Эдуард Целлер: Немец философы және теологының өмірі мен еңбектері
Eduard Zeller
Эдуард Целлер (1814-1908) – неміс философы, теолог, Тюбинген мектебінің өкілі. Ежегі грек философиясы, әсіресе досократтық дәуір және неокантиандықтарды жаңғыртудағы еңбектерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс философы және теологы (1814–1908)
German philosopher and theologian (1814–1908)
Эдуард Готтлоб Зеллер (22 қаңтар 1814, Кляйнботтвар – 19 наурыз 1908, Штутгарт) – неміс философы және протестант теологы, Тюбинген теология мектебінің өкілі. Ол ежелгі грек философиясы, әсіресе Сократтан бұрынғы философия туралы еңбектерімен және, ең бастысы, "Гректердің философиясы тарихи дамуында" (1844–52) атты көп томдық тарихи зерттемесімен кеңінен танымал болды. Зеллер неокантиандықты жаңғыртудағы маңызды тұлғалардың бірі болды.
Eduard Gottlob Zeller (; 22 January 1814, Kleinbottwar19 March 1908, Stuttgart) was a German philosopher and Protestant theologian of the Tübingen School of theology. He was well known for his writings on Ancient Greek philosophy, especially Pre Socratic Philosophy, and most of all for his celebrated, multi volume historical treatise The Philosophy of Greeks in their Historical Development (1844–52). Zeller was also a central figure in the revival of neo Kantianism.
Өмір
Эдуард Зеллер Вюртембергтің Кляйнботвар қаласында мемлекеттік қызметкердің ұлы болып дүниеге келді. Ол 1831 жылдан бастап Маулбронн мен Блаубереннің евангелистік семинарияларында, кейін Тюбинген университетінде (Тюбингер Стифт) білім алды, бұл кезде Гегельдің ықпалы зор болды. 1836 жылы Платон заңдары тақырыбында диссертация қорғап, доктор ғылымын алды. 1840 жылы Тюбингенде теология пәнінен приват-доцент, 1847 жылы Берн университетінде теология профессоры, ал 1849 жылы Марбург университетінде теология профессоры болды. Бірақ, діни партиямен туындаған даулардың нәтижесінде ол философия факультетіне ауысты. 1862 жылы Гейдельберг университетінде философия профессоры болды, 1872 жылы Берлинге көшіп, шамамен 1895 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол ең белгілісі «Гректердің тарихи дамуындағы философиясы» (1844–52) еңбегімен танылды. Жаңа зерттеулерді ескере отырып, ол осы еңбегін үздіксіз кеңейтіп, жетілдіріп отырды, ал соңғы басылымы 1902 жылы жарық көрді. Ол Еуропаның көптеген тілдеріне аударылып, грек философиясы бойынша стандартты оқулыққа айналды. Зеллер сонымен қатар теология саласында көптеген еңбектер мен философиялық эсселердің үш томын жариялады. Ол Дэвид Штраус пен Кристиан Баурдың тарихи әдісін жақтайтын «Теологиялық жылнамалар» (Theologische Jahrbücher) журналының негізін қалаушылардың бірі болды. Теология ғылымның бір түрі ме екендігі туралы пікірталасқа қатысып, көп жазды (Wissenschaft). Замандастарының көпшілігі сияқты, оның ішінде Фридрих Теодор Вишер де гегелиандықтан бастады, бірақ кейіннен өзінің жеке жүйесін құрастырды. Ол Кантқа қайта оралып, Канттың ішінара ғана шешкен деп санайтын эпистемологиялық мәселелерді қайта қарастыру қажеттігін сезінді.
Eduard Zeller was born at Kleinbottwar in Württemberg, the son of a government official. He was educated first at the Evangelical Seminaries of Maulbronn and Blaubeuren starting in 1831, and later at the University of Tübingen (the Tübinger Stift), then much under the influence of Hegel. He received his doctorate in 1836 with a thesis on Plato's Laws. In 1840 he was Privatdozent of theology at Tübingen, in 1847 professor of theology at Berne, and in 1849 professor of theology at Marburg, where he soon shifted to the philosophy faculty as the result of disputes with the Clerical party. He became professor of philosophy at the University of Heidelberg in 1862, moved to Berlin in 1872, and retired around 1895. He remained best known for his The Philosophy of Greeks in their Historical Development (1844–52). He continued to expand and improve this work to reflect new research, and the last edition appeared in 1902. It was translated into most European languages and became the standard textbook on Greek philosophy. Zeller also published many works on theology and three volumes of philosophical essays. He was also one of the founders of the Theologische Jahrbücher (Theological Yearbooks), a periodical which became well known as the exponent of the historical method of David Strauss and Christian Baur. He wrote much on the debate about whether theology was a kind of science (Wissenschaft). Like most of his contemporaries, including Friedrich Theodor Vischer, he began with Hegelianism, but subsequently developed a system of his own. He felt the necessity of going back to Kant and critically reconsidering the epistemological problems which, he believed, Kant had only partially resolved.