Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық отаршыл саудагер, құл саудагері және қайырымдылық жасаушы (1700-1743) Питер Фанюил (20 маусым 1700-3 наурыз 1743) бай американдық отаршыл саудагер, құл саудагері және қайырымдылық жасаушы болды.
American colonial merchant, slave trader, and philanthropist (1700–1743)
Peter Faneuil (June 20, 1700March 3, 1743) was a wealthy American colonial merchant, slave trader and philanthropist who donated Faneuil Hall to Boston.
Балалық шақ
Питер Фанюйль 1700 жылы 20 маусымда Нью-Рошельде, Нью-Йорк қаласында Бенджамин Фанюйль мен Энн Бюроның отбасында дүниеге келді. Осыдан он жыл бұрын Америкаға көшіп келіп, 1691 жылы Массачусетс шығанағының азаматы болған Пьетрдің әкесі Бенджамин мен ағасы Эндрю Нью-Рошельдің алғашқы қоныстары болды. Көп ұзамай Эндрю Бостонды өзінің тұрақты мекені етіп алды. Бенджамин 1699 жылы Энн Бюроға үйленді, олардың кем дегенде екі ұлы мен үш қызы болды. Петірдің балалық шағы туралы біраз мәлімет бар. 1719 жылы Пэттерге 18 жасқа толғанда, атақты және бай әкесі қайтыс болады. Көп ұзамай Пэттер, оның інісі Бенджамин және қарындасы Мэри Бостонға көшіп келеді. Олардың жесір қалған, баласыз ағасы Эндрю ақылды сауда және Бостонның жылжымайтын мүлік инвестициялары арқылы Жаңа Англияның ең бай адамдарының біріне айналды. Эндрю екі немересін асырап алған болуы мүмкін. Питер Фанюйлдің атақ-даңққа деген алғашқы талабы 1728 жылы Бостонда болған алғашқы жекпе-жекте Бенджамин Вудбриджді өлтіргеннен кейін қайын ағасы Генри Филлипске Францияға қашып кетуіне көмектескен кезде болды.
Peter Faneuil was born on June 20, 1700, in New Rochelle, New York, to Benjamin Faneuil and Anne Bureau, the eldest child of one of three Huguenot brothers who fled France with considerable wealth after the 1685 revocation of the Edict of Nantes. Having emigrated to America about a decade earlier and become freemen of Massachusetts Bay in 1691, Peter's father, Benjamin, and his uncle, Andrew, had subsequently been early settlers of New Rochelle. Shortly thereafter, Andrew made Boston his permanent residence. Benjamin married Anne Bureau in 1699, and they had at least two sons and three daughters who lived to maturity. Little is known of Peter's boyhood. His father, prominent and fairly well to do, died in 1719 when Peter was 18, and soon Peter, his brother, Benjamin Jr., and his sister Mary moved to Boston. Their widowed, childless uncle Andrew had become one of New England's wealthiest men through shrewd trading and Boston real estate investments. Andrew may have formally adopted his two nephews. Peter Faneuil's first claim to fame occurred in 1728 when he helped his brother in law Henry Phillips escape to France after he killed Benjamin Woodbridge in the first duel ever to take place in Boston.
Саудагерлік өмір
Питер Фанюйл Бостонның комиссиялық және кеме қатынасы бизнесіне кіріп, көп ұзамай өзінің құзырлы саудагер екенін дәлелдеді. Үшбұрышты саудада танымал болған Пётр құлдарды Батыс Үндістанға тасып, колонияларға мелас пен қант әкелді. Ол Еуропа мен Кариб теңізінен тауарлар әкеліп, ром, балық, өнім экспорттады, сондай-ақ кеме жасаумен айналысты. Ол Атлантика маңы мен жағалау арқылы сауда-саттық жасағанда, кеме мен жүкті де басқалармен бірге алып жүретін. Ол жүк тасымалы үшін 5 пайыз төлеп, алдын-ала бизнес әдістерін қолданады және мұқият есеп жүргізеді. Балық аулау аймағының агенттері оған нарықтық баға туралы ақпарат беріп, оның сауда байланыстарын кеңейтті. Оның барлық саудасы заңды болған жоқ. Баласыз жесір қалған Эндрю Фанюль небір себеппен немерелерінің екеуінің бірі үйленсе, мұрасынан айырамын деп қорқытады. Бенджамин Младший үлкен Фанюйл байлығының үлесіне қарағанда, үйленуді артық көрді, ол кемелерге, дүкендерге және Тремонт көшесіндегі сарайға қоса, Шығыс Үндістан компаниясының акцияларына 14000 фунт стерлинг кірді. Оның ағасы соңғы рет ауырып жатқанда, Пётр Андрейдің ісіне де, өз ісіне де басшылық етті. Бала кезінен денесі қара, қалың, мүгедек болған Питер бойдақ болып қалды да, байлықтың басым бөлігін мұра етті. Питер, әпкелеріне бай мұра қалдырғанмен, Американың ең бай адамдарының біріне айналды. Ол Лондондағы әріптестеріне ағасының өлімі туралы хабарлап, бес құмыра мадейралық шарап сұраған: "Бұл шарап менің үйім үшін, сондықтан менде ең жақсысы болуына көңіл бөлесіздер деп үміттенемін". Көп ұзамай ол "сұрақты араба" сұрап алады. Арбаға отбасылық нышандар тағылып, оны "арақ-шарап, ром және т.б. ішімдіктермен азғындыққа салынбайтын" арба жүргізушісі ертіп жүреді. Еуропалық қызметкерлердің көбісі сияқты. Ол сондай-ақ сұраған "ең соңғы, ең жақсы кітап бірнеше түрлерінің аспаздық, дұға етіп, олардың үлкен әріптер, пайдасына қызметші қыз оқу".
Peter Faneuil entered Boston's commission and shipping business and soon proved a competent trader, assisting his uncle in running a lucrative mercantile establishment that traded with Antigua, Barbados, Spain, the Canary Islands, and England, only a few of the places from which Faneuil's correspondence survives. Prominent in the triangular trade, Peter shipped enslaved people to the West Indies and brought molasses and sugar to the colonies. He handled merchandise from Europe and the Caribbean, exported rum, fish, and produce, and engaged in shipbuilding. When he ventured both ship and cargo in transatlantic or coastal commerce, he customarily shared the risk with others. Charging 5% for handling consignments, he used advanced business methods and kept careful records. Fishing grounds agents kept him informed of market prices and furthered his commercial connections. Not all of his trade was legal. When in 1736 his ship Providence was seized for exchanging fish and oil for French gold, he complained that only the "caprice" of the admiralty judge, a "Vile" man, was responsible for "Impositions" on a "fair trader" that was "in no way founded on law and justice." A childless widower, Andrew Faneuil for some reason threatened to disinherit either of his two nephews if they married. Benjamin Jr. preferred wedlock to a share of the enormous Faneuil fortune, which in addition to ships, shops, and a mansion in Tremont Street included £14,000 in East India Company stock. During his uncle's final illness Peter managed Andrew's business as well as his own. Peter, who was swarthy, stocky, and disabled since childhood, remained single, inheriting most of the fortune. Peter became—despite handsome bequests to his sisters—one of America's wealthiest men, living sumptuously in a Beacon Street mansion. Writing to his London partners to inform them of his uncle's death, he also requested five pipes of Madeira wine: "As this wine is for the use of my house, I hope you will be careful that I have the best." Soon thereafter, he requested a "handsome chariot" emblazoned with the family crest, accompanied by a coachman unlikely "to be debauched with strong drink, rum, etc." as were most European servants. He also asked for "the latest, best book of the several sorts of cookery, which pray let be of the largest characters, for the benefit of the maid's reading."
Фанюил Холл және басқа да сыйлықтар
Ең бастысы, Фанюйлдің Бостон қаласына 1742 жылдың қыркүйегінде, оның өлімінен алты ай бұрын ашылған Фанюйл залын сыйлауы. 1740 жылдың шілдесінде Фанюль қалаға үлкен базар ғимаратын ұсынды. Бұл ұсыныс ешқандай да даусыз болған жоқ: Бостондықтар он сегізінші ғасырда орталықтандырылған нарықтың көшеде сауда жасаудан артық екендігін талқылады, бұл үйге жеткізу сияқты ыңғайсыздықтарды әкелді, бірақ шулы шұңқырлар мен жоғары бағалар. 1737 жылы діни қызметкерлердің киімін киген қарақұрымдар қалада салынған базарларды қиратты. Бостон қалалық жиналысы Фанюльдің ұсынысын тек 367 - 360 дауыспен қабылдады. Ғимаратты салуға екі жыл уақыт кетті және ол Фанюйльдің атымен аталды. 1761 жылы наурыз айында өрттен жойылған; қабырғалар сақталған, бірақ ішкі құрылым, оған қала жиналысы американдық революция жақындаған кезде британдық саясатына наразылық білдіру үшін жиі тоқтатылған, өрттен кейін қосылған. Базардағы дүкендер үстіндегі бөлме азаматтық орталыққа айналды, онда революцияға дейінгі көптеген кездесулер өткізілді, сондықтан Фанюил залы Американың "Азаттық биігі" деп аталды. Фанюил залы әлі де тұр, бірақ оны он тоғызыншы ғасырда салынған Куинси базары кешені басып тастады. Фанюльдің өмір сүру салты жақсы болса да, замандастары мен ұрпақтары оны қоғамдық игілік жасаушы ретінде жоғары бағалайды. Оның жерлеу рәсіміне арналған баяндаманы айтқан Джон Ловелл Фанюилдің "аштықты тамақтандырып, жалаңашты киіндіріп, жетім-жесірлерді қайғы-қасіреттерінде жұбатып жүргенін" айтты. Бір некролог оның "қадірлі адам, мол байлығы мен жомарттығы", "қаласына жасаған игілігі және көптеген саудагерлерді, қолөнершілерді және жұмысшыларды тұрақты жұмыспен қамтығаны, оларға жомарт төлем жасаушы болғаны" туралы жазды. өмірін халық үшін батаға айналдырды, ал өлімі жалпыға ортақ шығын болды". Фанюилдің жағдайында мұндай мақтау жаңадан қайтыс болған адамға жасалатын әдеттегі мейірімділіктен артық еді. Ол өзінің Троица шіркеуінің қайтыс болған дін қызметкерлерінің отбасыларына арналған Епископтық қайырымдылық қоғамына жомарттықпен қайырымдылық жасады және қазіргі Король шіркеуін салу жобасының қазынашысы болды. Бостонның басқа бай англикандары оның құлшынысына ие болған жоқ, өйткені ол өлгеннен кейін жоба бес жыл бойы оның 200 фунт стерлингтің сыйлығынан кейін әлсіреп қалды. Фанюйдің құлдарын қалай ұстағаны туралы көп мәлімет жоқ, тек оның сол кезде заңды сауда жасағаны ғана белгілі.
Most noteworthy was Faneuil's gift to the town of Boston of Faneuil Hall, which opened in September 1742, scarcely six months before his death. In July 1740 Faneuil had offered the town a large market building. This offer was by no means uncontroversial: Bostonians had debated throughout the eighteenth century whether a centralized market was preferable to peddling in the streets, bringing conveniences such as home delivery but also inconveniences including noisy push cart hucksters and higher prices. Markets built by the town had been destroyed by a mob disguised as clergymen in 1737. Only by a vote of 367 to 360 did the Boston Town Meeting accept Faneuil's offer. The building took two years to construct and was named for Faneuil after his death. It was gutted by fire in March 1761; the walls remained, but the interior structure, to which the town meeting frequently adjourned to protest British policy as the American Revolution approached, was added after the fire. The room above the market stalls became a civic center where so many prerevolutionary meetings were held that Faneuil Hall became known as America's "Cradle of Liberty." Faneuil Hall still stands, although it is dwarfed by the Quincy Market complex built behind it in the nineteenth century. Although Faneuil enjoyed the good life, his contemporaries and posterity honor him most highly as a public benefactor. John Lovell, who gave his funeral eulogy, said that Faneuil "fed the hungry and he cloathed the naked, he comforted the fatherless, and the widows in their affliction." An obituary noted that he was "a gentleman, possessed of a very ample fortune and a most generous spirit," his "noble benefaction to his town and constant employment of a great number of tradesmen, artificers, and laborers, to whom he was a liberal paymaster . made his life a public blessing, and his death a general loss." In Faneuil's case such praise was more than routine kindness to the recently deceased. He donated liberally to the Episcopal Charitable Society, an endowment for the families of the deceased clergymen of Trinity Church, to which he belonged, and was treasurer of the project to build the present King's Chapel. Other wealthy Boston Anglicans apparently lacked his fervor, for the project languished for five years after his death following his gift of £200 sterling. Evidently little is known of Faneuil's treatment of his own slaves, only that he engaged in a trade that was lawful at the time.
Өлім
Фанюйл Бостонда 1743 жылы 3 наурызда 42 жасында сусыраудан қайтыс болды. Ол астық қоймасының жерлеу орнына жерленді. Ол өзінің байлығын, оның ішінде бес құлдыққа түскен қара адамдарды және 195 бөтелке шарапты, өз әпкесі Мэри мен ағасы Бенджаминге қалдырды (кейіннен американдық революцияда лоялист болды). XIX ғасырдың тарихшысы Люциус М. Сарджент Пьер Фанюй туралы былай деген: "Ол ақсүйек адамдай, епископтай қонақжай, елшідей қайырымды өмір сүрді".
Faneuil died unmarried in Boston of dropsy on March 3, 1743, at the age of 42. He was interred in the Granary Burying Ground. He left his fortune, including five enslaved black people and 195 dozen bottles of wine, to his sister Mary and brother Benjamin Jr. (who was later to become a Loyalist in the American Revolution). 19th century historian Lucius M. Sargent said of Peter Faneuil that he "lived as magnificently as a nobleman, as hospitably as a bishop, and as charitably as an apostle."