Кіріспе

Нотоингуляторлардың жойылған туысы Протипотерий - Олигоцен және Миоцен дәуірлерінде Оңтүстік Америкада таралған нотоингулятор сүтқоректілердің жойылған туысы. Бірнеше жақын туысқан жануарлар эоцен дәуірінен басталады. Протипотерийдің қалдықтары Уругвайдың Деседан Фрей Бентос формациясынан, Боливияның Мую Хуаси және Назарено формациясынан, Чилидің Кура-Маллин және Рио-Фриас формациясынан, Санта-Крус, Саликас, Итузаинго, Айсол, Серро Азуль, Серро Бандера, Серро Болеадорас, Чичиналес, Сармиенто және Аргентинаның Коллон Кура формациясынан табылған. Жанрдың және оның құрамындағы түрлердің таксономиясының ұзақ және күрделі тарихы бар. Эпипатриарх, Эудистатус және Токсонтофанус сияқты интераттеридтердің басқа тұқымдары аталды, бірақ толық үлгілері жоқ, сондықтан салыстыру мен жіктеу қиын. Қазіргі ғалымдардың көпшілігі бұл тұқымдарды Protypotherium-тің кіші синонимдері деп санайды және онда келесі түрлер бар деп есептеледі; P. australe, P. praerutilum, P. antiquum, P. altum, P. attenuatum, P. claudum, P. colloncurensis, P. diastematum, P. distinctum, P. minutum, P. endiadys, P. sinclairi және P. concepcionensis. Ең толық белгілі түрі - P. australe, сондықтан тұқымдастың көптеген реконструкциялары оған негізделген.

Таксономия

Протипотерий Interatheriidae типтік өкілі болды, бұл кеміргіштерге ұқсас, әдетте жұқа формалары бар типтериялық нотоингуляттар тобы. Бұл тұқымның stratigraphic және географиялық таралуы кең, шамамен 29 миллион жыл. Протипотериумға жататын қазбалар Аргентина, Боливия, Чили және Уругвайдың көптеген жерлерінде табылған. Протипотерийдің ең көне пайда болуы Уругвайдың Fray Bentos формациясына (Олигоценнің соңғы кезеңінде) жатады. Протипотерийлер тұқымдасын алғаш рет 1882 жылы Флорентино Амехино сипаттады. Тип түрі - Protypotherium antiquum. Тағы бір танымал түр - P. australe, сонымен қатар Санта-Круз формациясынан, бірақ бұл тұқымға тағы бірнеше түрлер жатқызылды, мысалы, P. altum, P. attenuatum, P. claudum, P. colloncurensis, P. diastematum, P. distinctum, P. endiadys, P. minutum, P. praerutilum және P. sinclairi, барлығы Аргентинаның төменгі және орта миоцендік шөгінділерінде кездеседі. 2019 жылы Чилидегі P. concepcionensis түрі сипатталды. Протипотерий - интератеридтердің ерекше мүшесі, бұл екі түр, 2017 жылғы зерттеуге сәйкес, Интератеридтер тұқымдасының монофилеттік туысы болды. Сол зерттеуде P. australe түрінің тұқымдастың ең базальды түрі болатыны және Protypotherium және Miocochilius тұқымдасының басқа түрлеріне ата болуы мүмкін екендігі көрсетілген. Аты атауға қарамастан, Protypotherium "Typotherium" тұқымдасының ата-бабасы емес, бұл тұқым қазір Mesotherium, басқа бір отбасыға жататын Mesotheriidae-ге жататын басқа бір notoungulate синоними болып саналады. Interatheriinae-дің келесі кладограммасы Vera және басқаларға негізделген. 2017 жылы, Protypotherium орналасуын көрсетеді.

Бас сүйек пен тістер

Протипотериумның бас сүйегі бас сүйегі қақпасының жартысында, алдыңғы бөлігінде сәл төмендеп тұрды; екінші жағынан, артқы бөлігі, басқаша айтқанда, Cochilius (бас сүйегі қисаюлы емес) сияқты ұқсас түрлерге қарағанда, күрт төмендеді. Орбитасы орташа жақта, артқы жағы өте ашық, ал мұрын сүйектері өте алға жылжыған. Орбитальді доғасы мықты және ол ламбдоидтық қырқалардың тікелей жалғасы болды. Тек қана жоғарғы жақ сүйектері бас сүйегінің төменгі жиегін құрайды. Бас сүйектің артқы жағында қабыршақты сүйек пен мастоид жоғары дамыған. Жоғарыдан қарағанда, бас сүйегінің пішіні овал тәрізді, бірақ мұрынның басында күрт тарылады. Создық қақпағы ламбдоид пен сагитталь қыртыстар арасындағы терең арматурада артқа қарай жалғасты. Тыңдау аймағы гипотемпаниялық синустың типтерімен сипатталады, бұл синус барабан қуысынан әлдеқайда кіші. Кейбір түрлерде құлаққаздың ішкі қабырғасы қалың және жұқа қоңыржай тінмен толтырылған. Эпитимпаниялық синус орташа көлемді. Жақсылықпен екі бұтақпен алдыңғы бөлігінде тығыз қосылған; Жақсылықпен артқы бөлігі өте жоғары. Тіс тістері толық, жамбас 44 тісті және диастемасыз. Жоғарғы қисайтушы тістер тамырланып, сыртқы бетінде эмальмен жабдықталған. Құс тұяқтары қисайтушы пішіндес, ал премолярлар әлсіз тамырлы. Қабырғасында екі қабырғасы бар. Ішкі ойығы тісті екі бірдей жапыраққа бөліп тұрды. Ажырамаған молярда эктолоф, екі құрғақ ішкі жарты ай және эктолофтан шығатын қырқалар бар. Әр жарты айдың алдыңғы жиегі эктолофқа қосылды. Төменгі қиыршық қолдар ұзындық бойынша терең саңылаумен бөлінген, олар қазіргі гиракстың тістеріне ұқсайды. Тіс-тістер ішінара бір-бірімен жабысып тұрды: бір моляр алдыңғы молярдың артқы сыртқы шегін жауып тұрды. Сыртқы және ішкі ойықтар екі жаққа бөлінген, ал артқы жағы қысқарақ. Уақыт өте келе, тістердің нашарлауымен, ішкі ішектің алдыңғы бөлігі жоғалып кетті. Протипотериумның жоғарғы қисайғыш бұрыштары сыртқы радиалдық эмальмен бейнеленген үш қабатты шмельцмустермен сипатталады. Призманың диаметрі ~6 мкм. Хантер Шрегер жолақтары жұқа (2050 мкм қалыңдығы) және көлбеу. Интерпрессизмалық матрица сыртқы эмаль қызметі мен эмаль дентин түйісуі маңында қатарлы табақтар маңында жабық қабаттарды құрайды және Хантер Шрегер жолақтарында аралықтан өзгертілгенге дейін. Протипотерийдің төменгі қиыршықтары Хантер Шрегер жолақтары бар бір қабатты шмельцмустермен сипатталады. Призманың диаметрі ~6 мкм. Хантер Шрегердің жолақтары, әдетте, көлбеу және тұрақты, тіпті олар екі қимасында да аз декуссация көрсетіп, кейбір көлденең қималарда аз байқалады. Интерпрессиматикалық матрица барлық қалыңдықта жабық қабаттар құрайды, бірақ ол эмаль дентинді түйісуге жақын жерде де аздап анастомоздық болады. Оның тістерінің қалыңдығы оның негізінен шөп жеген жайылымшы болғандығын көрсетеді. Протипотерийдің эухипсодонт (жақсы жоғары тәжді) премолярлары мен молярлары және премолярлы премолярлары бар. Жоғарғы молярларда протолофтарды металофтардан бөлетін лингвальдық сулькус бар. Үшінші және төртінші премолярлар үшбұрышты пішінді, олардың мезиодисталь ұзындығы лабиолингваль енінен қысқа және бірінші және екінші молярларға қарағанда кішірек. Бірінші және үшінші қисайтушы тістер тығыз (яғни тістер арасында бос орын жоқ) және тағы бір мезиодистальды түрде тігілген. Екінші премолярдың талониді тригонидке қарағанда қысқа. Үшінші және төртінші премолярлар бірінші және екінші молярларға қарағанда салыстырмалы түрде кішірек. Бірінші және үшінші молярларда үшбұрышты тригонидтер бар, ал бірінші және екінші молярларда тригонидтерге қарағанда ұзақ талонидтер бар. Қауымдас интераттерий мен кохилиуспен салыстырғанда, протопиоттерийдің молярлармен салыстырғанда үшінші және төртінші премолярлары жақсы ерекшеленді және көптеген басқа тіс ерекшеліктері болды. Миокохилиуспен салыстырғанда, Protypotherium-да ит тәрізді төменгі бірінші премоляр және қысқа төменгі үшінші моляр бар. Сонымен қатар, протопитерийдің фоссилді табылған жерлері басқа елдерде де табылған, мысалы, Уругвайдың Фрей Бентос түзілімі, сонымен қатар Парана алабында, Боливиядағы Мую Хуаси алабының Мую Хуаси түзілімі, Тупиза алабының Назарено түзілімі, Аргентина мен Чилидің Кура Малин алабының Кура Малин түзілімі және Чилидегі Магеллан алабының Рио Фриас түзілімі. Жергілікті сүтқоректілер фаунасымен танымал Chichinales формациясында Protypotherium астрапотерлермен, нотоингуляттар Cochilius volvens, Colpodon, Hegetotheriopsis sulcatus жә�...