Кіріспе

Қылмыстық қудалаудан иммунитет - бұл халықаралық құқық бойынша айыпкерге қылмыстық қудалаудан қашуға мүмкіндік беретін ілім. Иммунитеттің екі түрі бар. Біріншісі - функционалдық иммунитет немесе иммунитет ratione materiae. Бұл мемлекеттік қызметте белгілі бір міндеттерді атқаратын адамдарға берілетін иммунитет. Екіншісі - жеке иммунитет немесе иммунитет ratione personae. Бұл - белгілі бір лауазымды адамдарға жасалған әрекетіне байланысты емес, атқаратын қызметіне байланысты берілетін иммунитет.

Жеке иммунитет

Жеке иммунитет халықаралық әдет-ғұрып құқығынан туындайды және белгілі бір лауазымға ие адамдарға азаматтық, қылмыстық және әкімшілік сот төрелігінен иммунитет береді. Ол шетелге жіберілген дипломатиялық қызметкерлерге және олардың отбасы мүшелеріне таратылады және тек олар жіберілген ел үшін ғана сол қызметке ауысуы немесе одан кетуі үшін жарамды. Жеке иммунитет бойынша жеке иммунитет иеленген лауазымды адамның жеке резиденциясы, құжаттары, хат-хабарлары және мүлкі қол сұғылмайды. Cassese (2005) бойынша, жеке иммунитеттер лауазымды адамның жеке іс-әрекетіне, соның ішінде тұтқындалу мен қамауға алудан қорғаныш (бірақ қабылдаушы мемлекет адамды ұнамайтын адам деп жариялай алады), қылмыстық сот төрелігінен қорғаныш, қабылдаушы мемлекеттің азаматтық және әкімшілік сот төрелігінен қорғаныш. Жеке жылжымайтын мүлікке қатысты иммунитет қолданылмайды, егер ол елшіліктің атынан өкілеттілік, мұрагерлік мәселелер, қызметтік міндеттерден тыс кәсіби немесе коммерциялық қызмет мақсатында немесе лауазымды адам іс жүргізуде ерікті түрде қатыспаса. Қызметінің тоқталуымен жеке иммунитеттер тоқтатылады. Бұл лауазымды адамның жеке пайдасына емес, мемлекеттің тиімді жұмыс істеуі және осылайша ең маңызды лауазымды адамдарынан айырылмайтынына негізделген.

Қайталану жағдайлары

Жеке иммунитетпен қамтылған адам қызметінен шығып, сондай-ақ қызметтік иммунитетпен қамтылған қылмыстық іс жасаған кезде, әдеттегідей, жеке иммунитет алынып тасталады. Лордтар палатасының алдында Аугусто Пиночет ісі бойынша осылай болды. Сенатор Пиночетті экстрадициялау мүмкін болды, ол тек қана функционалдық иммунитетсіз айыптауларға және ағылшын заңына сәйкес экстрадициялау үшін бөлек сынақтарға жауап беруге мүмкіндік алды.