Кіріспе
Неміс заңгері, дипломат, ежелгі тарихшы және археолог (1860-1946) Барон Макс фон Оппенхайм (15 шілде 1860 - 17 қараша 1946) - неміс заңгері, дипломат, ежелгі тарихшы және археолог. Ол Оппенхайм банктік династиясының мүшесі болды. Дипломатиядағы мансабын тастап, 1899 жылы Телл Халаф жерін тауып, 1911 жылы және 1927 жылы қазба жұмыстарын жүргізді. Ол көптеген табылған заттарын Берлинге әкеліп, 1931 жылы жеке музейде (Телл Халаф мұражайы) көрсетті. Макс бес бауырластың бірі болып өсті және кішкентай кезінен өнерге тап болды, өйткені оның әкесі өнердің құлшынысты коллекционері және меценаты болды. Бірақ әкесі оны Саль банкісінде жұмыс істесін деп қалаған. Оппенхайм, Макстың басқа да ойлары бар еді. Оның жарияланбаған естеліктеріне сәйкес, Шығысқа деген қызығушылығын алғаш рет "Мың бір түннің" Рождестволық сыйлығы тудырды. Макс 1866-1879 жылдары Кельн қаласында оқыды, Аполполло гимназиясында Абитурды аяқтады. Содан кейін ол әкесінің тілегін орындап, Страсбург университетінде заңгерлік білім ала бастады. Алайда, оқу орнына, ол уақытының көп бөлігін "Corps Palatia Guestphalia Freiburg" Студенттер байланысында өткізді. Содан кейін ол Берлин университетіне оқуға ауысты, бірақ академиялық жетістіктерінің жоқтығы әкесі оны Кельнге шақырды, онда ол 1. 1883 жылы мемлекеттік емтихан және докторлық емтихан. Референдер болған кезінде араб тілін үйреніп, шығыс өнерін жинай бастады. Ол Референдиатын 1891 жылы Ассиссор дәрежесінде емтихан тапсырып бітіреді. Себебі оның әкесі еврей. Каирде болған кезде жасаған бірнеше сапарларының бірінде 1899 жылы Оппенхайм Бағдад темір жолының бағытын құру бойынша жұмыс істеп, Алеппо арқылы Дамаск пен Солтүстік Месопотамияға Deutsche Bank атынан барды. 19 қарашада ол Тель-Халафтың археологиялық орнын тауып, жергілікті ауыл тұрғындарының құм астында көмілген тас мүсіндер туралы айтқан әңгімесін жалғастырды. Үш күннің ішінде бірнеше маңызды мүсіндер ашылды, соның ішінде "Отырған құдай" деп аталады. Сынақ орнында "Батыс сарайдың" кіреберісі ашылды. Ол қолына заңмен бекітілген жер қазуға рұқсаты болмағандықтан, Опенхайм тапқан мүсіндерді қайта көміп, басқа жерге қоныстандырды. Deutsche Bank оның теміржолдағы жұмысына қанағаттанбағандықтан, кейіннен кеңесші лауазымынан босатылды. Ол 1910 жылға дейін Каирде дипломат ретінде жұмыс істей берді, ол 1 қарашада министр-резидент дәрежесімен дипломатиялық қызметтен босатылды. Оппенхайм 1911 жылы 5 тамызда басталған қазу науқанын жоспарлады. Ол үшін үлкен жабдықтар, соның ішінде шағын бу поезы импортталды. Шығындар шамамен 750 000 марканы құрады және фон Оппенхаймның әкесі төледі. Археологтар 1899 жылдан бері жергілікті тұрғындар табылған кейбір бұйымдарды ашып, оларды ырым-жырымнан, сондай-ақ құнды құрылыс материалдарын алу үшін қатты бүлдіргенін анықтады. Қазба жұмыстары кезінде Оппенгейм б.з.б. Елеулі табылған заттарға Капара патша салған "Батыс сарайының" үлкен мүсіндері мен рельефтері, сондай-ақ ғибадат залы мен қабірлер кіреді. Арам сарайы бүлік шығарғаннан кейін қиратылған, ал Гузана Ассирияның провинциясы болды. Кейбір мүсіндер эллиндік кезеңдегі ғимараттарда қайтадан қолданылған. Сонымен қатар, олар б.з.д. 6000 - 5000 жылдар аралығында неолиттік керамиканы тапты, ол алғаш рет табылған жердің атымен Халаф мәдениеті деп аталды. Сол кезде бұл табылған ең көне суреттелген қыш бұйым (Герцфельд Самарадан тапқан бұйымдармен бірге). 1913 жылы Оппенхайм Германияға уақытша оралуға шешім қабылдамас бұрын Джебелет эль Бедадағы рельефтерді де тапты. Оппенхайм ағылшындар мен француздарға қарсы күресте қос тәсілмен: тұрақты әскерлер арқылы және бұқаралық көтерілістерді көтермелеу арқылы келді. Арабтардың кейбіреулері Оппенхаймды Әбу Джихад ("Қасиетті соғыстың атасы") деп атаған. 1917 жылы Оппенхайм Берлинге оралып, қазба жұмыстарының нәтижелерін жариялау бойынша жұмыс істей бастады. 1943 жылы бомбалау кезінде Оппенхаймның Берлиндегі пәтері де, сонымен бірге оның кітапханасы мен өнер коллекциясының көп бөлігі де жойылған. Содан кейін ол Дрезденге көшіп барды, ол 1945 жылдың ақпан айында өртті бомбалау кезінде өмір сүрді. Бар дүние-мүлкінен айырылған Оппенхайм Баварияға апасымен бірге көшіп барды. 1946 жылы 15 қарашада 86 жасында Ландшутта қайтыс болды.
Baron Max von Oppenheim (15 July 1860 – 17 November 1946) was a German lawyer, diplomat, ancient historian, and archaeologist. He was a member of the Oppenheim banking dynasty. Abandoning his career in diplomacy, he discovered the site of Tell Halaf in 1899 and conducted excavations there in 1911–13 and again in 1927–29. Bringing many of his finds to Berlin, he exhibited them in a private museum (The Tell Halaf Museum) in 1931. Max grew up as one of five siblings and from an early age he was exposed to art, as his father was an avid collector and patron of the arts. Although his father wanted him to work in the banking house of Sal. Oppenheim, Max had other ideas. According to his unpublished memoirs, it was a Christmas gift of The Thousand and One Nights that first gave rise to his interest in the East. Max attended school at Cologne from 1866 to 1879, finishing with the Abitur at the Apostel Gymnasium. He then followed the wish of his father and began to study law at the University of Strasbourg. However, rather than study, he spent most of time at the Studentenverbindung "Corps Palatia Guestphalia Freiburg". He then transferred to Berlin University but his lack of academic progress caused his father to recall him to Cologne where he finished his 1. Staatsexamen and the doctoral exam in 1883. During his time as Referendar he learned Arabic and began to collect Oriental art. He finished his Referendariat in 1891 by passing the exam as Assessor. due to the Jewish background of his father. On one of several trips he made while stationed at Cairo, in 1899 Oppenheim travelled via Aleppo to Damascus and northern Mesopotamia on behalf of Deutsche Bank, working on establishing a route for the Baghdad Railway. On 19 November, he discovered the archaeological site of Tell Halaf, following up on tales told to him by local villagers of stone idols buried beneath the sand. Within three days, several significant pieces of statuary were uncovered, including the so called "Sitting Goddess". A test pit uncovered the entrance to the "Western Palace". Since he had no legal permit to excavate, Oppenheim had the statues he found reburied and moved on. Deutsche Bank was not satisfied with his work on the railway and he was subsequently dismissed as an advisor. He continued to work in Cairo as a diplomat until 1910 when he was dismissed from the diplomatic service with the rank of Ministerresident on 1 November. Oppenheim planned a digging campaign that began on 5 August 1911. Substantial equipment was imported, including a small steam train. The costs totaled around 750,000 Mark and were covered by von Oppenheim's father. On arrival, the archaeologists discovered that since 1899 locals had uncovered some of the findings and heavily damaged them in part out of superstition, in part to gain valuable building material. During the excavations Oppenheim found the ruins of the Aramaean town of Guzana (or Gozan), which flourished at the turn of the 2nd/1st millennium BC. Significant finds included the large statues and reliefs of the so called "Western Palace" built by King Kapara, as well as a cult room and tombs. After a revolt, the Aramaean palace had been destroyed and Guzana became an Assyrian province. Some of the statuary was found reused in buildings from the Hellenistic period. In addition, they discovered Neolithic pottery from around 6,000 to 5,000 BC of a type which became known as Halaf culture after the site where it was first found. At the time, this was the oldest painted pottery ever found (together with those discovered at Samarra by Herzfeld). In 1913, Oppenheim also discovered the reliefs at the Djebelet el Beda before deciding to return temporarily to Germany. Oppenheim was credited with being the one who came up with the dual approach to fighting the British and French: through regular troops and by encouraging uprisings by the masses. Some among the Arabs reportedly referred to Oppenheim as Abu Jihad ("Father of Holy War"). In 1917, Oppenheim returned to Berlin and began to work on the publication of his excavation results. A bombing raid in 1943 also destroyed Oppenheim's apartment in Berlin and with it much of his library and art collection. He then moved to Dresden, where he lived through the firebombing of February 1945. Having lost virtually all his possessions, Oppenheim moved to in Bavaria, where he stayed with his sister. He died on 15 November 1946 at the age of 86, in Landshut, and is buried there.
Мұра
ГДР кезінде коммунистік билік кезінде Пергам музейінің жертөлелерінде сақталған сүйектер ешбір зардап шекпеген. 1999 жылы Музейлер аралының бас жоспарында Тель Халафтың Батыс сарайының қасбеті қалпына келтірілуі туралы идея айтылған. Сол кезде Сэлдің қаржылай қолдауымен. Опенхайм және Deutsche Forschungsgemeinschaft Vorderasiatisches Museum Иштар қақпасын қайта құрудан кейінгі ең ірі масштабтағы қалпына келтіру жобасына қатысты. 2001 жылдан 2010 жылға дейін шамамен 27 000 фрагменттерден 30-дан астам мүсін қайта құрылды. Олар 2011 жылы Берлиндегі Пергамон мұражайында және 2014 жылы Боннның Бундескунсталесінде көрмеге қойылды. Соңғы көрме археологиялық табылғандарға ғана емес, "Жакын Шығыс елдерінің соңғы үлкен археологиялық зерттеушілері" деп аталатын Макс фон Оппенхаймның тұлғасына да назар аударды. Музей аралын қайта құру 2025 жылы аяқталған кезде Батыс сарайдың қасбеті жаңа Vorderasiatisches мұражайына кіретін жол болады.