Кіріспе
1944 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының жапондық америкалықтарды интернациялауға қатысты ісі – Корематсу АҚШ-қа қарсы, 323 АҚШ 214 (1944), Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс жағалаудағы әскери аймақтан жапондық америкалықтарды интернациялауды қолдаған АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі болды. Бұл шешім кеңінен сынға алынды, ал Бас судья Джон Робертс 2018 жылы «Трамп Гавайиге қарсы» ісі бойынша көпшілік пікірінде «Корематсу» шешімін жоққа шығарды. Жапон империясының Перл-Харборға шабуыл жасауынан кейін президент Франклин Д. Рузвельт 1942 жылдың 19 ақпанында 9066-шы атқару бұйрығына қол қойды, ол АҚШ Соғыс министрлігіне кез келген немесе барлық американдықтарды шығарып тастайтын әскери аймақтар құруға рұқсат берді. Содан кейін, АҚШ-тың Батыс жағалауын қорғауды үйлестіруге жауапты АҚШ армиясының әскери құрамасы – Батыс қорғаныс командасы, «жапондық тегі бар барлық адамдарды, азаматтарды да, азамат емес адамдарды да» интернациялық лагерьлерге көшіруге бұйрық берді. Алайда, 23 жастағы жапондық америкалық Фред Корематсу тыйым салынған аймақтан кетуден бас тартты және бұл бұйрықтың Бесінші түзетуге қайшы екендігіне дауласты. Бас судья Хьюго Блэк бес судьяның қолдауымен, Жапонияның тыңшылық қызметіне қарсы қорғану қажеттілігі жапондық америкалықтардың құқықтарынан басым екенін мәлімдеді. Блэк: «Корематсу өзіне немесе оның нәсіліне деген жаушықтығы үшін әскери аймақтан шығарылмады», – деп жазды, «бірақ соғыс кезінде Батыс жағалауынан жапондық тегі бар барлық азаматтарды бөліп-тарату қажеттігін әскери билік шұғыл деп шешті». Фрэнк Мерфи, Роберт Х. Джексон және Оуэн Дж. Робертс сияқты қарсы дауыс берген судьялар бұл шешімді нәсілдік кемсітушілік деп сынады. Мерфи жапондықтарды шеттету «расизмнің жиреншікті тұңғиығына құлап түседі» және «бұл елдің қазір жоюға міндеттенген диктаторлық режимдердің азшылық топтарына жасаған жеккөрінішті және қорлықты қарауына» ұқсайды деп жазды. «Корематсу» шешімі – Жоғарғы Соттың үкіметтің нәсілдік кемсітушілігіне қатаң тексеру стандартын қолданған алғашқы жағдайы болды және бұл стандартты үкімет орындаған санаулы жағдайлардың бірі. 1983 жылы Калифорниядағы аудандық сот Корематсуға тағылған айыпты жойды, себебі Бас прокурор Чарльз Фэй, Жапондық америкалықтардың Жапония үшін тыңшылық қызметіне қатысқандығына ешқандай дәлел жоқ екенін көрсеткен Әскери теңіз барлау басқармасының есебін жасырған. Кейіннен, 1988 жылғы Азаматтық бостандықтар туралы заң арқылы интернацияға алынған жапондық америкалықтарға өтемақы төленді.
Korematsu v. United States, 323 U. S. 214 (1944), was a landmark decision by the Supreme Court of the United States that upheld the internment of Japanese Americans from the West Coast Military Area during World War II. The decision has been widely criticized, Chief Justice John Roberts repudiated the Korematsu decision in his majority opinion in the 2018 case of Trump v. Hawaii. In the aftermath of Imperial Japan's attack on Pearl Harbor, President Franklin D. Roosevelt had issued Executive Order 9066 on February 19, 1942, authorizing the U. S. War Department to create military areas from which any or all Americans might be excluded. Subsequently, the Western Defense Command, a U. S. Army military command charged with coordinating the defense of the West Coast of the United States, ordered "all persons of Japanese ancestry, including aliens and non aliens" to relocate to internment camps. However, a 23 year old Japanese American man, Fred Korematsu, refused to leave the exclusion zone and instead challenged the order on the grounds that it violated the Fifth Amendment. In a majority opinion joined by five other justices, Associate Justice Hugo Black held that the need to protect against espionage by Japan outweighed the rights of Americans of Japanese ancestry. Black wrote that "Korematsu was not excluded from the Military Area because of hostility to him or his race", but rather "because the properly constituted military authorities decided that the military urgency of the situation demanded that all citizens of Japanese ancestry be segregated from the West Coast" during the war against Japan. Dissenting justices Frank Murphy, Robert H. Jackson, and Owen J. Roberts all criticized the exclusion as racially discriminatory; Murphy wrote that the exclusion of Japanese "falls into the ugly abyss of racism" and resembled "the abhorrent and despicable treatment of minority groups by the dictatorial tyrannies which this nation is now pledged to destroy." The Korematsu opinion was the first instance in which the Supreme Court applied the strict scrutiny standard of review to racial discrimination by the government; it is one of only a handful of cases in which the Court held that the government met this standard. Korematsu's conviction was voided by a California district court in 1983 on the grounds that Solicitor General Charles H. Fahy had suppressed a report from the Office of Naval Intelligence which stated there was no evidence that Japanese Americans were acting as spies for Japan. The Japanese Americans who were interned were later granted reparations through the Civil Liberties Act of 1988.
Өмірбаян
Жапондықтардың Перл-Харборға шабуыл жасауынан және Бірінші Робертс комиссиясының есебінен кейін президент Франклин Д. Рузвельт 1942 жылдың 19 ақпанында 9066-шы атқару бұйрығын шығарды. Бұл бұйрық Соғыс департаментіне кез келген немесе барлық американдықтарды шеттетуге болатын әскери аймақтар құруға, сондай-ақ мұндай аймақтардан көшірілген адамдарға қажетті көлік, тұру және тамақпен қамтамасыз етуге рұқсат берді. 1942 жылдың 2 наурызында АҚШ армиясының Батыс қорғаныс командасын басқаратын генерал-лейтенант Джон Л. ДеВитт 1-ші қауымдастырылған жарлықты шығарды, ол батыс әскери аймақтары мен олардың ішіндегі шектеулі аймақтарды белгіледі және кез келген «жапондық, неміс немесе итальяндық шетелдіктерге» және жапондық тегі бар кез келген адамға мекенжайы өзгерген жағдайда АҚШ пошта қызметіне хабарлауды бұйырды. 2-ші қауымдастырылған жарлықта тағы да әскери аймақтар мен аймақтар белгіленді. Осы уақытта соғыс министрі Генри Л. Стимсон сенатор Роберт Райс Рейнольдс пен Палата спикері Сэм Рэйбернге 9066-шы атқару бұйрығын күшіне енгізуге рұқсат беретін заң жобасын жіберді. Наурыздың 21-іне дейін Конгресс ұсынылған заң жобасын қабылдады, ал Рузвельт оған қол қойды. 1942 жылдың 24 наурызында Батыс қорғаныс командасы азаматтарды көшіру туралы бұйрықтарды шығара бастады, бұл бұйрықтар бойынша «жапондық тегі бар барлық адамдар, соның ішінде шетелдіктер мен шетелдік емес азаматтар» белгіленген жиналыс орындарына келуі керек болды. 1942 жылдың 19 мамырында 1-ші азаматтық шектеу бұйрығы шығарылғаннан кейін жапондық американдықтар көшіру лагерлеріне көшірілуге мәжбүр болды. Осы аралықта Фред Корематсу 23 жастағы жапондық американдық азамат болды, ол көшіру туралы бұйрыққа бағынбай, Калифорния штатының Сан-Леандро қаласындағы өз үйінде қалуға шешім қабылдады; бірақ ол АҚШ армиясының 34-ші азаматтық көшіру бұйрығын қасақана бұзды, тіпті өзінің кім екенін жасыру үшін пластикалық операция жасады. Корематсу 9066-шы атқару бұйрығы АҚШ Конституциясының Бесінші түзетуін бұзады және осылайша конституцияға қайшы келеді деп мәлімдеді. Бесінші түзету он төртінші түзетуге қарағанда таңдалды, себебі он төртінші түзетуде федералдық қорғау шаралары жеткіліксіз болды. Ол тұтқындалды және сотталды. Корематсудың АҚШ-қа адалдығына ешқандай күмән туындамады. Тоғызыншы апелляциялық сот оның үкімін растады, ал Жоғарғы сот шақыру қағазын қабылдады.
Қара көпшіліктің пікірі
Сот төрешісі Хьюго Блэк жазған сот шешімі, бұл іс өткен жылғы «Хирабаяши АҚШ-қа қарсы» шешімінен көп жағынан ерекшеленбейді және негізінен бірдей принципке негізделген: Конгресс пен әскери билік органдарына құрмет көрсету, әсіресе Перл-Харбордан кейінгі жағдайдың белгісіздігін ескере отырып. Сот төрешісі Блэк бұл істің нәсілдік жеккөрушілікке қатысы жоқ екенін айтты: Корематсу өзіне немесе оның нәсіліне деген қарсылық тудырғандықтан әскери аймақтан шығарылмады. Біз Жапон империясымен соғыста болғандықтан, тиісті әскери билік Батыс жағалауымызға басып кіруден қорқып, қауіпсіздік шараларын қабылдауға мәжбүр болды, себебі олар жағдайдың әскери шұғылдығы жапондық тегі бар барлық азаматтарды уақытша Батыс жағалауынан бөліп-таратуды талап етеді деп шешті және, соңында, Конгресс осы соғыс кезінде әскери жетекшілерімізге сенім білдірді – ол осылай болуы керек еді – және оларға осыны істеуге қабілеттілік беруді жөн көрді. Судья Феликс Франкфуртер өз күнделігінде судья Блэктің судьяларға атқарушы билікке мойынсұну себебін былай түсіндіргенін жазды: «Бір адам осы соғысты басқаруы керек. Бұл Рузвельт немесе біз. Біз басқаша істей алмаймыз». Корематсу ісі жапондық американдықтарды тұтқындауды қолдады деп жиі айтылса да, көпшілік пікір Корематсудың ісі тұтқындау мәселесін қамтымағандықтан, осы мәселені қарастырудан бас тартты, себебі бұл басқа сұрақтар тудырады. Сот сол күні «Ex Parte Endo», 323 U. S. 283 (1944) ісі бойынша да шешім шығарды, онда адал жапондық американдықты қамаудан босату керек екені айтылды.
Робертстің келіспеушілігі
Сотталушы Робертс бұл сөзді қолданбағанымен, бұл істің өзінде бар нәсілшілдікті мойындайды. Ол айыпталушының тек қана тегіне негізделген жазаға тартылатынын мойындады: “Бұл түнде көшеде жүрмеуге тыйым салу туралы іс емес, Хирабаяши АҚШ-қа қарсы, 320 U. S. 81, [226 б.] сияқты, азаматты оның қауіпсіздігі немесе қоғамның қауіпсіздігі үшін уақытша аймақтан шеттету туралы да емес, оған өзіне немесе жақындарына қауіп тудыруы мүмкін аймақтан уақытша шығуға мүмкіндік беру туралы да емес. Керісінше, бұл азаматты тұтқынға алу лагеріне қамауға бағынбағаны үшін, тек қана тегіне сүйене отырып, оның АҚШ-қа адалдығы және жақсы ниеті туралы ешқандай дәлелдер мен тексерулерсіз жаза ретінде айыптау ісі. Егер осы іс бойынша алынған фактілер дұрыс болса, және біз сотқа белгілі фактілер болса, Конституциялық құқықтар бұзылған деген қорытындыға келмейміз. Шындығында, ол Корематсу прецеденті соғыс аяқталғаннан және интернация тоқтатылғаннан кейін де жалғасуы мүмкін екенін ескертеді: Әскери бұйрық, қаншалықты Конституцияға қайшы болса да, әскери қауіпсіздік тоқтағаннан кейін ұзаққа соқпайды. Тіпті сол кезеңде де, келесі командир оны толығымен жоюы мүмкін. Бірақ сот шешімі осындай бұйрықты Конституцияға сәйкес етуін көрсету үшін, немесе Конституцияны осындай бұйрықты санкциялайтынын көрсету үшін рационалдайтын болса, Сот қылмыстық іс жүргізудегі нәсілдік дискриминация және американдық азаматтарды көшіру принципін мәңгілікке бекітеді. Бұл принцип зарядталған қару сияқты, шұғыл қажеттілік туралы сенімді дәлел келтіре алатын кез келген билік иесінің қолында болуға дайын. Әр қайталау осы принципті біздің заңдарымыз бен ойлауымызға тереңдете түседі және оны жаңа мақсаттарға кеңейтеді.
Сотталғанның үкімі жойылды
1983 жылы Корематсу Калифорнияның Солтүстік округінің АҚШ округтік сотына coram nobis өтінішімен жүгініп, өзінің айыпталуын шағыстырды, онда бастапқы айыпталу өте қателікті болғандықтан, оны жою қажеттігін көрсетті, бұл ауыр әділетсіздікке әкелді. Дәлел ретінде ол CCWRIC есебінің қорытындыларын, сондай-ақ Әділет министрлігінің жаңадан ашылған ішкі хаттарын ұсынды, олар 9066-шы жарлықтың әскери қажеттілігіне қарсы келетін мәліметтердің Жоғарғы Соттан жасырылғанын көрсетті. Оның сөзіне сәйкес, бас прокурор Чарльз Фей соттан Әскери теңіз барлауының Рингл есебін жасырған, онда жапондықтардың өте аз бөлігі ғана қауіпті деп табылған және олардың көп бөлігі жарлық қабылданған кезде-ақ ұсталған. Қателігін мойындамай, үкімет соттан айыпталуды фактілерді зертпестен жоюды сұрап, қарсы өтініш берді. Судья Мэрилин Холл Пател үкіметтің өтінішін қабылдамады және Жоғарғы Сотқа іріктелген мәліметтер ұсынылғанын, бұл бастапқы айыпталуды жоюға жеткілікті себептер екенін мәлімдеді. Ол өтінішті мақұлдады, осылайша Корематсудың айыпталуын жойды, сонымен қатар бұл шешім заңның қателігіне емес, прокурорлықтың бұрыс әрекеттеріне негізделгендіктен, іс бойынша қалыптасқан кез келген заңдық прецедент күшінде қалатынын атап өтті.
2011 жылғы Әділет министрлігінің қателік таныуы
2011 жылдың 20 мамырында, Актілік Бас прокурор Нил Катиал бұрынғы Бас прокурорлардың бірі Чарльз Х. Фахиді сынап, ерекше мәлімдеме жасады.
ХХІ ғасырдағы реакциялар
Он бір адвокат, Фред Корематсу, Гордон Хирабаяши және Минору Ясуиді төменгі федералды соттарда әскери коменданттық сағат пен шеттету бұйрықтарын бұзғаны үшін сотталғандарын жоюға бағытталған сәтті әрекеттерде қорғаған, 2014 жылдың 13 қаңтарында Солиситор генерал Дональд Верриллиге хат жолдады. АҚШ Жоғарғы Сотындағы Хеджес пен Обама ісін қарау кезінде адвокаттар Верриллиден Жоғарғы Соттан Корематсу, Хирабаяши (1943) және Ясуи (1943) істері бойынша қабылданған шешімдерін қайта қарауды сұрауын өтінді. Егер Солиситор генерал мұны жасамаса, АҚШ үкіметінен «федералды үкімет интернаттау шешімдерін заңды прецедент ретінде қарастырмайтынын, яғни жеке адамдарды немесе топтарды заңмен қамтамасыз етілмеген процеске қатысты тұтқындауға рұқсат бермейтінін» нақты айтуын сұрады. 2014 жылдың 3 ақпанында судья Антонин Скалия Гавай университетінің Уильям С. Ричардсон құқық мектебінде студенттермен болған әңгімеде «Жоғарғы Соттың жапон американдықтарын интернатқа қамауды қолдаған Корематсу шешімі қате болды, бірақ соғыс уақытында мұндай жағдай қайта орын алуы мүмкін» деді. 2015 жылдың қазан айында Санта-Клара университетінде Скалия құқық студенттеріне судья Джексонның Корематсу ісі бойынша дауысқа қатыспағанын ең жоғары бағалайтын сот шешімі деп айтты, сондай-ақ «Соттың кем дегенде біреуінің бұл дұрыс емес екенін түсінгені жақсы болды» деп қосты. Дональд Трамптың президенттік сайлауда жеңіске жеткені Канзас штатының мемлекеттік хатшысы Крис Кобахты Трамптың Ұлттық қауіпсіздік кіру-шығу тіркеу жүйесі сияқты иммиграциялық бақылау шараларын енгізуге шақыруға итермеледі. Трамптың қолдаушысы Карл Хигби Джимми Картердің 1980 жылғы ирандық иммиграцияны шектеуі, сондай-ақ Корематсу шешімі иммигранттарды тіркеу үшін заңдық негіз болатынын мәлімдеді. Хигбидің сыншылары Корематсуды прецедент ретінде пайдалануға болмайды деп мәлімдеді. Конституциялық құқықтанушы Брюс Файн 1988 жылғы Азаматтық бостандықтар туралы заңның интернаттағы жапон американдықтарына өтемақы төлеуі Корематсуды тарих жоққа шығарғанын, формалды Жоғарғы Сот шешімінен тыс екенін айтты. Хигбидің тағы бір сыншысы Корематсуды «американдық құқықтанудың қара дағы» деп сипаттады. Гарвард университетінің құқық профессоры Феликс Франкфуртердің айтуынша, «шешім қабылданған сәтте-ақ қате болуы мүмкін, сондықтан оны кейіннен орындауға болмайды». Құқықтанушы Ричард Примус «анти-канон» терминін «әмбебап түрде қате, әдепсіз және конституциялық емес» деп танылатын істерге қолданды. Плесси мен Фергюсон осындай мысалдардың бірі, ал Корематсу осы топқа қосылды. Франкфуртердің сөзінше, «Корематсудың ерекше жаман құқықтық статусы оның Жоғарғы Сот тарапынан жойылмаған болса да, прецедент емес екенін білдіреді». Робертс сондай-ақ: «Тек нәсілдік белгісіне сүйене отырып, АҚШ азаматтарын концлагерьге күштеп көшіру объективті түрде заңсыз және Президенттің өкілеттігінен тыс әрекет» деп қосты.
"Студенттер әділ қабылдау үшін" Гарвардқа қарсы іс-қимылын қайтаруды растау
Бас судья Робертс, Жоғарғы соттың «Әділ қабылдау үшін студенттер Гарвардқа қарсы» ісі бойынша көпшілік пікірін жазу кезінде, оң іс-қимыл бағдарламаларының Конституцияның 14-толықтыруының тең қорғау ережесін бұзатынын айтқан, төменгі жазбада Сот 2018 жылы «Корематсу» ісін күштен шығарғанын мәлімдеді:
«Корематсу» ісінде, Сот Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Батыс жағалауының белгілі аймандарына» жапон ұрпағының барлық адамдарын қамауға алуды «жағдайдың әскери шұғылдығы талап еткендіктен» қолдады [314 U. S.], 217, 223 беттерде. Біз содан бері «Корематсу» ісін күштен шығардық, оның «қабылданған күнінен бастап ауыр қателік болғанын» мойындадық. Trump v. Hawaii, 585 U. S. , (2018) (сот шешімі, 8-бет).
text=[In Korematsu], the Court upheld the internment of “all persons of Japanese ancestry in prescribed West Coast . areas” during World War II because “the military urgency of the situation demanded” it. [314 U. S.], at 217, 223. We have since overruled Korematsu, recognizing that it was “gravely wrong the day it was decided.” Trump v. Hawaii, 585 U. S. , (2018) (slip op. at 8)|author=Chief Justice John Roberts|title=|source= 600 U. S. , n.3