Кіріспе

Родригеске ендемиялық болып табылатын рельстер тұқымдасының құсы Родригес рельсі (Erythromachus leguati), сондай-ақ Легуаттың гелинотесі немесе Легуаттың рельсі деп аталады, бұл Родригес Маскарен аралында эндемиялық болған рельстер тұқымдасының құрып кеткен түрі. Құс 1691-93 және 1725-26 жылдардағы екі жазбада алғаш рет өмірден жазылған. Кейіннен субфоссиль қалдықтары ашылып, 1874 жылы ескі жазбалармен байланыстырылды, ал түрге Е. легуати деген ат қойылды. Ол әдетте өзінің туысы Эритромахус түрінде сақталады, бірақ кейде Маврикийдің қызыл рельсі (A. bonasia) туысымен бірге Aphanapteryx туысына тағайындалады; олардың басқа рельстермен қарым-қатынасы анық емес. Родригес рельсі ұзын және салмағы кем дегенде 5 кг. Ол сұр түкті, қызыл құйрықты, қызыл аяқты және көз айналасындағы қызыл жапырақпен сипатталған. Оның құйрығы ұзын, төмен қарай иілген. Ол ұша алмайтын, сондай-ақ, тасбақа жұмыртқасымен қоректенетін. Ол қызыл заттарға қызығатын, адамдар оны аңшылықта пайдаланған. Родригес рельсі XVIII ғасырдың ортасында жойылып кеткен деп есептеледі, негізінен әкелінген мысықтар мен аңшылықтың жыртқышшылығынан.

Таксономия

1848 жылы ағылшын зоологы Хью Эдвин Стрикленд француз саяхатшысы Франсуа Легуаның 1708 жылы шыққан "Шығыс Үндістанға жаңа саяхат" мемуарларында 1691-93 жылдар аралығында Маскарен аралы Родригесте болғандығы туралы айтылған құсқа назар аударды. Легоат құстарды "гелинотт" деп атады (аузында "ағаш тауық" деп аударылады), бұл атау Стрикленд Еуропаның құс тұқымын білдіреді деп ойлады, бірақ бұл Легоат сипаттаған құстың құс тұқымының пішінімен сәйкес келмеді. Стрикленд құсты одан әрі жіктей алмады, бірақ ол Маврикийден келген, танылмаған құстардан алынған, саяхатшылар Питер ван ден Брокке мен сэр Томас Герберт суреттеген, бірақ ол байланысты деп ойлаған, додо мен кивимен ұқсастығын атап өтті. Стрикленд сонымен қатар Маврикийден келген құсқа ұқсас екенін атап өтті, кейіннен қызыл рельс (Aphanapteryx bonasia) деп аталды. Милн Эдвардс Легуаттың есебіне Родригестегі Plaine Coral аймағындағы үңгірлерде табылған үш сүйек (бұрын сүйегі, тарсометатарс және сынық бас сүйегі) байланыстырды. Ол олардың қызыл рельстің ұқсас екенін мойындады, сонымен қатар оның тік тұмсығы бар екенін атап өтті (Легуат сипаттағандай). Милн Эдвардс жалпы атауын шығарды Erythromachus грек сөздері eruthros, "қызыл" және makhç, "сайыс" (осы сөз "қызылға қарсылық білдіреді" деп аударылады), оның қызыл заттарға қызығушылығына байланысты, ал нақты аты Легуаттың құрметіне берілген. 1967 жылы америкалық орнитолог Джеймс Гринвей Легуаттың сипаттамасында желмен соққан қызғылт батпақтар туралы айтылған, өйткені сұр сөз кейде көк түспен синоним ретінде қолданылады. Бұл ойды басқа сарапшылар қабылдамады. Бүгінде Легуаттың естеліктері жергілікті құстардың өміріндегі сенімді байқауларын білдіреді деп кеңінен мойындалады.

Эволюция

Қызыл рельске жақын туыс болудан басқа, Родригес рельсінің қарым-қатынасы белгісіз және екеуі әдетте бөлек тұқымдар ретінде саналады, Aphanapteryx және Erythromachus, бірақ кейде Aphanapteryx түрлері ретінде біріктіріледі. 1945 жылы француз палеонтологы Жан Пивето екі түрдің бас сүйегінің ерекшеліктерін генетикалық бөліну үшін жеткілікті түрде тапты, ал 1977 жылы американдық орнитолог Сторрс Л. Олсон екі түрдің ұқсас және бір қордан шыққан болса да, олар да айтарлықтай өзгешеленді, және мүмкін бөлек ұсталуы керек деп мәлімдеді. Олсон географиялық орналасуы мен мұрын сүйектерінің морфологиясына сүйене отырып, олардың Gallirallus, Dryolimnas, Atlantisia және Rallus тұқымдарына қатысты екенін айтты. Американдық орнитолог Брэдли С. Ливзи 1998 жылы Родригес пен қызыл рельстің туыстығын анықтай алмады, оларды біріктіретін кейбір белгілер мен басқа рельстер ортақ шығу тегі емес, ұшуды жоғалтумен байланысты екенін айтты. Ол сондай-ақ Родригес пен қызыл рельсті бір тұқымға топтастыру олардың географиялық таралуына әсер еткен болуы мүмкін деп болжады. Моуэр Шовире мен оның әріптестері де екеуін бөлек тұқымдарға жатқызған. Теміржолдар көптеген мұхиттық архипелагтарға жетті, бұл жиі ұшусыздықтың түрленуіне және эволюциясына әкелді. 2008 жылы британдық зерттеушілер Энтони Чек пен Джулиан П. Юмның айтуынша, қызыл рельстің қауырсыннан айырылғандығы оның ұзақ уақыт бойы оқшауланғандығын көрсетеді. Бұл рельстер көптеген басқа маскарен құстары сияқты Азиядан шыққан болуы мүмкін. 2019 жылы Юм екі тұқымның айырмашылығын қолдады және жойылған Маврикийлік соуқұйрық пен Родригес соуқұйрығы арасындағы байланысты осы аралдардағы эволюциялық жолдардың айырмашылығының тағы бір мысалы ретінде келтірді. Ол Родригес пен қызыл рельстердің қарым-қатынасы жойылған басқа Маскарен рельстерінен гөрі түсініксіз екенін, олардың көптеген ерекшеліктері диетаға байланысты ұшпайтындық пен жақ сүйектерінің өзгеруіне байланысты екенін, бұл оқшауланудың ұзақ кезеңін білдіреді. Ол олардың ата-бабалары Маскарендерге ертеректе миоцен ортасында келген болуы мүмкін деп болжады, бірақ бұл жақында болған болуы мүмкін. Бұл ерекшеліктердің даму жылдамдығына гендер ағыны, ресурстардың қол жетімділігі және климаттық оқиғалар әсер еткен болуы мүмкін. Ұшусыздық рельстерде тез дамып, кейде Дриолимнадағыдай бір топтарда бірнеше рет қайталана алады, сондықтан Родригес пен қызыл рельстердің ерекшелігі дамуы ұзаққа созылмаған болуы мүмкін; кейбір басқа мамандандырылған рельстер 13 миллион жылдан аз уақыт ішінде дамыды. Юм екі рельстің Дриолимнамен байланысты екенін айтты, бірақ олардың морфологиясы бір-бірінен айтарлықтай айырмашылығы бар, сондықтан қалай екенін анықтау қиын болды. Жалпы, рельстер аралдарды отарлауға дағдыланған және жыртқышсыз ортада бірнеше ұрпақ ішінде ұшпайтын болады, бірақ бұл оларды адам әрекеттеріне ұшырайды. Хьюм 2019 жылы барлық жоғарғы құйрықтарды тексерді, бірақ қисықта ешқандай айырмашылық таппады. Родригес рельсі қызыл рельстен айырмашылығы - оның бас сүйегі кеңірек және қысқа, мұрын тесіктері ұзын және төменгі, көкірек сүйегі пропорционалды түрде ұзын, жамбас сүйегі қысқа, мықты, сондай-ақ ерте сипаттамаларға негізделген қауырсынды ерекшеленді. Неміс зоологы Герман Шлегель 1854 жылы суретті тартқанда, Родригестегі додо түрін (оған Didus herbertii деп атады) бейнелейді деп ойлады және бұл Легуат атап өткен түр.