Кіріспе

Хэдли періштесі - Англиядағы Карл І-нің өлтірілуін, Филип патшаның соғысын және Хэдлиді (Массачусетс штаты) біріктіретін, мүмкін, апокрифтік ертегідегі басты кейіпкер. Әңгіме бойынша, корольді өлтірудегі рөлі үшін іздестіріліп жүрген полковник Уильям Гофф 1675 немесе 1676 жылы Хэдлиде үндістер шабуылдағанда жасырынған. Сол кезде қартайған Гофф жасырынған жерінен шығып, жергілікті тұрғындарды өз қауымын шабуылдан қорғауға бастады. Бұл әңгіменің ішінде көптеген шындықтар бар, бірақ олардың кейбіреулерін Гоффені қорғау үшін сол кездегі хроникашылар (әсіресе Инкрейс Мэтер) әдейі жасырып қойған сияқты. Хэдлиге әртүрлі шабуылдар кезінде ол Хэдлиде болғанына айқын дәлелдер бар, және көптеген саяси және әскери басшылар, сондай-ақ сол кездегі хроникашылар оның бар екенін біліп, оның жағдайына жанашырлық танытты. Ол қандай шабуылға қатысқан болуы мүмкін екендігі туралы келіспеушіліктер бар, және шабуылшыларға қарсы күрескен деп мәлімделген әскерлердің орналасуы туралы белгісіздіктер бар.

Аңыз

Король Филипп соғысы 1675 жылы Жаңа Англияның оңтүстігінде, сонымен қатар король Филип деп аталатын Вампаноаг тайпасының басшысы Метаком мен ағылшын отарлары арасындағы даулардан кейін басталды. 1675 жылы соғыс Жаңа Англияның оңтүстігінде өршіді, көптеген ағылшын шекаралық қалаларына шабуыл жасалды. Аңыз бойынша, мұндай шабуылдардың бірі Массачусетс штатының Хэдли қаласында 1675 жылдың 1 қыркүйегінде болған. Бар үміт жоғалғандай көрінген кезде, бірден қарт семсері бар, күшті ұстайтын ақ сакаллы адам пайда болды. Ол қаладағы әскери күштерді ұйымдастырып, оларды жергілікті тұрғындарға қарсы жеңіске жеткізді. Содан кейін ол жоғалып кетті.

Уильям Гофф

Уильям Гофф 1640 жылдары ағылшын азаматтық соғысы кезінде парламенттік әскери офицер болды. Ол 1649 жылы король Карл І өлім жазасына 59 қол қоюшылардың бірі болды және 1650 жылдары Оливер Кромвельдің протектораттық билігі кезінде ағылшын үкіметінде ықпалды рөл атқара берді. 1660 жылы Карл II таққа қайта оралды. Патша билігіне қарсы шыққан көптеген адамдарға рақымшылық жасалса да, патшаны өлтіргендер арнайы алынып тасталды. Гофф пен оның қайын атасы Эдвард Уэлли, тағы бір патшаны өлтіруші, Жаңа Англияға қашып кетті. Олар Increase Mather және Дэниел Гукин сияқты адамдарға танымал болды және Карл II оларды тұтқындауға бұйрық беруі мүмкін екендігі белгілі болғанға дейін Бостонда еркін жүріп-тұра алды. Гофф пен Уэлли Нью-Хейвен колониясына қашып кетті, онда оларды біршама уақыт бойы сыпайы министр Джон Дэвенпорт баспанаға алды, ал саяси басшылар олардың қайда екені туралы білгендерін жоққа шығарды. Давенпорт оларды Джон Расселлмен, Массачусетс штатының Хэдлидегі дін қызметкерімен байланыстырған болса керек. Олардың қайда екенін білгендер аз. Гофф Англиядағы әйелімен хат алмасуға Бостонның ықпалды министрі Инкрейс Мэтердің және Массачусетс үкіметіндегі саяси көшбасшы Дэниел Гукиннің араласқандығы арқылы мүмкіндік алды. Эдвард Уэлли шамамен 1675 жылы қайтыс болды деп есептеледі; Гофф оның инсульт болғанын және жағдайы жақсы емес екенін хабарлады. Гофф соғыста қалаға жасалған кейбір шабуылдар кезінде Хэдлиде болған деп болжанады; алайда 1676 жылдың соңғы айларында ол жіберген хаттар оның Хартфорд, Коннектикут аймағына көшіп кеткенін көрсетті, ол бірнеше жылдан кейін қайтыс болды деп болжанады.

Әскери қозғалыстар

Хэдлиге екі рет шабуыл жасалды, бұл оқиғалар аңызға байланысты. Біріншісі 1675 жылы 1 қыркүйекте, екіншісі 1676 жылы 12 маусымда болды. Соғыстың алғашқы деректерінің бірі болған Инкрейс Мэзер 1 қыркүйектегі оқиғаны "аларм" деп сипаттады, бұл шабуылдың нақты болғанын білдірмейді, тек жақын маңдағы жерде шабуыл жасалғанын жедел хабарлаған. Ол 12 маусымдағы іс-әрекеттің біршама егжей-тегжейлі есебін берді, онда ол жақын маңдағы Коннектикут штатынан келген отаршылдар әскерлерінің үнділіктердің шабуылына қарсы тұруда маңызды рөл атқарғанын білдірді (бірақ нақты айтпады). Коннектикут әскерлерінің шабуыл күні қайда болғаны туралы белгісіздік бар. Олар солтүстікке Коннектикут өзенінің аңғарында жоспарланған тазалаудың бір бөлігі ретінде жіберілді, ол шығыстан келе жатқан Массачусетс әскерлерімен бірлесіп жасалатын болды. Олар Хэдлиге 12 маусымға дейін бірнеше күн бұрын келгені белгілі, бірақ шабуыл күні олар өзеннің арғы жағында Нортгемптон қаласында болғандығы туралы айтарлықтай дәлелдер бар.

Мүмкін жасыру

12 маусымдағы іс-шараларға қатысы бар көптеген адамдар және одан кейінгі хабарлаулар Гоффтің Хэдлидегі болуы туралы білген. Коннектикут әскерін басқарған майор Джон Талкотт оларды баспанамен қамтамасыз еткен Джон Расселдің қайын інісі еді. Массачусетс губернаторы Джон Леверет болды, ол азаматтық соғыс кезінде Парламент армиясында қызмет еткен және Гофф пен Уэлли болған уақытта Хэдлиге барған. Инкрейс Мэзер, олардың хаттарын жүргізетін делдалдардың бірі ретінде, соғыстың ең маңызды ерте есептерінің бірін жазды. Коннектикут колониясының саяси басшылары сол кезде Роберт Трейт пен Уильям Лите болды, олар Гофф пен Уэлли сол жерден өткен кезде Нью-Хейвен колониясының басшылары болған. Тарихшы Дуглас Уилсонның пікірінше, олардың барлығы Гоффеге жанашыр болған, бірақ олардың кейбіреулері 12 маусымдағы іс-әрекетте Гоффедің қандай да бір рөлін жасыру үшін өз бетімен немесе бірлесіп әрекет еткен болуы мүмкін. Массачусетс пен Коннектикут штаттарының сақталған жазбаларында бұл іс-әрекет туралы маңызды жазбалар жоқ. Уилсон 1870 жылы Джон Расселдің Инкрейс Мэзерге жазған, 1677 жылы Мэзер өз тарихын жариялағаннан кейін жазылған хаты табылғанын айтады. Расселл былай деп жазды: "Мен сендердің тарихыңда ешқандай қателік таба алмаймын. Бұл мәселеде мен ең қорқамын, өйткені мырза Б немесе Коннектикут кейбір біздің қақтығысқа және бір-біріне қайшы келеді оқиғасы мәселесі ретінде шындық. " Уилсон "Мистер Б" деген сөзді Пьюританның саяси қарсыласы, Талкоттың күшінің бір бөлігі болған Гершом Булкли деп қорытындылайды.

Тарихи жазу және көркем әдебиетке әсері

Періште туралы әңгімені алғаш рет 18-ші ғасырдың аяғында Томас Хатчинсон өзінің "Массачусетс шығанағының провинциясының тарихы" атты еңбегінде жариялаған, онда ол бұл әңгімені Джон Леверетттің отбасынан шыққан деп сипаттаған. Кейінгі тарихшылар бұл оқиғаны қайтадан қайталап, егжей-тегжейлі түсіндірді. Кейін 19-ғасырдың тарихшылары бұл оқиғаны көбірек сын көзбен қарастыра бастады, Джордж Шелдон оны 1874 жылы әсіресе жоққа шығарды. Шелдонның келтірген тұжырымдарынан кейін, XX ғасырдың көптеген тарихшылары бұл ертегіде шын мәнінде болған оқиғалар жоқ деп мойындады. Дуглас Уилсон қол жетімді дәлелдерді мұқият қайта бағалап, 1987 жылы бұл мәселе бойынша өз еңбегінде ол орын алған болуы мүмкін деген қорытындыға келді және бұл оқиға мен Гоффтің оған қатысуы Гоффтің қорғаушыларымен жасырылды. Бұл аңыз Сэр Уолтер Скотттің "Певерил пик" және Джеймс Фенимор Купердің "Тыныс тілегінің жыры" атты шығармаларында қолданылған идеяларды ұсынды. Бұл "Сұр чемпион" атты Натаниел Хоторнның қысқа әңгімесінің де көзі болуы мүмкін, онда өз халқын қорғауда семсерін шағып жүрген егде жастағы пуританды ер адам бейнеленеді. Джек Данн 1982 жылы жарық көрген "Генерал Уильям Гоффтің күнделігі" атты кітап жазды, ол "The Valley Advocate" журналында "Хэдлидің періштесі" деген атпен апта сайын таратылып отырды. Әңгіменің ойдан шығарылған нұсқасы Роберт Харристің 2022 жылы жарық көрген "Ойранның актісі" романына кіреді, онда Гофф басты кейіпкерлердің бірі болып табылады.