Кіріспе

Джером соғыс көшіру орталығы - Арканзас дельтасындағы Джером қаласына жақын Арканзастың оңтүстік-шығысында орналасқан жапондық-американдық интернатор лагері. 1942 жылдың 6 қазанынан 1944 жылдың 30 маусымына дейін ашылған бұл американдық концлагерьдің соңғы ашылуы және алғашқы жабылуы болды. Бір кезде ол жерде 8497 адам қамауға алынды. Жабылғаннан кейін ол неміс тұтқындарын ұстайтын лагерьге айналдырылды. PBS деректі фильмі "Қорық уақыты" Арканзастағы осы екі американдық концлагерінің тарихын зерттейді.

Лагерь тарихы

1941 жылы Перл-Харборға шабуыл жасалып, АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа қосқаннан кейін, президент Франклин Д. Рузвельтке 9066 атқарушы бұйрыққа қол қоюға ықпал етілді, ол әскери басшыларға Батыс жағалауды әскери аймақ деп жариялауға рұқсат берді, одан "қауіпсіздікке қауіп төндіретін" адамдар шығарылуы мүмкін. Кейбір әскери басшылар бұл әрекетке қарсы болды, ал тарихшылар бұл бұйрық негізінен жергілікті шамадан тыс қорқыныш пен ксенофобияға, сондай-ақ экономикалық бәсекеге негізделген деген қорытындыға келді. Ресми органдар жапондық америкалықтардың көпшілігін, оның ішінде жергілікті тұрғындар да, әлеуетті қауіп ретінде санады. Олар 120 000 жапондық америкалықты "эвакуациялауға" мәжбүр етті; бүкіл отбасылар жиналып, елдің ішкі бөлігінде оқшауланған аймақтарда жаңадан салынған концлагерлерге айдалды. Жером соғыс көшіру лагері Арканзастың оңтүстік-шығысында Чикот және Дрю округтерінде орналасқан. Бұл Арканзас дельтасындағы екі американдық концлагердің бірі, екіншісі - Джеромнан солтүстікке қарай 43 шақырым қашықтықта орналасқан Роуверде. Жером жері 1930 жылдары Фермалық қауіпсіздік басқармасының депрессияны жеңу шаралары кезінде сатып алынған Миссисипи өзенінің су тасқыны алабының батпақты дельтасындағы салық төлеуге жарамсыз жердің үстінде орналасқан. Губернатор Гомер Адкинстің бастапқы қарсылығына қарамастан, ол жапондық америкалық тұтқындарды қарулы ақ күзетшілер бақылайтынын және соғыс соңында штаттың аумағынан шығарылатынын федералды кепілдік алғаннан кейін ғана лагерьлерге рұқсат беруге келісті. Соғыс ауыстырылу басқармасы 1942 жылы жерді сатып алды. Жером 50 блокқа бөлінді, олардың айналасына тікенді сым, қарауылдық жол және жеті күзет мұнарасы орнатылды. Әкімшілік және қоғамдық орындар, мысалы, мектептер, кеңселер мен ауруханалар 36 тұрғын үй немесе казарма блоктарынан бөлек болды. Бұл ғимараттар он екі казармадан тұрады, олар бірнеше "пәтерлерге" бөлінген, сонымен қатар қоғамдық асханалар мен санитарлық жайлар бар. Әр блокта шамамен 250-300 адам тұратын. еріктілер немесе аңызға айналған 100-ші жаяу әскер батальонына, әйгілі 442-ші RCT және MIS-ке шақырылды. "Адалдық сұранысы" деп аталатын сұрақ, негізінен соңғы екі сұраққа байланысты, Джеромда (және басқа жерлерде) қарсылықпен кездесті. Олар сөзбе-сөз жазылып, қорлаушылықпен айтылды. Кейбір ер адамдар ағылшынша біраз сөйлесе, оларды түсіну қиынға соқты, ал басқалары түсініп, ренжіді. Бір сұрақта АҚШ-та туған еркектер әскерге барғысы келетіндігі айтылған. Екіншісі барлық респонденттерден "жапонға деген адалдықтарынан бас тарта ма" деп сұрады, бірақ көпшілігі бұл елге адал емес еді. Көптеген адамдар сұрақтардың мазмұнынан шатасып, екінші сұраққа оң жауап бергенде, бұрынғы адалсыздықтарын мойындап, отбасыларына қауіп төндіретінін түсінбейді. Басқалары, әсіресе Нисей азаматтары, оларды қалай да болса америкалық емес деп ойлап, оларды тұтқындап, құқықтарын бұзған ел үшін өмірлерін қауіпке тігуге тиіс деген тұжырымға наразы болды. Жеромендегі жұмыс жағдайларына байланысты әкімшілікпен болған даудан және жұмыс кезінде болған жазатайым оқиғадан бір тұтқынның өліміне байланысты лагерьдегі шиеленістер жоғары болды. 1943 жылы 6 наурызда екі адам әкімшілік қызметкерлері ретінде көрінді. Кейіннен Джером тұтқындары жапондық адалдық туралы сұраққа басқа WRA лагеріне қарағанда жоғары деңгейде теріс немесе білікті жауаптар берді. Бүгінде лагерьдің аз ғана қалдықтары бар, ең көрнектісі аурухананың өрт сөндіру шатырынан шыққан түтін шамы. 10 фут биіктіктегі граниттен жасалған ескерткіш лагерьдің орналасқан жерін белгілейді және оның тарихы туралы мәлімет береді. Джерром қоныс аудару орталығы 634 күн жұмыс істеді, бұл американдық концентрациялық лагерьлердің ішіндегі ең аз уақыты. Тоналдылық сұранысын орындауға жауап ретінде тәртіпсіздіктер мен оқшауланған қақтығыстар болды. Бірақ Денсон Трибьюн 1944 жылдың 11 маусымында "лагерьде жасөспірімдер қылмысы жоқ екені туралы" хабарлады. Қауіпсіздік, әзіл-қасірет, қорлау, ұрылық және жасөспірімдер арасында өнегелі істер мүлдем жоқ". Вандализм туралы ешқандай хабар жоқ. Бұл басқа лагерьлердің нашар нәтижелеріне қарама-қайшы. Лагерь жабылып, қалған тұрғындары басқа жерге көшірілді. Heart Mountain - 507 тұрғынды, Gila River - 2055 тұрғынды, Granada - 514 тұрғынды, Rohwer - 2522 тұрғынды қабылдады.