Кіріспе

2006 жылғы палестин тұтқындары жазған құжат Тұтқындар құжаты, ресми түрде тұтқындардың ұлттық татуласу құжаты 2006 жылдың мамыр айында Израиль түрмесінде ұсталған палестин тұтқындары жазған. Құжатты жазуға қатысқан бес тұтқын ФАТХ, ХАМАС, Исламдық Джихад, Палестинаны азат ету халықтық майданы (ПФЛП) және Палестинаны азат ету демократиялық майданы (ДФЛП) топтарына тиесілі. Құжат "ал-Кудс-әл-Шарифпен (шығыс Иерусалим деп те аталады) 1967 жылы басып алынған барлық аумақтарда оның астанасы ретінде" тәуелсіз Палестина мемлекетін құруға шақырады және БҰҰ Жарғысына және халықаралық құқыққа негізделген Палестинаның қайта оралу құқығын қолдады. Құжат сонымен қатар ПОҰ-ны реформалауды, оның барлық күштер мен топтардың қатысуы арқылы өкілдігін арттыруды және 2006 жылдың соңына дейін жаңа Палестина ұлттық кеңесін сайлауды талап етті. Президент Махмуд Аббас ХАМАС-қа Құжатты бекіту туралы ультиматум ұсынды, оны кейбіреулер (Би-Би-Си сияқты) "Исраилді жасырын түрде тану немесе кем дегенде, егер ол 1967 жылғы шекараға кері шегінсе, оны қабылдау" деп санайды. 2006 жылғы 29 наурызда ХАМАС бастаған ПНА үкіметі құрылғаннан кейін, президент Аббас ХАМАС пен ФАТХтың әртүрлі ополчияларына қарсы тұру үшін өзінің бақылауында үшінші қауіпсіздік күштерін құруды бастады. 2006 жылдың наурыз/сәуір айларында АҚШ қолдауымен Аббас өзінің Президент гвардиясының 150 мүшесінен тұратын бөлімін Газаның оңтүстігіндегі Рафах шекаралық пунктін бақылауға жіберді. 2006 жылдың мамыр айының соңында ол АҚШ өкілі генерал Кит Дейтонның қолдауымен Газадағы ХАМАС пен ФАТХ бақылауындағы әртүрлі отаршылдарға қарсы тұруға толық бақылауындағы Газадағы тәуелсіз қауіпсіздік күшін құру үшін Гвардияны 10 000 адамға дейін кеңейтуді мақсат етті. және 2006 жылғы 27 маусымдағы қайта қаралған нұсқасы. Бастапқы нұсқаға қол қоюшылар: Марван Баргути, ФАТХ-тың бас хатшысы және ПХК мүшесі Абдель халик әл-Натш (Шейх Абдель Халик Натше), ХАМАС-тың жетекші басшысы Абдель Рахим Маллух (Абдель Рахим Маллух), Палестинаны азат ету халықтық майданының (ПФНМ) бас хатшысының орынбасары және ПФО атқарушы комитетінің мүшесі Бассам аль Саади (Шейх Бассам Саади), Ислам джихадының (ПИЖ) жетекшісі Мустафа Бадарне (Мустафа Бадарна), Палестинаны азат етудің демократиялық майданының (ДФНМ) жетекшісі. Құжат әдетте "Қоғаздарымыздың ұлттық келісу құжаты" немесе қысқаша "Қоғаздарымыздың құжаты" деп аталады. Соңғы екі есім - құжатқа қол қойған тұтқындар. PLC бас хатшысы Махмуд Рамахидің айтуынша, Құжатты тек бір түрмеде Израиль түрмелерінің 20 пайызы дайындаған және ол Хамас түрмелерінің барлық тұтқындарының пікірін білдірмейді. Аббас тұтқындар туралы құжатқа қатысты референдум өткізуді жариялағаннан кейін Хамас пен Исламдық жихадтың тұтқындар өкілдері наразылық білдіру үшін өздерінің қолдауын қайтарып алды. Содан кейін фракциялар құжатты талқылап, 2006 жылдың 27 маусымында оның қайта қаралған нұсқасына қол қойды. Исламдық жихад деп аталатын ең радикалды топ келіссөздерге қатысты ережеге қатысты ескертулер білдірді.

Салдары

Хамас бұл құжат ПА үкіметін халықаралық деңгейде мойындауға мүмкіндік береді деп үміттенген. Дегенмен халықаралық қауымдастық ПА-ның сайланған үкіметін бойкоттауды жалғастырды және палестиналықтарға қарсы санкцияларды сақтады. Аббас жариялаған референдум ешқашан өткізілген жоқ. Қайта қаралған Тұтқындар туралы құжатқа қол қойылғаннан кейін, ФАТХ пен ХАМАС бірлік үкімет туралы келіссөздерді бастады. 2006 жылдың 11 қыркүйегінде президент Махмуд Аббас пен премьер-министр Исмаил Хания ұлттық бірлік үкіметін құру туралы алдын ала келісімге келді. Олар жаңа үкімет "Қылмыскерлер туралы" құжатқа негізделуі керектігіне келісті. PFLP коалициялық үкіметке қатысуға дайындығын білдірді. 20 қыркүйекте палестиналық "Әл-Айям" газеті келісімнің мәтінін жариялады, ол "Жаңа үкімет үшін бағдарлама" деп аталды, ол 7 тармақтан тұрады. Келесі күні Хания Израильді мойындаған үкіметке бас салмағанын мәлімдеді, бірақ Хамас билігі Палестина мемлекетін құруға және Израильмен ұзақ мерзімді бітімге қол қоюға дайын екенін қайталады. 23 қыркүйекте Аббас біртұтастық күшін "нөлге қайтару" деп жариялады және екі тарап та келісімді құрметтемегені үшін бір-бірін кінәлады. 2006 жылдың 9 қазанында Исмаил Хания араб бейбітшілік бастамасын қабылдамағанын растады, өйткені ол еврей мемлекетін тануды қамтиды. Бұдан басқа, Израильдің өзі бұл жоспарды 2002 жылы түбегейлі қабылдамады. ФАТХ-ХАМАС ұрыстары жалғасып жатқанда, біртұтас үкімет туралы келіссөздер 2007 жылдың 8 ақпанына дейін тоқтап қалды. Сауд Арабиясы араласқан ФАТХ-ХАМАС Мекке келісімі 2007 жылдың наурызында қысқа өмір сүрген Палестина ұлттық бірлігі үкіметінің жолын ашты. Мекке келісімі палестиндік қантөгісті тоқтатуға, Палестинаның ұлттық бірлік үкіметін құруға, ПОҰ-ны белсенді етуге және реформалауға, ПА-ның тиімді заңдарын құрметтеуге шақырды. Бірлік үкіметін қайтадан Исмаил Хания басқарды, бірақ оны ФАТХ қолдады. Алайда, ол әлі де Израильдің, сондай-ақ халықаралық қоғамдастықтың қолдауына ие бола алмады. Бірыңғай қауіпсіздік күшін құруға тырысу Аббас пен Палестина билігі арасындағы билік үшін күреске әкелді. ФАТХ пен ХАМАС күштерінің арасындағы қақтығыстар күшейе түсті. Ақырында 2007 жылдың 14 маусымында Хамас ФАТХ-тың бақылауындағы Газа секторындағы қауіпсіздік штаб-пәтерлері мен нысандарын күшпен басып алды. Қақтығыстар адам өлтірумен, соттан тыс жазалаумен, адам ұрлаумен және азаптаумен қатар өтті. Сол күні президент Аббас төтенше жағдай жариялады, наурыздағы бірлік үкіметін таратып, төтенше үкімет орнатты, бұл Аббастың Газаға деген бақылауын жоғалтты. Осыған жауап ретінде Батыс жағалауда Хамасқа қарсы кең ауқымды іс-қимыл жүргізілді, көптеген Хамас жақтастары ұсталды. ХАМАС сайлауда жеңіске жеткеннен кейін президент Аббас үшін негізгі саяси платформаға айналған ПОҚ реформаланбады, ХАМАС алынып тасталды. ФАТХ, ПОҚ-тың ішіндегі басым партия, ішкі жағынан терең бөлінді.