Кіріспе

Трансвестизм – әдетте екінші жынысқа тән деп есептелетін киім кию немесе мінез-құлық таныту. Трансвестизм және трансвестит терминдерін 1910 жылы Магнус Хиршфельд енгізді. 20-шы ғасырдың басында трансвестит термині көздерін ауыстырушыларға, сондай-ақ қазір трансгендерлер деп саналатын түрлі адамдарға қатысты қолданылды. Трансвестит термині қазір ескірген және қарапайымдыққа толы болып саналады, оның орнына көбінесе бейтарап «көздерін ауыстырушы» сөзі қолданылады. Веймар Германиясының гомосексуалистік қозғалысының бір бөлігі болғандықтан, 1920-ші жылдардың ортасынан бастап өз трансвестит қозғалысын құра бастады, нәтижесінде алғашқы ұйымдар мен алғашқы трансвестит журналы «Das 3. Geschlecht» құрылды. 1933 жылдан бастап нацистік Германияның билікке келуі бұл қозғалысты тоқтатты.

Этимология

Магнус Хиршфельд 1910 жылы «трансвестит» сөзін (латын тілінен «trans» – «артынан, үстінен», «vestitus» – «киімделген») кросс-дрессингке деген сексуалдық қызығушылықты білдіру үшін енгізді. Ол бұл терминді әдетте және ерікті түрде қарсы жыныстың киімін киетін адамдарды сипаттау үшін қолданды. Хиршфельдтің трансвеститтер тобы гетеросексуалды, гомосексуалды, бисексуалды және асексуалды бағыттары бар ерлер мен әйелдерден құралды. Хиршфельдтің өзі бұл терминге толық келіспеді: ол киімнің түрлі ішкі психологиялық жағдайларға негізделген сыртқы белгі ғана екенін сенді. Сондай-ақ Хиршфельд трансвестизмді адамның «қарсы жыныстық» (трансгендерлік) сезімдерін білдіру ретінде және фетишистік мінез-құлықтан, тіпті соңғысы басқа жыныстың киімін киюді қамтыса да, нақтырақ ажыратып көрсетті. Бұл термин сол мағынада португал тіліне де аударылды.

Трансвестит

Бүгінде "трансвестит" термині көнеріп, қарапайымдықпен қабылдамайтындықтан, оның орнына "киім алмастырушы" термині қолданылады. "Трансвестит" термині тарихи түрде медициналық және психикалық ауруларды диагностикалау үшін пайдаланылған, ал трансвестизм – бұзылу ретінде қарастырылған. Ал "киім алмастырушы" терминін транс қауымдастығы ұсынған. Кейбір жағдайларда, "трансвестит" термині транс қауымдастығының мүшелері үшін, транс қауымдастығынан тыс адамдарға қарағанда қолдануға қолайлырақ болуы мүмкін, және кейбіреулер бұл сөзді өздеріне қайтарып алған.

Трансвестизм - бұл ауру

Егер әйел немесе ер адам киімін кию кем дегенде алты ай бойы жыныстық қызығу үшін жасалса және сонымен қатар маңызды қиындықтарға немесе қабілетсіздікке әкелсе, бұл мінез-құлық Психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығында психикалық бұзылыс деп есептеледі және психиатриялық диагноз "трансвестикалық фетишизм" қойылады. Аурулар мен денсаулыққа қатысты проблемалардың халықаралық статистикалық жіктемесі (ICD) ICD 10 (1994) жылы екі түрлі трансвестизмді – жыныстық емес трансвестизмді (қос рөлді трансвестизм) және жыныстық ләззат алу үшін жасалатын трансвестизмді (фетишистік трансвестизм) бұзылыс ретінде тізімдеген. Аталған екі түр де ICD 11 (2022) нұсқасынан алынып тасталды.