Кіріспе
Өліп кеткен тетраподоморфтар туысы Тристихоптеридтер (Tristichopteridae) - орта және соңғы девон дәуірінде өмір сүрген тетраподоморфтар тәрізді балықтардың әртүрлі және табысты тобы. Олар алғаш рет орта девонның Эйфель кезеңінде пайда болды. Топтың ішінде өлшемдер бірнеше он сантиметрден (Тристихоптер) бірнеше метрге дейін (Гинерия және Эустенодон) дейін болды. Кейбір тристихоптиридтерде эллипистостегалиялардың кейбір ерекшеліктері бар, олар тетраподоморфтардың тетраподалардың шығу тегіне жақын (соның ішінде) әртүрлі клад. Бұл негізінен бас сүйегінің пішініне және артқы желкендердің көлемінің қысқаруына байланысты. Ескі және тұрақты түсінік бойынша, Эустеноптер өзінің қанаттарын пайдаланып құрлыққа секіре алатын. Алайда бұл идеяны растайтын ешқандай дәлел жоқ. Девон дәуірінің соңына қарай барлық тристихоптиридтер жойылып кеткен.
Tristichopterids (Tristichopteridae) were a diverse and successful group of fish like tetrapodomorphs living throughout the Middle and Late Devonian. They first appeared in the Eifelian stage of the Middle Devonian. Within the group sizes ranged from a few tens of centimeters (Tristichopterus) to several meters (Hyneria and Eusthenodon). Some tristichopterids share some of the features of the elpistostegalians, a diverse clade of tetrapodomorphs close to the origin of (and including) tetrapods. This mainly concerns the shape of the skull and a reduction in size of the posterior fins. An old and persistent notion is that Eusthenopteron was able to crawl onto land using its fins. However, there is no evidence actually supporting this idea. All tristichopterids had become extinct by the end of the Late Devonian.
Сипаттама
Tristichopteridae - орташа (Tristichopterus, 30 см) және өте ірі жануарлар. Ең кішкентай түрлер (мысалы, Тристихоптер) 30 см ұзындығына жетті, ал ең үлкен түрлер (Гинерия) бірнеше метрге дейін өсе алды, тістері 5 см-ге дейін ұзын болды және олардың фауналық қауымдастықтарындағы ең үлкен жыртқыш болды. Тристихоптиридтердің қанаттары қатты дамыған. Алдыңғы қанаттарының терең бекітілген қаңқасында кейінірек тетраподоморфтардың алдыңғы аяғының элементтері, мысалы, көкірек, теріні және радиус танылуы мүмкін. Сүйектердің денеден сыртқа қарай бағытталған бөліктері жалпақ болды. Жазық сүйектің ұзын, таяз жамбас бұтақтары (жамбас бұтақтары) бар, олар, мүмкін, қаңқалы симфизде кездескен. Қарын жақ сүйектері сондай-ақ артқы аяқ сүйектері, жамбас сүйек, құйрық сүйектері мен тік сүйек сүйектері бар. Аяқ-қолдың сүйектері мен аяқ-қолдың аяқ-қолдарының сүйектері әлі анықталмаған. Аяқ-қолдар бүйірге бағытталған, оларды тек 20-25° алға-артқа жылжытуға болады. Анальды қанаты базалық, ет тәрізді тұтқаға орналасады. Қақ жамбасының үш жамбасы бар, бастапқыда базалық формаларда асимметриялық, ал кейінгі формаларда сыртқы жағынан симметриялық болады. Қаңқада бастапқы тетраподоморфтарда кездесетін космолин қабаты жоқ. Дененің басым бөлігі дөңгелек, эластоидты тарақанмен жабылған, ішкі жағында ортаңғысы шығып тұрған. Қанатшалардың түбінде қалың, ұлғайған қабыршақтар пайда болды. Ескі сүйек миының ең көне фоссилденген дәлелі Эустеноптерден табылған, бұл төрт аяқтылардағы сүйек миының шығу тегі болуы мүмкін. Tristichopteridae-дің онтогені салыстырмалы түрде жақсы белгілі және оны Eusthenopteron арқылы сенімді түрде болжауға болады. Эустеноптер кейінірек карбон дәуіріндегі тетраподтардан танылған личинкалар сатысының және нақты метаморфоздың болмауымен айтарлықтай ерекшеленеді. Тіпті Эустеноптер фоордидің ең кішкентай (29 мм) үлгісінде лепидотрихия барлық қанаттарды жауып тұрады, бұл Полиодон сияқты тұқымдарда метаморфоздан кейін ғана болады. Бұл Eusthenopteron тікелей дамығанын, оның нәрестесі ересек адамның жалпы дене нысанына жетіп жатқанын білдіруі мүмкін.
Таксономия
Tristichopteridae тұқымдасына Эдвард Дринкер Коуп 1889 жылы атау берді, ол оны Rhipidistia отрядының жалғыз туысы ретінде белгіледі. Өз кезегінде Коуп Рипидистия мен Актинистияны ол Рипидоптеригия деп атаған суперорденді құрайтын екі рет деп санады. 1955 жылы Лев Берг Eusthenopteridae деп аталатын отбасын Tristichopterus және Eusthenopteron тұқымдарын қамтитын етіп құрды және бұл отбасын Rhizodontiformes кезегіне орналастырды. Кейіннен көп тұқымдар Eusthenopteridae-ге орналастырылды, Воробьева мен Обручев (1964) Eusthenodon және мүмкін Platycephalichthys осы отбасының мүшелері екенін айтты, ал Кэрролл (1988) Hyneria-ді қосты және Девоностеус пен Литоптихусты топқа уақытша тағайындады. Қазіргі уақытта Eusthenopteridae тристихоптидерлердің кіші синоними болып саналады. Бұрын Tristichopteridae тетраподоморфтардың тобы Osteolepiformes, қазір парафилетикалық деп саналады. Келесі филогенезия Шварцтан (2012) өзгертілген. Мұнда Platycephalichthys Tristichopteridae-нің мүшесі болып саналмайды: