың ("Тісті немесе Қақпақты", яғни, көбінесе алдыңғы тістері ірі болған) немересі болды. Оның әкесі Нормандиядағы Ториньи, Креули, Мези және Эвреси иеліктерін басқарды, бірақ 1047 жылы Валь-эс-Дюна шайқасында қаза болғаннан кейін отбасы бұл иеліктерді жоғалтқан болуы мүмкін. Ол Жеңімпаз Уильямның туысы болған деген аңыз бар, бірақ олардың қаныстық байланысы белгісіз.
Англия мен Уэльстегі мансап
1087 жылға дейінгі Роберттің қызметі туралы мәліметтер аз. Роберт, мүмкін, 1066 жылы Гастингс шайқасына қатыспаған, және оның кейбір туыстары тізімделгенімен, 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында кездеспейді. Ол 1088 жылғы көтеріліс кезінде король Уильям Руфустың (1087–1100) қолдаушысы ретінде сақталған құжаттарда алғаш рет көзге түсті. Көтеріліс жеңілгеннен кейін король Уильям Руфус оған Глостер феодалдық барониясын сыйлады, ол Глостершир және басқа да округтердегі екі жүзден астам поместьеден тұрды. Олардың кейбіреулері Уильям Жеңімпаздың әйелі, және Уильям Руфустың анасы, марқұм королева Матильдаға тиесілі болған, және ол оларды үлкен саксон ақсүйегі Бритриктен, Алгардың ұлынан, жастығында оның махаббат ұсыныстарын қабылдамағаны үшін жаза ретінде тартып алған. Бұл поместьелер Руфустың кіші інісі Генриге (болашақ король Генри I) мұра ретінде берілуі тиіс еді; алайда, Фицхамон Генримен жақсы қарым-қатынаста болды.
destined as the inheritance of Rufus's younger brother Henry (the future King Henry I); nevertheless Fitzhamon remained on good terms with Henry.
Гламорганды жаулап алу
Роберттің Гламорганды басып алуының мерзімі белгісіз, бірақ ол Глостердің феодалдық барониясын алғаннан кейінгі онжылдықтарда болған болуы мүмкін. Бір түсіндірме – 16 ғасырдан бастау алған Гламорганның он екі рыцарі туралы аңыз. Аңыз бойынша, Гламорганның ханзадасы немесе лорды, Уэльс ханзадасы Иестин ап Гурган (Джестин), Роберт Фицхамоннан көмек сұраған. Фицхамон 1090 жылы Оңтүстік Уэльс ханзадасы Рис ап Тьюдворды шайқаста жеңіп, награда ретінде норман рыцарларымен бірге Гламорганды иеленді. Сонда "француздар Дифед пен Середигионға келді, олар осы жерлерді әлі күнге дейін сақтап тұр, қамалдарды нығайтып, британиялықтардың барлық жерін басып алды". Иестин нормандықтармен араласудан көп пайда көрмеді. Ол көп ұзамай 1091 жылы жеңіліп, жері тартылып алынды. Аңыздың негізі бар ма, жоқ па, Роберт Фицхамонның 1089-1094 жылдар аралығында Гламорган мен Гвинллвгтың жазық жерлерін басып алғаны белгілі. Оның негізгі бекіністері – Кардифф қамалы (ол бұрынғы римдік бекініс орнында салынған болуы мүмкін), сондай-ақ Ньюпорттағы және Кенфигтегі жаңа қамалдар болды. Оның ұрпақтары осы қамалдар мен жерлерді мұраға алды.
Теуксбери абатшылығының негізін қалаушы (1092)
1092 жылы Роберт Фицхамон Теуксбери аббаттығын қайта құрды. Аббаттықтың көлемі Вестминстер аббаттығының көлемімен шамалас. Алғашқы аббат – 1110 жылы қайтыс болған Кранборн аббаты Жиральд, аббаттық 1121 жылғы қазанда қасиеттендірілмес бұрын дүниеден озды. Аббаттықтың салынуына Роберттің әйелі Сибил де Монтгомеридің (немесе де Монтгомери) ықпалы тиген болуы мүмкін.
Фицхамон және оның патшалары
Аңыз бойынша, Руфустың қаза болған аң ауына бірнеше күн бұрын Роберт алаңдатарлық түстер көрген, ол сапарды кейінге шегерді, бірақ тоқтатып алмады. Ол Руфустың денесіне аза тұрғандардың бірі болды және марқұм патшаның денесін Винчестерге жерлеу жолында өз шапанымен жапты. Осы әңгімелердің қаншалықты кейінірек құрастырылғаны белгісіз. Дегенмен, Фицхамон Генрих I-ге де, оның ізашарына да адал болды, Генрихтің ағасы Роберт Куртозбен болған бірнеше ашық қақтығыстарда Генрихтің жағында тұрды. Ол 1101 жылы Генрих I мен Роберт Куртоз арасындағы келісімге қол жеткізген үш баронның бірі болды. 1105 жылы ол Нормандияға барды және Байо маңындағы ата-бабаларының жерлері үшін шайқас кезінде тұтқындалды. Осының салдарынан Генрих сол жылы үлкен әскермен каналдан өтті. Фицхамон босатылып, Генрихтің жорығына қосылды, ол Фалезді қоршауға алды. Сол жерде Фицхамон басына ауыр жарақат алды; ол тағы екі жыл өмір сүрді, бірақ есі дұрыс болмады. Ол өзі құрып, өмірінде зәулімдеген Теуксбери аббаттығының Капитул үйіне жерленді.
1860 жылы Килкгемптондағы сурет
Роберт Фицхамон (1107 жылы қайтыс болған) мен Ричард I де Гренвиллдің (1142 жылдан кейін қайтыс болған) бейнесі Клейтон мен Белл шеберханаларында жасалған, Гренвиллдердің екі терезесінің бірінде сақталған. Бұл терезе 1860 жылы осы әулеттің ұрпақтары Кілкгемптон, Корнуоллдегі Ұлы Джеймс шіркеуінің Гренвилл капелласына орнатқан. Гренвиллдер 17 ғасырда Роберт Фицхамонның болмаған Корбойл графының еркек мұрагері болғанын мәлімдеген, бірақ бұл тарихи негізі жоқ байланыс. Гренвилл әулетінің ("Гренвилл" 1661 жылдан бастап Бат графы атағын алғаннан кейін) орталығы Кілкгемптон приходындағы Стоу болды. Сол жақ бейненің астында: "Роб. Фитцхамон Корбойл графы" деп жазылған, ал оның астында мынадай қару-жарақтар бейнеленген: көк түсті фонға алтын түсті күзетші арыстан, және көк түсті фонға алтын түсті арыстан, алтын түсті шекарасы бар. Терезелерді 1860 жылы Гренвилл әулетінің мұрагерлері орнатқан.