Кіріспе

Баристерлердің кәсіби бірлестігі

Құрметті Орта ғибадатхана қоғамы, көбінесе жай ғана Орта ғибадатхана деп аталады, мүшелерін ағылшын баристерлері ретінде атқаруға құқылы төрт сот үйінің бірі болып табылады, ал қалғандары – Ішкі ғибадатхана (олар ғибадатхана шіркеуін бөліседі), Грейс Инн және Линкольн Инн. Ол Лондонның кеңірек Храм аймағында, Корольдік соттардың жанында және Лондон қаласының шегінде орналасқан. Ерекше құқықтары бар аймақ ретінде, ол көбінесе тәуелсіз жергілікті басқару органы ретінде жұмыс істейді.

Тарих

XII және XIII ғасырларда заң Лондон қаласында, негізінен дін қызметкерлерімен оқытылды. Бірақ 1218 жылы Рим папасының бұйрығы дін қызметкерлеріне зайырлы соттарда (ағылшын ортақ құқығы жүйесінің жұмыс істеген жері, шіркеу ұнататын римдік азаматтық құқығына қарсы) сот ісін жүргізуге тыйым салды. Осының салдарынан заңмен айналысу және оқыту дін қызметкерлерінің орнына жай адамдардың қызметіне көшті. Мектептерін бәсекелестіктен қорғау үшін Генрих II, содан кейін Генрих III Лондон қаласында азаматтық құқықты оқытуға тыйым салатын жарлықтар шығарды. Ортақ құқық заңгерлері Вестминстер залындағы соттарға жетудің ыңғайлылығы мен қаладан тыс орналасқандығының артығымен пайдасын көріп, Холборн ауылына қоныс аударды. Олар гильдиялар негізінде бірікті, олар уақыт өте келе Сот үйлеріне айналды. Орталық ғибадатхана – 1312 жылы таратылғанға дейін Темплиерлер орденінің бас штабы болған «Темпл» деп аталатын ғибадатхананың батыс бөлігі. 1320 жылдан бері ғибадатханада заңгерлер болды, олар 1315 жылдан бері ғибадатхананы иеленген Ланкастер графының жалға алушылары еді. Кейіннен ғибадатхана Госпитальдік орденге тиесілі болды. 1346 жылы орден ғимаратты заңгерлерге жалға берді – шығыс бөлігі (Ішкі ғибадатхана) Холборндағы Канцелярия үйінің заңгерлеріне, ал батыс бөлігі Сент-Джордж үйінің заңгерлеріне. Сент-Джордж айқышы әлі күнге дейін Орталық ғибадатхананың гербінің бөлігі болып табылады. 1381 жылғы шаруалар көтерілісі кезінде ғибадатхананың барлық жазбалары өртенді. Генрих VIII 1540 жылы Госпитальдік орденнен Темплді тартып алғаннан кейін, әрбір ғибадатхана жыл сайын 10 фунт стерлингке Тақтың жалға алушысы ретінде Темплдің өз үлесін сақтап отырды, ол 1608 жылы Джеймс I-ге бірлесіп берілді, олар заңгерлер мен студенттерге білім беруді және тұру орындарын қамтамасыз етуді және Темпл шіркеуін және оның басшысын күтіп ұстауды жалғастырғанша мәңгілікке берілді. 1185 жылы қасиеттенген Темпл шіркеуі Ішкі және Орталық ғибадатханалардың «Корольдік ерекше» (епархиялық емес) шіркеуі болып табылады. 1679 жылдың қаңтар айында Орталық ғибадатхананың көп бөлігі өрттен қирады, бұл 1666 жылғы Ұлы өрттен де көп зиян келтірді. Темза мұзымен қатып қалғандықтан, Темпл жертөлелерінен алынған сыра өртпен күресу үшін қолданылды, ол ақырында ғимараттардың бірін жарып, оқпен жою арқылы тоқтатылды. Лондонның Лорд-мэрі осы мүмкіндікті пайдаланып, Темпл үстінен өзінің билігін орнатуға тырысты – ол қаладан тәуелсіз болды, және бұл әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол қаладан келген өрт сөндіру машинасының жолын кері бұрды. Кез келген ғибадатханаға қабылданған алғашқы әйел – Хелена Флоренс Нормантон, ол 1919 жылдың 24 желтоқсанында студенттік мүше ретінде Орталық ғибадатханаға қосылды. 1920 жылдың 17 қаңтарында Орталық ғибадатханаға қосылған Олив Клэпхэм 1921 жылдың мамырында бардың соңғы емтихандарын тапсырған алғашқы әйел болды. 1940-1944 жылдардағы бомбалау кезінде ғибадатхана қатты зақымдалды. Кітапхана, шіркеудің көп бөлігі қирады, басшының үйі өртенді, ал зал қатты зақымдалды. Соғысқа дейінгі 285 палатаның 112-сі (39%) жойылды. 1852 жылы заңгерлерді оқытудан жауапкершіліктен бас тартқанға дейін ғибадатханалар заңгерлерді оқытуға арналған колледждер ретінде қызмет етті, бірақ олар студенттерге, оқушы адвокаттарға және жаңа білікті адвокаттарға адвокаттық және этика сияқты салаларда оқытуды жалғастыруда. Ғибадатхананың көп бөлігін адвокаттар кеңселері деп аталатын адвокаттар палаталары алып жатыр. Қазіргі уақытта Орталық ғибадатхананың негізгі функцияларының бірі – мамандықтың жаңа мүшелеріне білім беру және қолдау көрсету. Бұл адвокаттық оқыту, стипендиялар (2011 жылы 1 миллион фунттан астам), Темплде және Клэпхемде субсидияланған тұру орындарын ұсыну және жас мүшелер көмек пен кеңес алу үшін аға әріптестермен кездесетін іс-шаралар арқылы жүзеге асырылады. 2008 жылы Джеймс I жарғысының 400 жылдығын Елизавета II алғашқы грантты растайтын жаңа патент хаттарын шығару арқылы атап өтті. Кейбір ғимараттар заманауи, олар The Blitz-те қирағандардың орнына салынған, бірақ басқалары 16 ғасырға жатады. (Бұл жерде құрылыс күндері, сәулетші және тізімделген мәртебесі көрсетілген тізім бар.) Ғибадатхана сонымен қатар Ішкі ғибадатханамен бірге Темпл шіркеуі мен шіркеудің жанында орналасқан 1764 жылы салынған грузиндік таунхаусқа бірлесіп жауапкершілікті көтереді.

Зал

Орта ғибадатхананың құрылысы 1562 жылы басталып, 1570-ші жылдардың басында аяқталды. Оның қазықпен қапталған төбесі Лондондағы ең жақсысы деп есептеледі. 1578 жылы королева Елизавета I жаңа ғимаратты тексеру және адвокаттар арасындағы пікірталасты тыңдау үшін залға ешкімге хабарсыз келді. Бұл – биліктегі монархтың Сарайға (Inn of Court) келгенінің ең алғашқы тіркелген жағдайы. Залдың соңындағы бір үстелдің Фрэнсис Дрейктің әлемді айналып өту үшін пайдаланған "Алтын гинде" кемесінің ағаштарынан жасалғаны айтылады. Үстелдің үстінде король Карл I-нің үлкен суреті ілулі тұр, ол Энтони ван Дейктің түпнұсқасынан Питер Лелли жасаған көшірме деп саналады, сондай-ақ Карл II, Джеймс II, Уильям III, Елизавета I, королева Анна және Георг I-нің портреттері де бар. Қабырғаларда 1597 жылға дейінгі уақыттан қалған Оқырмандардың (аға мүшелердің) гербтері бейнеленген панельдер орналасқан. Шекспирдің "Он екінші түн" пьесасының тұңғыш қойылымы 1602 жылдың 2 ақпанында осы залде өтті. Шекспирдің өзі де онда болған болуы мүмкін. Зал 1666 жылғы Лондонның Ұлы өртінен зардап көрмеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста бомбалаудан зақымданды. Middle Temple Hall Сарайдың орталық бөлігі болып табылады, ал Сарайдың студенттері кемінде 10 біліктілік сессиясына қатысуға міндетті, олардың 6-сы Сарайда жеке қатысумен өтуі керек. Бұрын "кешкі ас" деп аталған біліктілік сессиялары колледждік және білім беру элементтерін біріктіреді, әдетте кешкі ас немесе қабылдауды дәрістермен, пікірталастармен, сот имитациясымен немесе музыкалық қойылымдармен үйлестіреді. Middle Temple Hall банкеттер, тойлар, қабылдаулар мен кештер өткізуге де танымал орын. Соңғы жылдары ол кино түсіруге жиі пайдаланылады – тас төселген көшелер, тарихи ғимараттар мен газ шамдарына арналған жарықтар оған ерекше атмосфера береді.

Кітапхана

Бастапқы кітапхана туралы көп мәлімет жоқ, ол, әдетте, адвокаттар кеңсесіндегі бір бөлме болған. Барлық кітаптар Генрих VIII билікке келгенге дейін ұрланған. 1625 жылы қазіргі Garden Court орнында жаңа кітапхана ашылды, ал 1641 жылы қонақүй мүшесі Роберт Эшли қайтыс болып, кітаптар жинағы мен 300 фунт стерлингті қонақүйге мұра етіп қалдырғанда кеңейтілді. Бұл кітапхана 1830 жылы бұзылды. Три он жылдық үзілістен кейін, архитектор Х. Р. Абрахамның жобасымен готикалық стильде жаңа кітапхана салынды. Оны 1861 жылдың 31 қазанында Уэльс принці ашты. Бұл Виктория дәуіріндегі кітапхана 1940 жылы Лондон бомбалау кезінде қирап, соғыстан кейін толығымен бұзылды. 1950 жылдары Эдвард Мауфтың жобасы бойынша жаңа кітапхана салынды және 1958 жылы Король-ана ашты. Ғимаратта бүгінде қонақүйдің кітапханасы мен мұрағаты, сондай-ақ түрлі әкімшілік кеңселер орналасқан және қазір Эшли ғимараты деп аталады. Middle Temple кітапханасында Эмери Молиноның жер және аспан шарлары сақталады, олардың ерекше тарихи картографиялық құндылығы бар.

Қақпа ғимараты

Қазіргі қақпа үйі Флит көшесінде, құрылтайдың солтүстік шекарасында 1684 жылы сэр Кристофер Рен салған. Ол бұрынғы, уақытымен тозығы жетіп, соңында бұзылған қақпа үйінің орнын басты. Ол Орта ғибадатхана жолына шығады, ол құрылтай ішінде оңтүстікке қарай жүріп, ғибадатхананың оңтүстігіндегі Виктория жағалауындағы қақпаларға дейін жетеді. Жолдан батысқа қарай орналасқан ғимараттардың барлығы Орта ғибадатханаға тиесілі; ал шығысқа қарай орналасқан ғимараттар басқа құрылтайлардың біріне тиесілі.

Ортаңғы храм жолының батысы

Флит-стрит қақпасынан оңтүстікке қарай Орта храм жолы Брик-кортты батыс жағынан өтеді, оның есімі Елизавета I патшалығында храмда салынған алғашқы кірпіштен тұрғызылған ғимараттарға байланысты делінеді. Сэр Уильям Блэкстоун Оксфорд университетінде заң бойынша сабақ берген алғашқы профессор болғанға дейін осы жерде жұмыс істеген. Ақын және драматург Оливер Голдсмит 1765 жылдан бастап (алдында Гарден-кортта тұрған) осы жерде тұрды және Храм шіркеуіне жерленді. Голдсмит палатасының бір қабат төменінде тұратын Блэкстоун, сол кездегі атақты Сэмюэл Джонсон сияқты көптеген адамдар қатысқан Голдсмиттің шулы кештерінен туған шуға шағымданды. Кейін Блэкстоун Памп-кортқа көшті; бұл көшу кештерге байланысты болды ма, әлде басқа себептері болды ма, белгісіз. Брик-корттың жанында Эссекс-корт деп аталатын ғимараттар орналасқан, олардың бәрі бір ауланың бөлігін құрайды. Эссекс-корт туралы ең ерте жазба 1640 жылға дейін жетеді, бірақ бастапқы ғимараттар 1656 және 1677 жылдары жаңартылды. Бүгінде Эссекс және Брик-корт адвокаттар кеңселерімен толған. Батысқа қарай Нью-кортқа өтетін өткел бар, оны Врен салған, содан кейін Храмдан Деверё соты мен Эссекс көшесіне шығатын қақпа бар. (Солтүстікке қарай басқа өткел Сыртқы храм арқылы Флит-стритке жетеді.) Нью-корт пен Эссекс-корттың оңтүстігінде Фонтан-корт орналасқан. Сол жердегі фонтанды Чарльз Диккенс «Мартин Чезлвит» романында сипаттаған. Летиция Элизабет Лэндон «Орта храм бақтары» өлеңіне жазған түсіндірмесінде былай дейді: «Бұл орынның поэзиясы, немесе, дәлірек айтқанда, оны толтырған поэзияның үні». Фонтан-корттың оңтүстігінде батыстан шығысқа қарай Гарден-корт (ескі кітапхананың орны), Орта храм бақтары (ғибадатхананың оңтүстік шекарасына дейін созылады) және Орта храм залы орналасқан. Гарден-корттың қазіргі ғимараттары, храмның батыс жиегінде орналасқан, 1883 жылы салынған. Гарден-корттың оңтүстігінде Блэкстон үйі, Королева Елизавета ғимараты және храмдан шығатын қақпа (ғибадатхана метро стансасынан біршама қашықтықта) орналасқан. Залдың оңтүстігінде және бақтардың шығысында 1831 жылы салынған Плоуден ғимараттары орналасқан, онда Қазынашы кеңсесі орналасқан. Одан оңтүстікке қарай қазіргі кітапхана, содан кейін, Орта храм жолының соңында, екі храм да 1861 жылы жолдың екі жағына салған Храм бақтары деп аталатын ғимараттар орналасқан. Батыс бөлігі Орта храмға, ал шығыс бөлігі Ішкі храмға тиесілі. Жол Храм бақтарының ортасынан арка арқылы өтеді және храмдан шығады.

Жолдың шығысында

Орта ғибадатхана жолағының шығыс жағында (оңтүстік аркадан солтүстікке қарай) ғимараттар Ішкі ғибадатханаға жатады, жолақ Қошқар ғимараттарына жеткенге дейін. Қошқар ғимараттары 1666 жылғы Ұлы өрттен кейін Ішкі ғибадатханадан жерді сатып алған Орта ғибадатханаға тиесілі. Ішкі ғибадатханаға ақша қажет болды, өйткені кең ауқымды мүліктердің жойылғандығынан қаржы жетіспеді. Қошқар ғимараттары өрттен қираған және Ішкі ғибадатханаға тиесілі болған Цезарь ғимараттарының орнында салынған. Құдайдың қойы – Орта ғибадатхананың символы және ғимараттың кіреберісінің үстінде бейнеленген. Қошқар ғимараттарының артында, шығысқа қарай, 1880 жылы салынған Elm Court орналасқан. Elm Court-тың оңтүстік және шығыс жағындағы ғимараттар Ішкі ғибадатхананың бөлігі, ал батыс және солтүстік ғимараттар Орта ғибадатханаға жатады. Одан солтүстікке қарай – Пумпалық сот, ғибадатханадағы ең көне соттардың бірі. Мұндағы ғимараттардың көпшілігі Орта ғибадатханаға тиесілі, солтүстік-батыс бұрышындағы ғимараттарды қоспағанда. Шығысқа қарай Орта ғибадатхананың дәліздері орналасқан, олар ғибадатхана шіркеуі мен Ішкі ғибадатхана залы арасындағы Шіркеу ауласына алып шығады. Pump Court-тың солтүстігінде Ішкі ғибадатхананың Hare Court-ы, содан кейін Орта ғибадатханаға жататын ғимараттар, ал жолақ Fleet Street қақпасында аяқталады. Middle Temple Lane-ге параллель және шығысқа қарай, Fleet Street-тен Church Court-қа дейін созылатын Inner Temple Lane орналасқан. Ішкі ғибадатхана жолағының шығыс жағында және Hare Court-қа қарама-қарсы жағында Голдсмит ғимараты орналасқан, ол жанындағы ғибадатхана шіркеуіндегі Голдсмит қабірінің орналасқандығына байланысты осылай аталған. Ішкі ғибадатханада орналасқанына қарамастан, Голдсмит ғимараты шын мәнінде Орта ғибадатханаға тиесілі, бірақ себептері қазір есімізде жоқ. Ол 1861 жылы салынған.

Құрылым мен басқару

Мейманхананың жоғарғы органы – Парламенті, ол өмір бойы сайланатын Бенчерлерден (судьялар мен аға адвокаттардан) тұрады және жыл сайын сайланатын қазынашы басқарады. Парламент Мейманхананың бюджетін бекітеді және білікті студенттерді адвокатураға қабылдауға рұқсат береді. Британ корольдік отбасының мүшелері, құрметті Бенчерлер болып тағайындалғандары "Royal Benchers" деп аталады. Олардың алғашқысы Уэльс ханзадасы, кейіннен Эдуард VII болды, ол 1861 жылы жаңа салынған кітапхананы ашқанда Корольдік Бенчер атанды. Атқару комитеті дауыс беру құқығы бар тоғыз мүшеден (қазынашы мен қазынашы орынбасарын қоса алғанда) және дауыс беру құқығы жоқ алты мүшеден (қазынашы орынбасары мен төменгі қазынашыны қоса алғанда) тұрады. 2024 жылғы қазынашы – Пол Дарлинг OBE KC, ал қазынашының орынбасары – Дэйм Кэтрин Тирлволл DBE. Бас атқарушы директор және төменгі қазынашы – Кристофер Гхика KCVO CBE.

Еркіндік

Орта ғибадатхана (Ішкі ғибадатхана сияқты) – бұл географиялық бөліністің ежелгі атауы. Ол – тәуелсіз, қалалық емес аумақ, тарихи тұрғыдан Лондон қаласы корпорациясының басқаруында болмаған (қазіргі күні көптеген мақсаттар үшін жергілікті билік ретінде қарастырылады) және сондай-ақ Лондон епископының діни юрисдикциясынан тыс. Орта ғибадатхананың жергілікті кеңес ретіндегі функциялары 1971 жылғы ғибадатханалар жарлығында белгіленген. Географиялық жағынан ол қаланың шекарасы мен округтеріне кіреді, бірақ оны тәуелсіз анклав деп санауға болады. Ғибадатхананың бірнеше ғимараты (Эссекс көшесі, Деверёкс соты және Эмбанкмент маңындағы Королева Елизавета ғимараты) Орта ғибадатхананың және қала шекарасының сыртында орналасқан, ал шындығында Вестминстер қаласында жатыр. Квадрант үйі (7–15 Флит-стрит) 1999 жылы Орта ғибадатханаға тиесілі болды, және бес жылдық реконструкциядан кейін қазір адвокаттар кеңсесі болып табылады. Бұл бостандықтан тыс (бірақ оған іргелес) орналасқан, бірақ Лондон қаласының ішінде.

Белгі және елтаңба

Орта ғибадатхананың белгісі – Құдайдың қозысы, Киелі Георгий айқасы бар тумен бірге бейнеленген. Бұл символ қонақүйдің гербінің ортасында, ақ түсті өрістегі қызыл айқастан тұратын фонда орналасқан. Айқас және туы бар қозы – Темплиерлер орденінің символдары еді.