Кіріспе
Limerick бойкоты, Limerick pogrom деп те аталады, 1904-1906 жылдар аралығында Ирландияның Лимериктегі шағын еврей қауымына қарсы жүргізілген экономикалық бойкот болды. Бұл шабуылдарға, тас лақтыруға және қорқытуға ұласты, бұл көптеген яһудилерді қаладан кетуге мәжбүр етті. Оны 1904 жылы Редемпторист діни қызметкері Джон Крег бастады. Корольдік Ирландия полициясының есебінде айтылғандай, бес еврей отбасы Лимериктен "түзінен-түзін агитациядан" кетіп, ал тағы 26 отбасы қалды.
The Limerick boycott, also known as the Limerick pogrom, was an economic boycott waged against the small Jewish community in Limerick, Ireland, between 1904 and 1906. It was accompanied by assaults, stone throwing and intimidation, which caused many Jews to leave the city. It was instigated in 1904 by a Redemptorist priest, Father John Creagh. According to a report by the Royal Irish Constabulary, five Jewish families left Limerick "owing directly to the agitation" while another 26 families remained.
Өмірбаян
1790 жылы Лимерик қаласында жеті еврей тұратын. Халық санағы 1861 жылы Лимерикте бір яһуди болғанын көрсетеді. Бұл 1871 жылы екі есеге, ал 1881 жылы тағы екі есеге көбейді. 1888, 1892 және 1896 жылдардағы 35, 90 және 130-ға дейін көбейген. Өздерінің отанындағы қуғын-сүргіннен қашып келген литвалық еврей саудагерлерінің аз бөлігі 1878 жылы Лимерикке келе бастады. Олар Колони көшесінде (қазіргі Вулф Тоун көшесі) орналасқан қаланың бөлшек саудасының қабылданған бөлігін құрады. 1880 жылдары қауым мәжілісхана мен зират құрды. 1884 жылы Пасха жексенбісінде еврейлерге қарсы шабуылдар мен наразылық акциялары басталды. Либ Сивтің әйелі мен баласы таспен жараланды, ал оның үйіне ашулы жамағат зақым келтірді, бұл үшін топ жетекшілері бір айға ауыр еңбекке сотталды. 1892 жылы екі отбасы ұрып-соғылып, 1896 жылы 24 қарашада таспен атқылау болды. Лимериктің еврей отбасылары туралы көптеген мәліметтер 1901 жылғы санақта жазылған, бұл көпшілігі саудагерлер болғандығын көрсетеді, бірақ біразы парда сатушылар мен азық-түлік сатушылар ретінде сипатталған.
Оқиғалар
1904 жылы Redemptorist және Арх Қауымдастығының рухани директоры Джон Крег, олардың еженеделік жиналысында уағыз айтып, яһудилерге шабуыл жасады. Ол көптеген антисемиттік заговорлық теорияларды, соның ішінде діни өлтіруді қайталады және яһудилер Лимерикке "бізге қантұрғыш сияқты жабысып, біздің қанымызды алуға" келгенін айтты. Дермот Кёг Креаг 1904 жылы 11 қаңтарда бойкотқа шақырған баяндамасын айтқаннан кейін не болғанын сипаттайды. Лимерик еврейлерінің көпшілігі тұратын Колони көшесі Редемпторист шіркеуінен бірнеше минут қашықтықта орналасқан. Жиналыс аяқталғаннан кейін шіркеуден шыққан жүздеген адам үйлеріне қарай Колони көшесінің жоғарғы жағынан өтуі керек болды; көпшілігі Крегтің қоздырғышты уағызынан қызып кетті. Яһудилер бірден бұқараның үрейлі көңіл-күйін сезінді, олар үйлеріне кірмей қалды, өйткені шіркеудің белсенділері өтіп кетті. Алайда яһуди сауда орындары ашық қалды, ал олардың иелері қауіптенді. Бір қарт фениан - бауырластықтың мүшесі - полиция келгенше дүкенді шабуылдан бір өзі қорғады. Джон Рэли, 15 жастағы жасөспірім, раввинге тас лақтырып (бұйрығына тиіп) бір ай бойы Маунтджой түрмесінде қамауға алынды. Бостандыққа шыққан соң ол үйіне оралғанда, оны қарсы алған көпшілік жасөспірімнің кінәсіз екенін және оған берілген жаза тым қатал екенін айтып наразылық білдірді. Түрмеде болған кезде Ралигті түрме бастығы "Лимерик еврейін өлтіруші" деп атады, бірақ өзін кінәсіз деп санайтын Ралигті бұл қорлады және оқиға туралы бас күзетшіге хабарлады. Кейіннен, бойкотқа байланысты 32 яһуди Лимериктен кеткеннен кейін, Крегті оның басшылары "Ирландияда діни қуғын-сүргінге орын жоқ" деп мойындады. Жергілікті тұрғындар арасында қарсылық дауысы болды, ол Редемптористтерге арналған анонимді хатта айтылды, ол Крейгді "католик дінінің ұясы" деп атады. Еврей қауымының экономикалық бойкоты екі жылдан астам уақытқа созылды. Кейде оны "Лимерик погромы" деп атайды; Дермот Кёгх бұл Литва еврейлерінің өз отанында болған тәжірибесінен туындағанын және Лимерикте ешкім өлтірілмеген немесе ауыр жарақатталмаған болса да қолданылғандығын айтады. Кейбіреулері Кобхтан Америкаға баратын кемелерге мініп, Коркка барды.
Салдары
Бойкотқа байланысты Лимерикті тастап кеткен отбасылардың кейбірі Гинсбергтер, Джаффэлер (Ньюкаслға), Вайнронктер (Оңтүстік Африкаға) және Голдбергтер (Лидсқа) болды. Голдбергтер отбасы Лидстен шығып, Коркка қоныстанды. Осы көшіп-қонудың ұлы Джеральд Голдберг 1977 жылы Корк қаласының Лорд-мэрі болды, ал бойкоттың немерелері Дэвид пен Луи Маркус ағайындылары ирланд әдебиеті мен ирланд киносында үлкен ықпал етті. Бойкотқа байланысты Лимерикті тастап кеткен Джаффэ отбасы арасында журналист және танымал тарихшы Саймон Себаг Монтефиоре мен оның ағасы Хьюның атасы Генри Джаффэ болды. Бірақ Монтефиоредің арғы ата-бабалары Бенджамин мен Рейчел Лимерикте қалып, 1911 жылы оның арғы ата-бабалары Маркус пен Лиямен бірге Катерина көшесіне көшіп келді. Маркус Джаффе 1925 жылы Лимерикте тіс дәрігері болып жұмыс істеді. Бойкотты Ирландияда көптеген адамдар айыптап, олардың ішінде ықпалды Стэндиш О'Грейди өзінің All Ireland Review газетінде еврейлер мен ирландтарды "жалпы күрестегі бауырлар" ретінде суреттеді. "Фрименс" журналында "Ресейдегі антисемиттік қуғын-сүргіннің шынайы тарихы" атты кітаптың авторы, Лэнд Лига мүшесі Майкл Дэвитт, көтеріліске қатысқандарға және Лимериктегі еврей құрбандарының үйлеріне барғандарға шабуыл жасады. Оның досы, Коркман Уильям О'Брайен, Біріккен Ирландия лигасының жетекшісі және Ирландия халқының редакторы, еврей әйелінің аты Софи Раффалович болды. 1905 жылы Шинн-Фейн партиясын құрған Артур Гриффит бойкотты қолдап, қаладағы еврейлерге тиесілі бизнестен бас тартуды ұсынды. Ол сондай-ақ "Егер еврейлерді еврей ретінде бойкот етсе, бұл өте әділетсіз болар еді. Бірақ Лимериктегі еврейлер оны яһуди болғандықтан емес, пайдақор болғандықтан бойкоттайды. Біз яһуди, пағана немесе мәсіхші болсын, өсімқорларға бойкот жариялауды шын жүректен қолдап, этикаға қарсы әрекет жасағанымызды мойындамаймыз". Атамыз Крегті басшылары алдымен Белфастқа, содан кейін Тынық мұхиттағы аралға көшірді. 1914 жылы папа оны Батыс Австралиядағы Кимберлидің апостолдық викарі қызметіне көтерді, ол бұл лауазымға 1922 жылға дейін ие болды. Ол 1947 жылы Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласында қайтыс болды. 1983 жылдан бері бірнеше комментаторлар оқиғаның дәстүрлі баяндауын, әсіресе оқиғаның погром ретінде сипатталуы орынды ма деп күмән келтірді. Тарихшы Дермот Кёг оқиғаға қатысқан яһудилердің терминді қолдануына жанашырлық танытты және кейінгі жазушылардың оны қолдануын құрметтеді, бірақ "бойкот" терминін артық көрді. Крегтің антисемиттік науқаны, қатал болса да, Лимериктің еврей қауымының аяқталуына әкелмеді. 1911 жылғы санақ бойынша, алты жылдан кейін Лимерикте қалған 26 отбасының 13-і ғана емес, тоғыз жаңа еврей отбасы қосылған. 1911 жылы еврей халқының саны 122 адам болды, ал 1901 жылы 171 адам болды. 1926 жылы бұл сан 30 - ға дейін төмендеді.