Кіріспе

Пиротерий ("отты аң") - Оңтүстік Америкадағы тұяқтылардың, Пиротериялар отрядының, қазіргі Аргентина мен Боливияда, Олигоцен дәуірінің соңында өмір сүрген, жойылған туысы. Бұл пиротерий деп аталды, өйткені алғашқы үлгілер ежелгі жанартау күлінің жинақтауынан қазылып алынды. Бұл тұқымның қалдықтары Аргентинаның Десадо және Сармиенто формациялары мен Боливияның Салла формациясынан табылған. Осы уақытқа дейін екі жарамды түр сипатталған, олар қазіргі Аргентина жерінде өмір сүрген Pyrotherium romeroi және Олигоценнің соңында Боливиядан келген П. макфадени. P. romeroi - бұл ең соңғы белгілі пиротер, оның қалдықтары толық болмаса да, бүкіл тәртіпте жақсы сақталған, бұл олардың ең үлкені екенін көрсетеді, бірақ қазіргі пілдерге (пробоскидтерге) қатысты емес; ұқсастық соншалықты үлкен, сондықтан қалдықтарды зерттегенде, бұрын пилдермен қарым-қатынас болған, бірақ бұл өсімдікпен қоректенушінің шынайы қарым-қатынасы әлі күнге дейін даулы. Бұл қабаттар қазір Десеадо сағасының аймағындағы Десеадо сүтқоректілер дәуірінің (SALMA) бөлігі ретінде белгілі, бірақ Pyrotherium romeroi голотипі шынымен Нойкеннен келгендігі күмәнді, бұл қалдықтар шынымен Чубуттен келген болуы мүмкін. Амехино бұл аймақтар палеоценнен ескі жерлерге сәйкес келеді деп есептеді. Кейінгі зерттеулер олардың шын мәнінде олигоценнен келгенін көрсетті және шын мәнінде Пиротерий окаменелісі соңғы олигоценнің жетекші окаменелісіне айналды. Бұл жануардың қалдықтары бастапқыда Deseado формациясының жанартау күл төсектерінде пайда болғандықтан, олар тұқымның атын берді, бұл "отты аң" дегенді білдіреді. Амехино Deseado аймағынан бірнеше түрді атады, мысалы P. sorondoi жартылай қалдықтарға, негізінен тістерге негізделген, бірақ кейінгі зерттеулер олардың бір түрдің бөлігі екенін көрсетті. Кейіннен олар басқа, кішірек П. Макфаддени түріне жатқызылды. Оның түрінің аты палеонтолог Брюс Дж. МакФадденнің құрметіне берілген. бірақ олар жақын туысты, бірақ әлі сипатталмаған басқа тұқымдасқа сәйкес болуы мүмкін.

Бас сүйегі

Пиротериум ромеройдың бас сүйегі ұзын және тар, қатты сүйектерден құралған. Бауырының артқы бөлігі негізінің жазықтығына қатысты иілгендіктен, бауырының артқы бөлігі, әсіресе кондильдер, ерекше жоғары болды, бұл сауық сүйегімен түймелі бұрыш құрады; бұл және басқа да сипаттамаларда Пиротериум сопақшаларға ұқсайды. Премаксилладан шығып, мұрын сүйегіне жететін кішкентай жота бар, ол сынған сияқты және эрозияның салдарынан болуы мүмкін, қатқыл текстурамен қоршалған. Оның қаншалықты үлкен болуы мүмкін екені белгісіз, өйткені ол нотоингуляттар мен кеміргіштердің мұрындық процесінде көрінетінге ұқсас көрініс болуы мүмкін, тіпті тіпті қырқасы болуы мүмкін; бұл қырқа басқа сүтқоректілерде белгісіз, бірақ мүмкін ол ырғақ немесе сүйек бұлшық еттерінің ұсталу нүктесі ретінде қызмет еткен. Ми қуысы (нейрокраниум) зақымдалған және оның айналасында губка тәрізді сүйек ұлпасы бар; Лоумис бұл P. romeroi тірі кезінде кішкентай миға ие болғандығын көрсетеді деп есептеді. Пирамидалық және жартылай пішінділер де табылған. Сондай-ақ, астрагал мен калькан және жамбас сүйегі бар. Дистальды буынының пішіні бүйір сүйегін артқа қарай кеңінен қозғауға мүмкіндік берді, бұл аяқ буынының икемділігінің жоқтығын өтеді. Жақсылық жамбас сүйегінен әлдеқайда қысқа, ал тік сүйек сүйегіне өте жақын, орталық бөлігінен басқа. Астрагал қатты жалпақталған, сыртқы келбеті өте қарапайым және мойынсыз, аздап иілген сопақша трохлеасы және трохлеаның тікелей астында орналасқан navicular жағы бар. Пиротериумның тарсусы ерекше болды: калькан түбіршегі, астрагалдың трохлеасы сияқты, дорс-вентральды түрде қысылған; сонымен қатар, ол тұяқ пен кубоид арасындағы байланыстың өте төмендеуін көрсетеді. 1914 жылы құрылған). Алайда жануардың сипаттамаларының қоспасы оны басқа топтармен әр түрлі уақытта салыстыруға және байланыстыруға әкелді, мысалы, сумкалы дипротодонтидтер (Лайдеккер 1893; Loomis 1921), амблиподандар пантодонттар (Зиттель 1893), перисодактилдер (Амехино, 1888), нотоингуляттар (Осборн 1910; Лоомис 1914; ксенугулаттар (Симпсон 1945; Сифелли 1983; Лукас 1986, 1993) және диноцератандар ксенугулаттармен болжамды қарым-қатынасы арқылы (Лукас 1986, 1993); кейбір зерттеулерде Пироттерий тарссының толық зерттеуі ксенугулаттармен қарым-қатынасты қолдамайды, оның орнына Пироттерийдің алынған сипаттамалары Африканың палеоген кезеңіндегі Арритоподинодинодинориумнан басқа зерттелген сүтқоректерде байқалған жоқ. Бұл ортақ ата-бабадан немесе осы жануарлардың (гравипортальды және плантиградты) қозғалудың ерекше тәсіліне байланысты болса, бұл әлі күнге дейін құпия болып қала береді. Алайда, Гаудридің өзі (1909) пиротерийдің ірі сүтқоректілердің кез келген басқа тобынан жеткілікті түрде ерекшеленетінін, оның басқа сүтқоректілермен нақты қатынасы жоқ, өз тәртібі болуы керектігін анықтады. 2010 жылы Биллеттің жұмысы сияқты жарияланған ең соңғы талдау Пиротерий сияқты пиротерийлер - бұл Нотостилопспен байланысты мамандандырылған нотоингуляторлардың тобы, дегенді білдіреді, бірақ бұл әлі де даулы идея. Бұл талдау сонымен қатар пиротерийдің жуу үлгілерін анықтауға мүмкіндік берді. Бұл бірінші фаза деп аталатын кезеңнің басымдыққа ие болады, онда жамбас ауысып, жамбаспен бағытталады, ал молярлардың кескіш жоталары азық-түлік болусын қысады. Содан кейін 2-ші кезең жасалды, онда жақ сүйегі бүйірінен қозғалады; бұл қозғалыс аз маңызды болған сияқты. Бұл жуу және молярлар түрі басқа сүтқоректілерде, мысалы, Макропус кенгуру, Перисодактил Лофиодон, Мурсупиал Дипротодон және Пробоцид Дейнотэриумда байқалғанға ұқсас, бірақ бұл жануарларда олардың эмальдері (және молярлық лофтар) ересек жасқа жетуде тез тозығып, ұнтақтауға арналған тегіс бетті қалдырады, ал Пиротериумда лофтар әлдеқайда төзімді және тіпті қарт адамдарға да айқын көрінеді, олардың тозған молярларында әлі де өткір қырқалар бар. Осыған ұқсас жағдай тек Арсиноитерий сияқты эмбритоподтарда, оның ішінде тік орналастырылған эмаль бар және Пиротерийге ұқсас Наматтерийде ғана кездеседі. П. макфадени мен П. ромеройдың салмағы оның молярларының бағалауы бойынша, ал П. макфадени мен П. ромеройдың салмағы бас пен дене қатынастарынан алынған теңдеулерге негізделген, Пиротерий Оңтүстік Америкадағы ең ірі жергілікті сүтқоректілердің бірі болды. Оның сүйектері өте тығыз, тіпті басқа ірі меридиангулаттарға қарағанда, мысалы, нотоингулаттық токсодонттар мен астрапотерлер, бұл гравипортальдыққа деген өте жоғары маман...