Кіріспе
The Dancer Upstairs) - 2002 жылы шыққан испандық-америкалық қылмыс триллер фильмі. Фильмді Джон Малкович түсіріп, режиссерлік дебютімен режиссерлік етті. Фильм Николас Шекспирдің 1995 жылғы "Жоғардағы биші" романының экранизациясы.
The Dancer Upstairs is a 2002 Spanish American crime thriller film produced and directed by John Malkovich (in his directorial debut), and starring Javier Bardem, Juan Diego Botto and Laura Morante. The film is an adaptation of the 1995 novel The Dancer Upstairs by Nicholas Shakespeare, who also wrote the screenplay.
Сюжет
Латын Америкасының аты аталмаған бір республикасында, елдің шалғай таулы аймағында, полиция сержанты Агустин Рехас, полицияға қосылу үшін беделді фирмадағы жұмысын тастаған бұрынғы заңгер, аз пайдаланылған бақылау пунктінің бастығы. Бірде көлік тоқтайтын пунктке тоқтағанда, Рехас көліктегілерге күдікпен қарайды. Ол өзін жұмысшы деп санайтын, бірақ білімді және жақсы сөйлеуші жолаушыдан сұрақтар қояды. Рехастың назары бір сәтке басқа жаққа ауысқанда, жемқор қызметкер пара сұрап, партияға кетуге мүмкіндік береді. Бірнеше жылдан кейін Рехас лейтенант болып тағайындалып, әйелі мен жасөспірім қызымен бірге елордада тұрады. Полиция жалақысымен күндіз-түні күресіп жүрген Рехас қызының балет мұғалімі Йоландаға ұзақ уақыттан бері төленбеген шотты төлеу үшін барады. Рехас Йоландамен достыққа түседі, ол оған қызының биге ерекше қабілеті бар екенін айтады. Ол оны өзінің еріншек, өзімшіл әйеліне қарағанда сергітетін өзгеріс деп санайды және оның студиясында жалғыз билегенін көргеннен кейін оған әуре болады. Қазір екеуі бір-бірімен қарым-қатынас жасауды тоқтатады. Дипломатиялық қабылдау бөлмесінде қауіпсіздік бөлімінде жұмыс істеп жатқанда, Рехасты заңгер Тристан Кальдерон таниды, ол есірткі сатушылармен және жаңа президенттік әкімшілікпен байланысы бар көлеңкелі тұлға. Осы арада Рехас пен оның бағыныстысы Сукре маоистік идеологияға және "Президент Езекиелге" сілтеме жасайтын плакаттармен бекітілген шам бағаналардан ілінген өлі иттерді табады. Көп ұзамай Езекиел есімі астанадағы жанкешті бомбалау кезінде айтылады. Саяси тұрақсыздық демократиялық кері бұрылуға шақырады деп қорқып, полиция бастығы Рехасты капитандыққа көтереді және оған Езекиелді сот процесі шеңберінде тергеуді тапсырады. Рехас және оның командасы Езекиел - бұл ел тауларында жасалған бірқатар зұлымдықтарға жауапты маоистік террористік көшбасшының аты екенін анықтады, ол әскери биліктің соңына қарай орталық биліктің бұзылуынан кейін назардан тыс қалды. Рехас басты күдіктіні тез анықтап алады: Эдгардо Ривас, өзін "коммунизмнің төртінші жалыны" деп санайтын бұрынғы академик. Рехас Ривасты таудағы полиция бақылау пунктінде тергеген жұмысшы деп таниды. Езекиел елордада террорлық науқан ұйымдастырады, екі жоғары лауазымды адам өлтірілгеннен кейін, қазіргі президенттің бас кеңесшісі Кальдерон әскери жағдайды жариялайды. Езекиел ісі әскери өлім жасағына тапсырылды. Рехас наразылық білдіргенде, Кальдерон тергеуді жалғастыруға рұқсат береді, бірақ әскери бақылаумен. Рехас және оның тергеушілері Езекиелдің Ривас екенін растайтын және оның жасырынған жері астананың екі тұрғын көшелерінің бірінде орналасқандығын көрсететін бейнетаспаны табады. Рехас бұл жаңалықты Кальдероннан жасырып, полицияға әскери араласусыз тергеуді аяқтауды рұқсат етеді. Түзетушіл тергеуден кейін оның командасы Ривастың жасырын орнын Йоланданың балет студиясы орналасқан ғимараттың жоғарғы қабатында табады. Рехас Ривасты және оның серіктестерін қан төгілмей ұстап алады, бірақ оның таңғалуына орай, Йоланда Ривастың оператившілерінің бірі екенін біледі. Рехас Езекиелді күдіктілер тиісті сот процесін өткізетінін қамтамасыз етеді, саяси оппозицияның батыры және президенттікке үміткер болады. Осы арада Ривас, Йоланда және олардың серіктері ауыр жағдайға тап болып, өмір бойы түрмеде отыруға сотталады. Рехас Кальдеронмен кездесіп, Йоланданың жазасын жеңілдету үшін президент сайлауына қатысудан бас тартуды ұсынады. Кальдерон келісімге келіседі және Рехасқа беделін сақтап қалу үшін президент оны жуырда судьялық қызметке тағайындайтынын хабарлайды. Кетер алдында ол Рехастың президенттікке бас тартуға дайындығына таңғалады, ол Йоланданың Рехасты тұрақты түрде қабылдамайтынын көрсететін хатын ашады. Фильм Режастың қызының балет концертіне келгенінде аяқталады.
Өндіріс
Фильм Португалияның Порту қаласында және Эквадордың Кито қаласында түсірілді. Бастапқы театрлық релизде Перудің Лима картасының жылдам көрінісі (шамамен 23 секунд) болды. Бұл көрініс DVD-де жоқ. Бір шам бағанасында: "Мәдениет деген сөзді естігенде, тапаншамды ұстаймын" деп жазылған. Бұл цитатаны әдетте нацистік көшбасшы Герман Герингке қатысты деп қате айтады. Қамауға алынған видеотаспа "Estado de sitio" деп аталады; бұл Коста Гаврастың "Сиеж штаты" атты испанша фильмінің атауы. Бұл жерде жазалау бейнесі бар екен. Кейіннен Гаврас түсірген фильмнің кейбір бөліктері де бейнеленген. "Кока-кола құтысындағы паб" туралы әзіл судья Кларенс Томастың сайлануы туралы тыңдауларға сілтеме болып табылады.
Тарихи негіз
Бұл оқиға Перудегі маоистік партизандар ұйымы "Шайнинг Пэтх" (Айқын жол) -дан шықты. Оның басшысы Абимаэль Гусман, президент Гонсало деген атпен белгілі болған, 1992 жылы астана Лимадағы балет студиясының үстіндегі пәтерден тұтқындалған. Балет мұғалімі Йоланданың кейіпкері - Марица Гарридо Лекка, Гусманның пәтерінен табылған әйел. Бардемнің кейіпкері Бенедикто Хименес пен генерал Антонио Кетен Видалдан, Гусманның тұтқындалуына жауапты жетекші тұлғалардан, рухландырылған. Тристан Кальдерон Перу Ұлттық барлау қызметінің іс жүзіндегі басшысы, сондай-ақ есірткі сатушылардың адвокаты болған Владимиро Монтесиносқа негізделген.