Кіріспе
Пуэрто-Риконың Ұлттық партиясының жақтастарын полиция атуы Рио-Пидрас қазалы оқиғасы 1935 жылы 24 қазанда Рио-Пидрастағы Пуэрто-Рико университетінде болды. Пуэрто-Рико полиция қызметкерлері Пуэрто-Рико ұлттық партиясының жақтастарына қарсы шығып, оққа аттанды. Ұлтшыл партияның төрт мүшесі қаза тауып, бір полиция қызметкері жараланды.
The Río Piedras massacre occurred on October 24, 1935, at the University of Puerto Rico in Río Piedras. Puerto Rico Police officers confronted and opened fire on supporters of the Puerto Rican Nationalist Party. Four Nationalist Party members were killed, and one police officer was wounded during the shooting.
Қазалаудың прелюдиясы
1931 жылы АҚШ Пуэрто-Риконың губернаторы Теодор Рузвельт-кішісін тағайындады, ал доктор Карлос Э. Шардонды Пуэрто-Рико университетінің канцлері етіп тағайындады. Ол бұл лауазымға ие болған алғашқы пуэрто-риколық болды. 1935 жылы Шардон сол кезде Пуэрто-Риконың сенаторы және Пуэрто-Риконың Либералды партиясының мүшесі болған Луис Муньос Мариңнің идеяларына негізделген жобаны бастады. Бұл жоба Пуэрто-Риконы қайта құру деп аталды. Ұлы депрессия кезінде АҚШ президенті Франклин Делано Рузвельт бекіткен Жаңа келісімнің критерийлері бойынша жасалған жоспар жақсы қабылданады және Шардон жоспары деп аталады. Пуэрто-Рико ұлттық партиясының президенті Педро Альбису Кампос Рузвельт 1920-жылдардағы Теапот куполы дабылы ретінде белгілі болған Теапот Куполы дабылы кезінде Ішкі істер министрлігінің хатшысы Альберт Фоллға Теапорттың мұнай кен орындарын жеке жалға беруді ұйымдастыруға көмектесуге Әскери-теңіз флотының көмекші хатшысы ретінде қатысқанын білген. 1935 жылы 23 қазанда университеттегі студенттер тобы Шардонды қолдап, Альбизу Кампосты "Студент жауы No1" деп жариялау туралы петицияға қол жинауға кірісті. Өз кезегінде студенттердің ұлтшыл фракциясының топқа қарсы наразылығы Шардон мен Либералды партияны АҚШ агенттері деп айыптады. Айзалина Рондонның айтуынша, ол полиция қызметкерлерінің зардап шеккендерге атқандарын көріп, бір полиция қызметкерінің "оларды тірі қалдырмаңдар" деп айқайлағанын естіген. Оның куәлігі ескерілмеген, ал полиция қызметкерлеріне қарсы ешқандай айыптаулар жасалмаған. Рио-Пидрас қазалы оқиғасында төрт адам қаза тапты.
Салдары
Қаза болған кезде аралдағы полиция бастығының ең жоғары лауазымды лауазымы АҚШ армиясының бұрынғы полковнигі Елиша Фрэнсис Риггс болды. Полковник Элиша Фрэнсис Риггс Вашингтонның солтүстік-батысындағы Джорджтаун қаласында дүниеге келді. Ол Пуэрто-Риконың полиция бастығы болып 1933 жылы АҚШ-тың Пуэрто-Риконың губернаторы болып тағайындалған Блантон Уиншип тағайындады. Ол қант құмырасы жұмысшыларының арасындағы өсіп келе жатқан ұйымдасқан еңбек қозғалысын және Ұлттық тәуелсіздік қозғалысын басу туралы шешімінен туындаған танымал емес полиция бастығы болды. Пуэрто-Рико полициясы полковник Риггстен бұйрық алғандықтан, Ұлттық партия оны қырғынға жауапты деп есептеді. 1936 жылы 23 ақпанда полковник Риггсті Ұлттық партияның жарымәскери қанаты Республика кадеттерінің мүшелері Хирам Росадо мен Элиас Бошамп өлтірді. Олар полиция бастығына шабуыл жасап, оны өлтірді, ол Сан-Хуан соборындағы мессадан кейін үйіне қайтып келе жатқанда. Росадо мен Бошампты тұтқындады және Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико полициясының бас басқармасынан қашып кетуге тырысқан кезде оларды жазалап өлтірді немесе атып өлтірді. Өлер алдында Бошамп фотограф үшін әскери салют жасап, фотоға түсірді. Бұл туралы хабар бүкіл АҚШ-қа тарады. Пуэрто-Рико сенаторы Луис Муньос Мариндан, ол кезде Вашингтон қаласында болған Пуэрто-Риконың қайта құру басқармасының әкімшісі Эрнест Грунингтен (19351937) полковник Риггстің өлтірілуін жариялап айыптауды сұрады. Сенатор Муньос Маринь, егер оған Пуэрто-Рико полициясын екі өлтірушіні сотсыз өлім жазасына кескені үшін айыптауға рұқсат етілмесе, бас тартты. Риггс өлтірілгеннен кейін көптеген партия басшылары түрмеге қамалды. Пуэрто-Риконың тәуелсіздік қозғалысының мүшелері көбірек тексеріліп, қудаланды. Тұтқындалған басшылардың арасында Педро Альбису Кампос, Хуан Антонио Коррехер, Луис Ф. Веласкес, Клементе Сото Велес, Эразмо Веласкес, Хулио Х. Веласкес, Хуан Галлардо Сантьяго, Хуан Хуарбе Хуарбе және Пабло Росадо Ортис болды. Кейін олар 10 000 доллар кепілдікпен босатылды.