Кіріспе

Ғылыми әдісті белгілейтін зертханадан, кітапханадан немесе жұмыс орныннан тыс жерде ақпарат жинау Далалық зерттеулер, далалық зерттеулер немесе далалық жұмыс - зертханадан, кітапханадан немесе жұмыс орныннан тыс жерде шикі деректерді жинау. Далалық зерттеулерде қолданылатын тәсілдер мен әдістер пәндер бойынша әр түрлі болады. Мысалы, далалық зерттеулер жүргізетін биологтар жай ғана жануарлардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын бақылай алады, ал далалық зерттеулер жүргізетін әлеуметтік ғалымдар адамдардың тілдерін, фольклорын және әлеуметтік құрылымдарын үйрену үшін олардың табиғи ортасында сұхбат беруі немесе бақылауы мүмкін. Далалық зерттеулер әр түрлі әдістермен жүзеге асырылады: бейресми сұхбаттар, тікелей байқау, топтың өміріне қатысу, ұжымдық пікірталас, топ ішінде жасалған жеке құжаттарды талдау, өзін-өзі талдау, желіден тыс немесе желіде жүргізілген іс-әрекеттердің нәтижелері және өмірлік тарихтар. Әдіс жалпы сапалық зерттеу ретінде сипатталса да, ол сандық өлшемдерді қамтуы мүмкін (әдетте солай).

Тарих

Далалық зерттеулердің ұзақ тарихы бар. Мәдениет антропологтары басқа мәдениеттерді зерттеу үшін көптен бері далалық зерттеулерді қолданады. Мәдениеттер әртүрлі болуы керек болмаса да, бұл әдетте өткенде примитивті мәдениеттер деп аталатын зерттеулер кезінде болған, тіпті социологияда мәдени айырмашылықтар таптық болып табылады. Жұмыс Fields-те, яғни әлеуметтік зерттеулердің тақырыбы болған зерттеудің шектелген салаларында жүргізіледі ". Бұл салалар білім беру, өнеркәсіптік орта немесе Амазонка жаңбырлы ормандары болуы мүмкін. Далалық зерттеулерді Джейн Гудолл сияқты этологтар жүргізе алады. Альфред Рэдклиф Браун [1910] және Бронислав Малиновский [1922] - болашақ жұмыстың үлгілерін белгілеген алғашқы антропологтар.

Жер бетіндегі зерттеулерді жүргізу

Далалық зерттеуден алынған нәтижелердің сапасы далалық зерттеуден алынған деректерге байланысты. Деректер, өз кезегінде, далалық жұмыскерге, олардың қатысу деңгейіне және зерттеу аймағына келген басқа адамдардың байқамауы мүмкін нәрселерді көру және елестету қабілетіне байланысты. Зерттеушілер жаңа идеялар мен ұғымдарға неғұрлым ашық болса, өздерінің мәдениетінде көрмеген нәрселер сол идеяларды неғұрлым жақсы сіңіреді. Мұндай материалды жақсырақ түсіну - бұл аймақта жұмыс істейтін мәдениет күштерін және олар зерттелетін адамдардың өмірін қалай өзгертетінін жақсырақ түсіну. Әлеуметтік ғалымдар (мысалы, антропологтар, әлеуметтік психологтар және т.б.) әрқашан этноцентризмнен (яғни, өз этносының артықшылығына деген сенімнен) босатылуға үйретілген. Адамдар зерттелетін кезде, бақылаушының бейімділігін азайту үшін және мәдениеттің жұмыс істеуін тым теориялық немесе идеалданған түсіндірмелерді алу үшін хаттамалар жасалуы керек. Қатысушыларды бақылау, деректерді жинау және зерттеулер зерттеулері көбінесе тәжірибелік немесе зертханалық зерттеулер деп аталатыннан айырмашылығы, далалық зерттеу әдістерінің мысалдары болып табылады.

Аумақтық ескертулер

Далалық зерттеулер жүргізген кезде этнографиялық жазбаны сақтау процеске өте маңызды. Елді мекендер этнографиялық жазбаның негізгі бөлігі болып табылады. Далалық жазбалар процессі зерттеуші жергілікті көріністер мен тәжірибелерге қатысқанда, кейіннен жазылатын байқауларды жасау үшін басталады. Іздеуші алдымен белгілі бір мәліметтерді кейін жазып алу үшін жадында жазуға тырысады.

Сұхбат

Деректерді жинаудың тағы бір әдісі сұхбат беру, атап айтқанда сапалық парадигмадағы сұхбат беру. Сұхбат алу әртүрлі форматта жүргізілуі мүмкін, мұның бәрі жеке зерттеушінің қалауына, зерттеу мақсатына және қойылған зерттеу сұрағына байланысты.

Деректерді талдау

Сапалық зерттеуде, осы салада жиналған деректерді талдаудың көптеген жолдары бар. Деректерді талдаудың ең көп таралған екі әдісінің бірі - тақырыптық талдау және наративтік талдау. Жоғарыда айтылғандай, зерттеушінің қандай талдауды қолдануды шешуі сұралған зерттеу сұрағына, зерттеушінің саласына және зерттеушінің жеке таңдаған әдісіне байланысты.

Антропология

Антропологияда далалық зерттеулер этнография деп аталатын жазу түрін шығару үшін ұйымдастырылады. Этнография әдістемеге де, зерттеудің нәтижесіне де, атап айтқанда монографияға немесе кітапқа да қатысты болуы мүмкін. Этнография - қатысушының байқауына қатты сүйенетін, негізді индуктивті әдіс. Қатысушыларды бақылау - зерттеу стратегиясының құрылымдалған түрі. Бұл көптеген пәндердегі, атап айтқанда, мәдени антропологиядағы, сонымен қатар социологиядағы, коммуникациялық зерттеулердегі және әлеуметтік психологиядағы кеңінен қолданылатын әдістеме. Оның мақсаты - белгілі бір адамдар тобымен (мәселен, діни, кәсіптік немесе субмәдени топтармен немесе белгілі бір қауымдастықпен) және олардың тәжірибелерімен, әдетте, ұзақ уақыт бойы, адамдармен табиғи ортада қарқынды араласу арқылы жақын және жақын танысу. Бұл әдіс әлеуметтік антропологтардың, әсіресе Франц Боастың АҚШ-тағы шәкірттерінің далалық жұмысында және Чикаголық социология мектебінің қалалық зерттеулерінде пайда болды. Макс Глюкман атап өткендей, Бронислав Малиновский далалық жұмыс идеясын едәуір дамытты, бірақ ол Англиядағы Альфред Корт Хаддоннан және АҚШ-тағы Франц Боастан бастау алды. Роберт Г. Берджесс "әдетте Малиновскийді интенсивті антропологиялық зерттеулердің бастауышы деп санайды" деген қорытындыға келді. Антропологиялық далалық жұмыс әдістер мен тәсілдердің қатарын қолданады, олар: қатысушылардың байқауы, құрылымдалған және құрылымдалмаған сұхбаттар, мұрағаттық зерттеулер, антрополог зерттейтін қауымнан демографиялық ақпарат жинау және деректерді талдау. Қатысушыларды дәстүрлі бақылау әдетте бірнеше айдан бірнеше жылға дейін, тіпті ұрпақтарға дейін созылатын ұзақ уақыт бойы жүргізіледі. Зерттеудің ұзақтығы зерттеушінің зерттелетін адамдар, қауым және/немесе халық туралы егжей-тегжейлі және нақты ақпаратты ала алатынын білдіреді. Байқалатын мәліметтер (күнделікті уақыт бөлу сияқты) және жасырын мәліметтер (табу мінез-құлқы сияқты) ұзақ уақыт бойы оңай байқалады және түсіндіріледі. Ұзақ уақыт аралығында байқау мен өзара әрекеттесудің күшті жағы - зерттеушілер қатысушылардың айтқандары мен жиі сенетіндері арасында сәйкессіздіктерді таба алады (формалды жүйе) және нақты не болып жатқаны немесе формалды жүйенің әртүрлі аспектілері арасында; керісінше, адамдардың сұрақтар жиынтығына бір рет жасалған сауалнама өте сәйкес келуі мүмкін, бірақ әлеуметтік жүйенің әртүрлі аспектілері арасындағы немесе саналы бейнелер мен мінез-құлық арасындағы қайшылықтарды көрсету мүмкіндігі аз.

Археология

Археологиялық зерттеулердің негізі - далалық зерттеулер. Ол кең аймақты зерттеуді (ауадан зерттеуді қоса алғанда), жергілікті жерді зерттеуді (фотографиялық, суреттелген және геофизикалық зерттеулерді, сондай-ақ далалық жүріп өту сияқты жаттығуларды қоса алғанда) және қазба жұмыстарын қамти алады.

Биология және экология

Биологияда далалық зерттеулер әдетте еркін өмір сүретін жабайы жануарларды зерттеуді қамтиды, онда зерттеуге жататын жануарлардың табиғатты өзгертпей, зиян келтірмей немесе іс жүзінде өзгертпей, олардың табиғи мекен-жайында байқалады. Далалық зерттеулер биология ғылымының маңызды бөлігі болып табылады. Жануарлардың көшіп-қонуын бақылау (соның ішінде құстардың сақинасы/байланысы) - жиі қолданылатын далалық әдіс, ол далалық ғалымдарға көшіп-қону үлгілері мен жолдарын, жануарлардың ұзақ өмір сүруін бақылауға мүмкіндік береді. Жануарлардың көшіп-қонуы туралы білім қорғалатын аумақтардың көлемі мен орналасуын дәл анықтау үшін өте маңызды. Далалық зерттеулер сонымен қатар өсімдіктер, саңырауқұлақтар және микробтар сияқты басқа да тіршілік иеліктерін, сондай-ақ түрлер арасындағы экологиялық өзара әрекеттестіктерді зерттеуді қамтиды. Далалық курстар STEM студенттерінің ұзақ мерзімді қызығушылығын және ұмтылысын қалыптастыруда тиімді екені дәлелденді, бірақ далалық курстардың саны сұранысқа сай емес. Студенттердің қатысуына шығын кедергі болып отыр.

Жер және атмосфералық ғылымдар

Геологияда далалық жұмыс оқытудың маңызды бөлігі болып саналады және көптеген ғылыми-зерттеу жобаларының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Жер және атмосфералық ғылымдардың басқа салаларында далалық зерттеулер - бұл жердегі құралдарды пайдалана отырып, далалық эксперименттерді (мысалы, VORTEX жобалары) білдіреді. Тұрақты бақылау желілері басқа мақсаттар үшін де сақталады, бірақ міндетті түрде далалық зерттеулер болып саналмайды, сондай-ақ тұрақты қашықтан зондтау қондырғылары болып саналмайды.

Экономика

Экономикадағы далалық зерттеулердің мақсаты - жер бетінен төмен түсу, байқалатын мінез-құлықты үдерістің басым түсінігімен салыстыру және тіл мен сипаттаманы мінез-құлыққа байланыстыру (Дирдре МакКлоски, 1985). 2009 жылғы Нобель сыйлығының экономика саласындағы иегерлері Элинор Остром мен Оливер Уильямсон экономикадағы аралас әдістер мен күрделі тәсілдерді қолдады және экономикадағы далалық зерттеу тәсілдерінің маңыздылығына ымдау жасады. Жақында Оливер Уильямсон мен Элинор Остром интервьюсында экономикалық талдаулар жүргізу кезінде институционалдық контексттерді зерттеудің маңыздылығын талқылады. Остром мен Уильямсон екеуі де "жоғарыдан төменге" панацеялар немесе "пирожный кескіш" тәсілдері саясаттың проблемаларына әсер етпейді деп келіседі. Олардың пікірінше, саясатты қалыптастырушылар жергілікті тұрғындарға ресурстарды бөлу және дауларды шешу жүйелерін қалыптастыруға мүмкіндік беруі керек. Кейде жергілікті шешімдер ең тиімді және тиімді болуы мүмкін дейді Остром. Бұл антропологиялық зерттеулерге өте жақсы сәйкес келетін көзқарас, ол біраз уақыттан бері бізге жергілікті білім жүйелерінің логикасын және проблемаларға "шешімдерді" сырттан немесе жоғарыдан тиісті кеңестерсіз енгізген кезде болатын зиянды көрсетеді. Мысалы, Элинор Остром өзінің зерттеулерінде далалық зерттеулер мен тәжірибелік зертханалық жұмысты біріктіреді. Осы комбинацияны пайдаланып, ол адамдар тобының мемлекеттік реттеуге немесе нарыққа бағынуға қарсы, ортақ бассейн проблемаларын шешу үшін ынтымақтасу мүмкіндігі туралы ұзақ уақыттан бері қалыптасқан болжамдарға қарсылық білдірді. Эдвард Дж. Нелл 1998 жылы экономикада далалық зерттеудің екі түрі бар деп мәлімдеді. Бір түрі бізге институттар мен практикалардың мұқият суреттелген бейнесін бере алады, ол белгілі бір қоғамның немесе әлеуметтік ортаның барлық қызметіне қатысты, бірақ сол қоғамға немесе ортаға мамандандырылған. Институттар мен тәжірибелер материалдық емес болса да, мұндай сурет объективті болады, шын мәнінде, есеп берілген нақты агенттердің ақыл-ойына тәуелсіз. Экономикаға басқаша көзқараспен қарасақ, басқа да далалық жұмыс бізге экономикалық агенттердің ақыл-ойы туралы суретті бере алады (олардың шынайы мотивациялары, сенімдері, мемлекеттік білімі, үміттері, олардың артықшылықтары мен құндылықтары). Далалық зерттеуді іскерлік пайдалану антропологияның қолданбалы түрі болып табылады және зерттеулер кезінде әлеуметтанушылар немесе статистиктер кеңес беруі мүмкін. Тұтынушыларды маркетингтік зерттеулер - бұл бизнестің мақсатты нарықты зерттеу үшін қолданатын негізгі маркетингтік әдісі.

Этномузыкология

Этномузыкология саласындағы далалық жұмыс уақыт өте келе айтарлықтай өзгерді. Алан П. Мерриам далалық жұмыстың эволюциясын пәннің музыкалық және этнологиялық тамырлары арасындағы тұрақты өзара іс-қимыл ретінде келтіреді. 1950 жылдарға дейін этномузыкология бүгінгіге ұқсамас бұрын, далалық жұмыс пен зерттеулер бөлек міндеттер болып саналды. Ғалымдар музыканы оның мән-жайынан тыс ғылыми линза арқылы талдауға, музыкатану саласынан алуға назар аударды. Белгілі ғалымдар арасында Карл Штумф пен Штумфтың көмекшісі ретінде бастаған Эрик фон Хорнбостель бар. Олар сансыз жазбалар жасап, басқа ғалымдар талдап көретін музыка кітапханасын құрғанымен танымал. Әдістемелер 20 ғасырдың басында өзгеріске ұшырай бастады. Джордж Герцог, антрополог және этномузыколог, "Плейнс Ghost Dance and Great Basin Music" атты маңызды мақала жариялады, бұл Ұлы бассейнде ұзақ уақыт тұрып, мәдени контекстке назар аудару арқылы далалық жұмыстың маңыздылығын арттырды. Герцог сонымен қатар зерттеген музыканың формальды қасиеттері музыканың әлеуметтік қызметін қалай көрсетті деген сұрақ қойды. Қазіргі этномузыкология зерттеуші мен оның ұстаздары мен кеңесшілерінің арасындағы қарым-қатынасқа қатты сүйенеді. Көптеген этномузыкологтар музыка аспаптарын және олардың қоғамдағы рөлін толық үйрену үшін студенттер рөлін атқарды. Бұл саладағы зерттеулер музыканы мәдени өнім ретінде қарастыруға дейін өсті, сондықтан оны контекстті қарастырмай түсінуге болмайды.

Заң

Құқықтық зерттеушілер практикада құқықтық жүйелердің қалай жұмыс істейтінін түсіну үшін далалық зерттеулер жүргізеді. Әлеуметтік, экономикалық, мәдени және басқа да факторлар құқықтық процестердің, институттардың және заңның қалай жұмыс істейтініне (немесе жұмыс істемейтініне) әсер етеді.

Менеджмент

Минцберг менеджменттегі далалық зерттеулерді кеңінен таныстыруда маңызды рөл атқарды. Минцбергтің бұл зерттеулерге қосқан үлкен еңбегі оған жаңа басқару мектебінің жетекшісі атағын берді, бұл сипаттамалық мектеп, оның жұмысына дейінгі ережелік және нормативті мектептерге қарама-қарсы. Ойлау мектептері Тейлордан, Анри Файолдан, Линдалл Урвиктен, Герберт А. Саймоннан және басқалардан туындайды, олар менеджерлер не істеу керектігін көрсету үшін нормаларды белгілеуге және түсіндіруге тырысты. Минцбергтің келуінен кейін, енді не істеу керек деген сұрақ емес, бірақ менеджер күні бойы не істейді. Жақында 2004 жылы шыққан "Менеджерлер MBA емес" кітабында Минцберг өзінің пікірінше, бүгінгі менеджмент білім беруде қандай қателіктер бар екенін қарастырды. Актюф (2006, 198 б.) Минцбергтің іс-әрекет туралы байқауларын былайша түйіндеді: "Біріншіден, менеджердің жұмысы реттелген, үздіксіз және бірінен соң бірі келетін, сондай-ақ біркелкі немесе біртекті емес. Керісінше, ол бөлшектенген, ретсіз, өзгермелі, өте өзгермелі және өзгермелі. Бұл жұмыстың қысқалығы да бар: менеджер бір іс-әрекетті аяқтағаннан кейін, оны екіншісіне ауыстыруға шақырады, бұл үрдіс үнемі жалғасады. Екіншіден, менеджердің күнделікті жұмысы - бұл өз бетінше басталған, қасақана әрекеттердің тізбегі емес, ол жағдайларды зерттегеннен кейін шешімдерге айналады. Керісінше, бұл менеджердің айналасындағы барлық ішкі және сыртқы орталардан келетін барлық сұраныстарға үзілмейтін реакциялар сериясы. Үшіншіден, менеджер бір мәселелерді бірнеше рет қысқа уақытқа шешеді; ол бір проблеманы бірден, тыныш және тәртіпті түрде шешетін адамның дәстүрлі бейнесінен алыс. Төртіншіден, менеджер ұйымдағы бірнеше сериядағы актерлер арасында шоғырлану нүктесі, интерфейс немесе қиылысу ретінде әрекет етеді: сыртқы және ішкі орта, әріптестер, серіктестер, басшылар, бағыныстылар, әріптестер және т.б. Ол әрдайым осы топтағы барлық қатысушылар арасындағы өзара әрекеттесуді қамтамасыз етуі, жүзеге асыруы немесе жеңілдетуі керек, бұл фирманың үздіксіз жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

Қоғамдық денсаулық

Қоғамдық денсаулық сақтау саласында далалық зерттеу термині эпидемиологияға немесе эпидемия туралы мәліметтерді (патоген мен вектор сияқты) жинап, сондай-ақ жағдайға байланысты әлеуметтік немесе жыныстық қатынас арқылы эпидемияны зерттеуге қатысты.

Әлеуметтану

Пьер Бурдье социологиядағы далалық жұмысты кеңінен таныстыруда маңызды рөл атқарды. Алжир соғысы кезінде 1958-1962 жылдары Бурдье қақтығысты этнографиялық зерттеулер арқылы жүргізді. Оның алғашқы кітабы Sociologie de L'Algerie (Алжирліктер) Францияда бірден табысқа жетті және 1962 жылы Америкада жарық көрді. Ал, "Алжир 1960: Дүниежүзілік арамзалық: Құрмет сезімі: Қабыл үйі немесе әлем кері айналды: Эсселер" атты еңбегі 1979 жылы Кембридж университетінің баспасында ағылшын тілінде жарық көрді. Бұл еңбегі Этнология саласындағы басты тұлға ретінде танымал болды. Кітап оның 10 жыл бойы алжирлік қоғамның бақылаушысы ретінде атқарған жұмысына негізделген. Оның жұмысының ерекше ерекшеліктерінің бірі - әртүрлі әдістер мен зерттеу стратегияларын инновациялық үйлестіру, сондай-ақ алынған деректерді түсіндірудегі талдау қабілеті. Өзінің бүкіл еңбек жолын Бурдье теориялық идеяларын күнделікті өмірге негізделген эмпирикалық зерттеулермен байланыстыруға тырысты. Оның еңбектерін мәдениет әлеуметтануы деп қарастыруға болады. Бурдье оны "практика теориясы" деп атаған. Оның әлеуметтануға қосқан үлесі эмпирикалық та, теориялық та болды. Оның тұжырымдамалық аппараты үш негізгі терминге негізделген, атап айтқанда, habitus, капитал және өріс. Сонымен қатар, Бурдье рационалды таңдау теориясына әлеуметтік агенттердің қалай жұмыс істейтінін дұрыс түсінбеушілікке негізделген деп қатты қарсылық білдірді. Бордье әлеуметтік агенттер үнемі нақты рационалды және экономикалық критерийлерге сәйкес есептеп отырмайды деп дәлелдеді. Бурдьеге сәйкес, әлеуметтік агенттер имплицитті практикалық логикаға сәйкес әрекет етеді - практикалық мағына және денелік бейімділіктер. Әлеуметтік агенттер өздерінің "ойынға деген сезіміне" сәйкес әрекет етеді ("сезім" шамамен, әдетте, ал "ойын" - бұл алаң). Бордьедің антропологиялық жұмысы әлеуметтік иерархиялардың көбею механизмдерін талдауға бағытталған. Бурдье экономикалық факторларға берілген басымдықты сынға алды және әлеуметтік актерлердің өздерінің мәдени өнімдерін және символикалық жүйелерін белсенді түрде енгізуге және тартуға қабілеттілігі үстемдіктің әлеуметтік құрылымдарын қайта жаңғыртуда маңызды рөл атқаратынын атап өтті. Бурдьедің эмпирикалық жұмысы хат-хабарларды талдауды, әсіресе, бірнеше хат-хабарларды талдауды кеңінен таныстыруда маңызды рөл атқарды. Бордье деректерді талдаудың геометриялық әдістері оның социологиясы сияқты, табиғи түрде реляциялық деп санайды. "Социология шеберлігі" кітабының алғы сөзінде Бурдье былай деп дәлелдеді: "Мен корреспонденттік талдауды өте көп қолданамын, өйткені бұл негізінен қарым-қатынастық процедура, оның философиясы менің ойымша әлеуметтік шындықты толықтай білдіреді. Бұл - қатынастарда "ойланатын" процедура, мен оны өріс ұғымымен жасауға тырысамын ". Социологиядағы классикалық этнографиялардың бірі - Джей МакЛеодтың "Айнт Но Макин Ит: Аспирациялар мен төменгі табысты аудандардағы жетістіктер" кітабы. Зерттеуде төменгі табысты, жасөспірім ерлер арасындағы әлеуметтік теңсіздіктің көбеюі қарастырылған. Зерттеуші АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы бір қалада тұрғын үй құрылысында екі топ жасөспірімді зерттеді. Зерттеу нәтижесінде әлеуметтік теңсіздіктің қайта жаңғыруында үш түрлі талдау деңгейі өз рөлін атқарады: жеке, мәдени және құрылымдық. Социологияның қосымша көзқарасына интеракционизм кіреді. Бұл көзқарас адамдардың іс-әрекеттерін қоршаған әлемдегі тәжірибелеріне негізделген түсінуге бағытталған. Бурдье жұмысына ұқсас, бұл көзқарас нақты әлем жағдайларынан мәлімдемелерді, байқауларды және фактілерді жинап, зерттеу нәтижелерін нығайтады.