Кіріспе
Анжелес қаласындағы тарихи орын – Форт-Сотсенбург, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Филиппин департаментінің 26-шы атты әскер полкінің, 86-шы далалық артиллерия батальонының және 88-ші далалық артиллерия полкінің орналасқан жері болды; сонымен қатар Филиппин дивизиясының 23-ші және 24-ші далалық артиллерия полктері де осы жерде дислокацияланған. 12-ші жабдықтау ротасы және 12-ші жабдықтау полкінің взводы да осы базада орналасқан. Форт-Сотсенбург Анжелес қаласының Сапанг Бато ауданында орналасқан және Маниладан шамамен 80 км солтүстікке қарай жатыр. Бұл 1935 жылғы Ұлттық қорғаныс заңына сәйкес далалық артиллерияны даярлау орындарының бірі болды. Ол 1899 жылдың 23 сәуірінде Филиппиннің Булакан провинциясындағы Квингуа маңында полкіне басшылық етіп шайқаста қаза тапқан, АҚШ-тың 6-шы атты әскер полкінің капитаны және Небраска штатының 1-ші еріктілер полкінің полковнигі Джон М. Стоценбургтің құрметіне аталған. 1917 жылға қарай Форт-Сотсенбургте 1-ші Филиппин артиллерия полкі орналасқан.
Fort Stotsenburg, during the World War II era, was the location of the Philippine Department's 26th Cavalry Regiment, 86th Field Artillery Battalion, and 88th Field Artillery Regiment; along with the Philippine Division's 23rd and 24th Field Artillery Regiments. Also based here were the 12th Ordnance Company and a platoon of the 12th Quartermaster Regiment. Fort Stotsenburg is situated in Sapang Bato, Angeles City and is approximately 80 km north of Manila. This was one of the locations where, under the National Defense Act of 1935, field artillery training was conducted. It was named after Colonel John M. Stotsenburg, a Captain of the Sixth U. S. Cavalry, and a Colonel of the First Nebraska Volunteers who was killed while leading his regiment in action near Quingua, Bulacan, the Philippines on April 23, 1899.
c.1917, Fort Stotsenburg was home to the 1st Philippine Artillery Regiment.
Шығу тегі
1902 жылдың қазанына қарай американдық әскерлер Анхелес теміржол станциясының жанында, Талимундок (қазіргі Лурдес-Сур барангайы) деп аталатын қаланың бір бөлігінде көбінесе тұрақты тұрақтарды құрды. Әскерилердің азық-түлік іздеушілері солтүстікке қарай құнарлы жазыққа тап болып, онда тәтті шөп көп екендігі айтылады. АҚШ атты әскерлері Филиппиннің "қамысты шөбін" жегеннен кейін аттары ауырып, көбінесе өлгенімен күресті. 1902 жылдың соңында американдық әскери резервацияны Сапанг Бато бариосының жанына көшіру туралы жоспарлар қарастырылды. Алдын ала сараптама 1902 жылы жүргізілді. Келесі жылы президент Теодор Рузвельт бұйрыққа қол қойып, кейін Кларк әуе базасы орналасқан жерде Форт-Сотсенбургті құрды.
Қақпа бағаналары
Форт-Сотсенбургке кіретін бағаналар бастапқыда қазіргі Дау тас жолы деп аталатын жерде орналасқан. 1942-1945 жылдар аралығында Кларк әуе базасын жапондықтар басып алған кезде, императорлық әскерлер осы бағаналарды базаның ұшу-қону жолағын жөндеу кезінде толтыру материалы ретінде пайдаланды. Олар 1965 жылы ескі Базалық операциялар ғимаратының жанынан зақымдалмаған күйде табылды. Табылғаннан кейін түпнұсқа бағаналар Біріктірілген базалық персонал кеңсесіне жақын жерге көшірілді, ол сол кезде базадағы Америкалық легионның бекеті ретінде қызмет етті. 1984 жылы базаның ұзақ тарихын көрсету жоспарының бөлігі ретінде 13-ші Әуе күштері тарихы кеңсесі қақпа бағаналарын қайтадан жылжытуға рұқсат алды. Оларды бастапқы орнына қойса, олар көрінуі нашар жерге орналасатын еді, сондықтан оларды парад алаңының оңтүстік шебіне орнатуға шешім қабылданды. Манила қаласындағы компаниядан арнайы топтар мен алып кран жалданып, бағаналар бір күн бойы жылжытылды. Көптеген адамдар осы көшіруді тамашалап, соңғы бағана жаңа орнына қойылғанда қолдау көрсетті.
Парадтық алаң Батыс шет, 13-ші Әуе күштер аймағы
Посттың ту бағанасы әрқашан 2122 ғимаратының алдындағы қазіргі орнында болды, алғашқы ту бағанасы 1906 жылдың 16 қыркүйегінде 220 долларға салынған. Бұл жерде таңғы сағат 6-да сигнал беріліп, ояту рәсімі өтті; саптық жиынға кешкі сағат 5-те зеңбірек оғы атылды; ал кешкі сағат 10-да түнгі дауыс естілді. 1979 жылы жаңартылған Әскери базалар туралы келісімде қарастырылған ережелерге сәйкес, осы ту бағанасында ғана американдық туны көрсетуге рұқсат болды. 1984 жылдың наурыз айында генерал-майор Кеннет Д. Бернның өтінішімен Филиппин үкіметі бұл ережені өзгертіп, бір АҚШ туын Clark әуе базасының бас қақпасы жанындағы бірлескен АҚШ/Филиппин зиратында да ілуге рұқсат берді.
Лагерьдің спорт залы
Лагерьдегі спортзал 1912 жылы салынды және бұл ғимарат жылдар бойы түрлі мақсаттарда қолданылды, оның ішінде Пошталық сауда орталығы және "Чарли Корнның кафесі" де болды. Соңғы рет онда 13-ші Әуе күштерінің Операция және барлау басшысының кеңсесі мен 6200-ші тактикалық истребительдерді даярлау тобы орналасқан.
Парад алаңы, Вест-Энд, 2125-құрылысы
Бұл ғимарат, соңғы рет он үшінші әуе күштері штабының операциялар және барлау жөніндегі бас орынбасары мен Коп Түндер жаттығуларына жауапты 6200-ші тактикалық ұрысшы оқу тобының орналасқан жері болған, 1913 жылы салынған. Форт-Сотсенбург тарихының алғашқы жылдарында, жертөледе Чарли Корнның асханасы мен мейрамханасы, бірінші қабатта пошталық сауда орталығы, ал екінші қабатта пошталық театр орналасқан. 1945 жылдың ақпан айында американдықтар Кларкты қайта басып алғаннан кейін, бұл ғимарат Бесінші әуе күштерінің штабы ретінде пайдаланылды. Жылдар бойындағы жөндеу және өзгерістер бастапқы құрылысты, ол бастапқыда ашық портикке ие болған, жасырып жіберді.
Пост командирінің кеңсесі
Бұл жердегі алғашқы ғимарат 1902 жылы нипа мен бамбуктан салынған және пошта бас кеңсесі ретінде пайдаланылған. 1906 жылы ол ағаштан қайта салынды және шатыры қағазшамен жабылды. 1912 жылы бетоннан қайта жаңартылып, бір кезде боулинг залы орналасқан. Өзінің тарихының көп бөлігінде, тіпті жапон оккупациясы кезінде де, бұл ғимарат пошта командирлері мен олардың басшы офицерлерінің кеңсесі болып қызмет етті.
Парад алаңы, Вест-Энд, 2127 ғимарат
1912-1913 жылдары салынған 2127 ғимарат бастапқыда атты әскер және далалық артиллерия бөлімшелерінің қатардағы әскери қызметшілері үшін казарма ретінде пайдаланылды. Оның ең белгілі тұрғындары – 26-шы кавалериялық Филиппин скауттары, олар Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде онда тұрды. Бұл ірі құрылыста соңғы рет бірінші қабатта Әуе күштерінің арнайы тергеу кеңсесі, екінші қабатта Орталық азаматтық персонал кеңсесі, ал үшінші қабатта Логистика жөніндегі штаб бастығының орынбасары және Тынық мұхиты әуе күштерінің келісім-шарт жасау орталығы орналасқан. Осы ғимараттардың бастапқы келбетін сақтап қалған ұқсас казарма сол кезде бірге салынған. Ол Остин көшесінде, төмен қарай орналасқан және базалық әлеуметтік қызметтер мен жалпы білім беретін мекемелердің кеңселерін қамтыды.
Телефон орталығы (2425-құрылыс)
Вестон даңғылының тіке қарсысында, ескі 26-шы атқыштар казармасының жанында 1914 жылдың қараша айында құрылған шағын ғимарат тұр. Құрылысына бар болғаны 260 доллар жұмсалған. 2425-ші ғимараттың ұзақ тарихында ол кейде пошта бөлімшесі ретінде пайдаланылса, көбінесе, соңғы рет болғандай, Кларк телефон байланысы кеңсесіне орналасқан. 1945 жылдың қаңтар айының соңында Кларк үшін болған шайқаста бұл ғимарат бірнеше дүркін оққа түсті. Бірнеше рет қайта жөнделгеніне қарамастан, ғимараттағы оқ тиген жерлер, шайқастың қызыл дақпысының куәсі ретінде жабылмаған күйінде қалды.
Ескі темір жол вокзалы (2697-құрылыс)
Манила-Дагупан темір жолы бір кезде Лусон аралын кесіп өтудің ең тиімді жолы болды. Бұл темір жол желісі 1979 жылға дейін Кларк әуе базасының әскери резервациясы болған аумақтан өтетін. Көп жылдар бойы Форт-Сотсенбург пен Манила арасындағы ең жылдам саяхат тәсілі – пойыз болды. Келулер мен аттандырулар Форт-Сотсенбург терминалында көпшілік пен музыкалық топтардың қатысуымен тойланатын маңызды шараларға айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл саяхат түрінің маңыздылығы азайды және бұл нысан жолаушылар терминалы ретінде қолданылуын тоқтатты. Соңғы рет мұнда Әуе күштері Тынық мұхитының радиоэфирлік эскадрильясының Филиппиннің Қиыр Шығыс желісіне қарасты 1-ші бөлімшесінің телестудиясы орналасқан.
Офицерлер қатары
Бастапқыда-ақ, Форт-Сотсенбургтің солтүстігіндегі Парад алаңымен шектесетін Вирт-Дэвис даңғылы осы атпен танымал болған. 1946 жылдан бастап американдықтар 1991 жылы базаны тастағанға дейін осы даңғылда 13-ші Әуе күштерінің қолбасшысы тұрған. Кларк әуе базасы қолбасшысының орынбасарының үйі ретінде пайдаланылатын осыған ұқсас, бірақ сәл кішкентай құрылым да бар. Осы аймақтағы басқа бетон үйлер 13-ші әуе күштерінің вице-командирінің және басқа да маңызды бағынысты бөлімшелердің қызметкерлерінің тұрғын үйлері болған. Осы қатардағы үйлердің қалғаны "қойма" сияқты үйлер. Бетон үйлер 1910 және 1913 жылдары салынған, ал ағаштар да сол кезден бой көтерген. Ағаштар акация (monkeypod) түріне жатады және 1939 жылы 25 жылдан асып кеткен.
АҚШ-тың объектінің командирінің резиденциясы
Алғашқы ғимарат 20 ғасырдың басында ағаштан салынған, шатыры толқынды темірмен жабылған. Қазіргі бетонды құрылыс 1910 жылғы 26 қарашада 10 901,25 долларға аяқталды. Ол "Полевой офицерлер жатақханасы" деп аталды, бірақ кейбір пост командирлері 2121 ғимараттағы кеңселерге қоса, бірінші қабатта да кеңселерге ие болды. Жапондық оккупация кезінде жапондық штаб офицерлері ғимаратты кеңселер және тұрғын үй ретінде пайдаланды. 1946 жылдың шілдесінен 1948 жылдың қазанына дейін он үшінші әуе армиясының командирі, генерал-майор Юджин Л. Юбанк 1946 жылдың тамызында "Генералдың отбасылық жатақханасы" деп қайта аталғаннан кейін бұл ғимаратқа бірінші болып кірді.
Парад алаңындағы ескі үйлер
Кейбіреулері 1903 жылы салынып біткенмен, бастапқыда Офицерлер қатары деп аталған Вирт Дэвис даңғылындағы барлық үйлер 1904 жылы аяқталды. Әр үйдің бастапқы құны 1309,90 долларға бағаланған. Ерекше құрылысы еден астынан және кең, торлы верандалар арқылы салқын желдің өтуіне мүмкіндік берді, ал тік металл шатырлар жиналған ыстықты таратып, ауыр жаңбырдың жылдам ағып кетуін қамтамасыз етті. Барлық едендер Орегон қарағайынан жасалған, ол Филиппинге әкелінген. Үйлерді көлеңкелейтін алып ағаштар – акация, олар құрылыс кезінде отырғызылған. Дәл осындай үйлер 1931 жылға дейін Дэвис даңғылының артындағы үш параллель көшеде салынды. Парад алаңының қарсы бетінде әскер казармалары, ұсталар шеберханалары, үйлерге қосымша мал қоралары мен ат тұрақтары бар кең ашық алаңдар орналасқан. Жалпы алғанда, бұл ғимараттар АҚШ әскери тропикалық құрылысының қазірге дейін сақталған ең жақсы мысалдарының бірі болып табылады, және Он үшінші әуе күштері осы тарихи құрылымдарды, әсіресе Дэвис даңғылындағы үйлерді сақтау қажет деп шешті. Бұл "қоймалар" бір кезде өлшемі, салқындығы және тарихының арқасында офицерлер мен азаматтар үшін бағалы тұрғын үйлерге ие болған.
Пост командирінің резиденциясы
Дэвис даңғылының ортасында Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Пост Командирінің резиденциясы болған "сарай" тұр. Бұл ғимарат парад алаңындағы офицерлер үйлерінен екі қызыл бағанамен, сатылардың екі жағынан орналасқандығымен ерекшеленді. Соған байланысты, таңертең осы бағаналарға екі жылқы байланып, командир күніне ат таңдайтын болған деген миф бар. Ғимараттың орталық орналасқандығы мәртебелі орын саналды, және бұл факт Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы үйді басып алған жапон әскерлерінің командирлеріне де белгілі болды.
Қайта алу
Қазір көбінесе қиратылған бұл нысан 1945 жылдың 31 қаңтарының кешкі уақытында 37-ші жаяу әскер дивизиясы тарапынан қайта басып алынды.
Белгілі тұлғалар
Пол Д. Филлипс, батарея офицері (1941), бригада генералы шенімен зейнетке шықты.
Әдебиетте
Джон Гришемнің "Есептеу" романында Екінші дүниежүзілік соғыста американдық және жапондық партизандық жасақтарының жапондық Стотсенбург бекінісіне жасаған шабуылы мен көптеген жапондық "Zero" ұшақтарын қиратуы сипатталады.