Кіріспе
Неміс философы және әлеуметтанушысы (1892-1985) Гельмут Плесснер (4 қыркүйек 1892, Висбаден 12 маусым 1985, Геттинген) - неміс философы және әлеуметтанушысы, "философиялық антропологияның" негізгі қорғаушысы.
Helmuth Plessner (4 September 1892, Wiesbaden – 12 June 1985, Göttingen) was a German philosopher and sociologist, and a primary advocate of "philosophical anthropology".
Өмір және мансап
Плесснер 1910-1920 жылдары Германияда білім алған. Ол Хайдельбергте зоология мен философияға ауысудан бұрын Фридбургте медицинаны зерттей бастады. Геттингенде ол Гуссерлмен феноменологияны зерттеді және ақырында Макс Шелердің басшылығымен "Habititationsschrift" атты еңбегін жазды. Плесснер 1926 жылдан 1933 жылға дейін Кельн қаласында профессорлық қызмет атқарды, бірақ ол өзінің атасының жағында еврей тегіне байланысты қызметінен кетуге мәжбүр болды. Плесснер оқшау өмір сүріп, алдымен Германиядан Стамбулға қашып кетті. Ол Еуропаға Нидерландыдағы Фредерик Якобус Йоханнес Бюйтендейктің шақыруымен оралды. Бірақ Германия басып алған кезде ол 1946 жылға дейін жер астындағы өмір сүруге оралды, содан кейін оған Гронинген университетінің философия кафедрасын ұсынды. 1951 жылы Германиядан он жеті жыл жер аударылғаннан кейін Плесснер Геттингендегі социология кафедрасының төрағасы болып оралды. 1953-1959 жылдары ол Deutsche Gesellschaft für Soziologie ұйымының төрағасы болды. 1959 жылы Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының шетелдік мүшесі болды.
Философия
Оның философиялық антропологиядағы шедеврі - "Органикалық өмір мен адам деңгейлері" деп аталады, онда адамдар тірі табиғаттың ішінде "табиғи жасанды тіршілік иелері" болып табылады және ақыл-ой-дене дуализмін жоюға тырысады. Плесснердің биологиялық жүйесі адамның өсімдіктер мен жануарлар өміріне қатысты өмір сүруін тұжырымдайды, бірақ адам қаншалықты мәдени жануарға айналса да, оның өмір сүру формасы бұдан былай, айталық, зоология немесе эволюциялық психологиямен қатаң өлшенбейді.
Плесснердің материализмі
Плесснер табиғаттың герменевтикасына тең келетін философиялық биология мен антропологияны дамытты. Плесснердің айтуынша, өмір өзін-өзі білдіреді, және бұл көріністің бір бөлігі саналы тіршілік формалары тұрғысынан. Адам сезімдері арқылы өзін-өзі білдіруде ол қабылдаудың (материалдық) априорлық құрамдас бөліктерін (Канттың трансценденттік субъективтілікпен жасалған априорлық санаттар мен интуициялардың танымдық идеализмін әлемді тәжірибеге өздігінен тапсыратын сүзгі ретінде ауыстыру үшін) ұсынады. Басқаша айтқанда, біздің санамызды құрайтын формальды қасиеттер - уақыт, кеңістік, себептілік және сан сияқты жағдайларды біз тәжірибеден өткізетін жағдайлар ретінде берілген, және, шын мәнінде, физика заңдары, біз оларды қалай тұжырымдай аламыз, бізге біздің жеке физикалық табиғатымызда және біз тұратын ортаның физикалық табиғатында, осы орталардағы өзара әрекеттесу арқылы және біздің өсуіміз арқылы беріледі.
Табиғаттың үш категориясы және адам ниетінің "экцентрикалық"
Хуссерл мен Шелерден бастап Плесснер сананың мақсаттылығы идеясын трансценденттік эго немесе апперцепция қажеттілігінен алып тастады және оны қоршаған ортамен өзара әрекеттесетін организмдердің мінез-құлқына негіздеді (терминнің кең мағынасында) шекараларды іске асыру ретінде, бұл организмдердің импульстері немесе өсуі қоршаған ортамен кездесетін нүкте, өзін-өзі орналастыру актісінде жүзеге асырылады. Бұл - сананы анықтайтын және сонымен бірге оны табиғаттың материалдық әлеміне негіздейтін іс-әрекет пен түсініктің аясы. Өсімдіктер жағынан, олардың өзін-өзі білдіруі өте ашық - олардың шекаралары кері байланыспен ғана анықталады, ал өсімдіктің қоршаған ортаға қатысты қасақана артықшылықтарын білдіруге қабілеті жоқ; жануарлар, екінші жағынан, өздерінің шекараларын біледі және үнемі олардың ішінде қысылады, осылайша өздерінің шекараларында тұтқындалған жабық ниеттілікті көрсетеді, бұл олардың білдіруінің шегі. Ақырында, адамдар ашық және жабық ниеттіліктің арасында ауысып тұрады - біз осы шекаралармыз, бірақ сонымен қатар, бізде олар бар, және осы шекаралардың шектері адам әрекеті, әсері және Плесснер қоршаған ортамен қарым-қатынастарындағы және ұйғарымдағы адам ниеттілігінің эксцентриктігі деп сипатталған. Плесснер үшін біздің жеке субъективтілігіміз табиғаттағы экспрессивтік априорлық және онымен қарым-қатынасымыз және біздің тәжірибесіміз тұрғысынан түсінілуі мүмкін.
Висбаденер Гельмут Плесснер сыйлығы
2014 жылы Висбаден қаласы Гельмут Плесснердің құрметіне сыйлық берді. Ол Плесснерге қатысты жұмыс істеген және жұмыс істейтін керемет ғалымдар мен зиялыларды таныстыруға және бағалауға қызмет етеді. Ол үш жылда бір рет беріледі және 20 000 евромен сыйланады. Бірінші орынды Майкл Томаселло иеленді.
Неміс тілінде
Ғылыми идея. "Олардың формасы туралы жоба", Гейдельберг, 1913. "Трансценденталды шындықты қалыптастырудың қағидасы ретінде бастау" (Begriff der kritischen Reflexion), Гейдельберг, 1918. "Ди-Энхет дер Сенс". "Диалогияның негізгі жолдары", Бонн, 1923. Қоғам шекарасы. Әлеуметтік радикализмнің сыны, Бонн 1924. Органикалық және адам деңгейлері. "Философиялық антропологияға кіріспе" (Einleitung in die philosophische Anthropologie), Берлин / Лейпциг, 1928 ж. Көлік пен адам табиғаты. 3, сағат. Эрнст фон Хиппельге қарсы, Берлин, 1931. Келесі ұлт. "Бүргерлік рухтардың жетелеуі" ( Über die Verführbarkeit bürgerlichen Geistes), Штутгарт, 1959 (ursprünglich 1935). Лахен мен Вайнен. Адамның мінез-құлқының шекараларын зерттеу, Арнем, 1941. "Шауеспильщиктер антропологиясы" (Zur Anthropologie des Schauspielersin: Festschrift für H. J. Pos), Амстердам, 1948 жыл, 208 223. Das Lächeln, "Президент және баспана" деген тілінде. Г. ван дер Леу үшін Festschrift, Nijkerk 1950, 365 376. Conditio humana, in: Propyläen Weltgeschichte. "Әлемдік тарих" (Eine Universalgeschichte) Golo Mann / Alfred Heuß, Bd. I: Vorgeschichte Frühe Hochkulturen, Берлин / Франкфурт а. М. / Вена 1961: Propyläen Verlag, 33 86. "Вон дер Махт" журналында "Власть бостандыққа шықты". Hannoversche Beiträge zur politischen Bildung, Bd. (Аннаның саяси білім берудің үлесі) 2, сағат. Нидерландтың саяси білім беру орталығы. Ганновер 1962, 7 25. Антропология сезімдері, Философиялық антропологияда [1970/A1], 187 251.
Ағылшын тілінде
Қоғамның шекарасы. А. А. Әлеуметтік радикализмді сындау, транс. және кіріспе. Эндрю Уоллес, Нью-Йорк: "Прометей кітаптары", 1999 жыл. Күлкі мен жылау: Адам мінез-құлқының шектерін зерттеу, транскрипция. Дж. С. Черчилль мен Марджори Гриннің кіріспелері. Марджори Грин, Эванстон: Солтүстік-Батыс университетінің баспасы, 1970. Қазіргі заманғы суретшіліктің әлеуметтік жағдайы, Эрвин В. Штраус пен Ричард М. Гриффит (ред. ), Астезис және эстетика: Чиста және қолданбалы феноменология жөніндегі төртінші Лексингтон конференциясы, Питтсбург, 1970: 178 188. "Шөптің бір сабағының Ньютоны? (және талқылау) " атты мақаласында (ред. ), Білім бірлігі жолында, Психологиялық мәселелер, том. VI, Жоқ. 2, Нью-Йорк, 1969 ж.: 135 176 адам. "De Homine Abscondito", Әлеуметтік зерттеулер 36 (1969): 497 509. "Адамның сөздері туралы", Феноменология: таза және қолданбалы: Бірінші Лексингтон конференциясы, ред. Эрвин Штраус, Питтсбург, 1964 ж. 63-74 ж. "Уақыт пен өлімнің арақатынасы туралы", Адам мен уақыт: Эранос жылнамаларынан алынған қағаздар, ред. Джозеф Кэмпбелл, Принстон, 1957: 233 263. Органикалық өмір мен адамның деңгейлері: Философиялық антропологияға кіріспе, Нью-Йорк: Фордэм университетінің баспасы, 2019. Философиялық антропология, транс. Нильс Ф. Шотт, кіріспе. Хайк Делиц пен Роберт Сейферт, Эванстон: Солтүстік-батыс университет баспасы, 2018.